Projektowanie rabaty - wybór odpowiedniego miejsca i kształtu
Zakładanie rabaty kwiatowej - podstawowe zasady:
- Plan rabaty jest niezbędny. Wystarczy na zwykłej kartce papieru rozrysować kształt rabaty i rozmieścić poszczególne gatunki i odmiany roślin według ich wysokości oraz terminu kwitnienia.
- Kształt rabaty zależy od naszych upodobać. Najprościej jest założyć rabatę o kształcie prostokąta, może ona być także nieregularna o falistej linii. Wielkość rabaty musi być dopasowana do wielkości ogrodu.
- Wybór roślin na rabaty jest bardzo duży. Najlepiej dobrać rośliny różnych gatunków, o różnym okresie kwitnienia, tak aby rabata była atrakcyjna przez cały sezon - obsypana kwiatami od wczesnej wiosny do późnej jesieni.
- Zasady kompozycji roślin na rabatach są proste – niskie rośliny sadzi się z przodu, średnie po środku, a wysokie z tyłu. Obok siebie powinny się znaleźć rośliny o takich samych wymaganiach glebowych i świetlnych oraz o podobnej sile wzrostu, by szybciej rosnące nie zagłuszyły tych, które rosną wolniej.
- Zanim posadzimy rośliny należy odpowiednio przygotować glebę pod rabatę. W tym celu należy obowiązkowo usunąć wszelkie chwasty, ziemię głęboko przekopać oraz wymieszać z dodatkiem nawozu organicznego (kompostu lub obornika), a w razie jego braku - z dodatkiem nawozu wieloskładnikowego. Najlepiej przystąpić do tych prac wiosną (w końcu marca lub kwietniu) albo jesienią (we wrześniu).
|
Nawet, jeśli masz ogród pełen roślin, to zawsze znajdzie się w nim miejsce na choćby niewielką rabatę. Rabaty dopasowujemy do rozmiarów i charakteru ogrodu. Umiejscowienie rabat w ogrodzie lub na działce bywa bardzo różne. Zazwyczaj jednak nie umieszczamy ich na środku. Można ją umiejscowić na tle krzewów, ściany domu lub też uczynić centralnym lub dominującym akcentem w ogrodzie. Można ją założyć przy ogrodzeniu, obok domu lub wzdłuż ścieżki ogrodowej - wszędzie tam gdzie może być ozdobą ogrodu.
Najprostsza rabata może być wykonana w kształcie prostokąta (pod warunkiem, że jej długość jest, co najmniej 3-krotnie większa od szerokości). Bardzo naturalnie wyglądają rabaty o nieregularnych kształtach - np. w kształcie nerkowatym lub półksiężycowatym, wzdłuż których można poprowadzić pięknie wijące się ścieżki.
Zdecydowanie najłatwiej jest stworzyć rabaty sezonowe - rabatę wiosenną, rabatę letnią oraz rabatę jesienną. Najtrudniejsze jest stworzenie rabaty całosezonowej - kwitnącej przez cały rok.
Kwiaty na rabatę całoroczną - wybór odpowiednich roślin
Rabaty mogą się składać z kilku lub z wielu gatunków i odmian roślin. Zależy to od powierzchni, jaką dysponujemy oraz efekty, który zamierzamy osiągnąć. Pięknie kwitnących roślin rabatowych jest bardzo wiele. Wybór gatunków i odmian, kształtów, wielkości i kolorów może doprowadzić do zawrotu głowy.
Aby stworzyć rabatę całoroczną - pełną kwiatów od wczesnej wiosny, do późnej jesieni, należy dokładnie poznać rośliny, które chcemy posadzić. Powinny być tak dobrane, aby o każdej porze roku w którejś części rabaty znajdowało się coś atrakcyjnego.
Zanim jednak dokonamy wyboru kwiatów na rabatę, warto zdobyć o nich choćby minimum informacji - np. kiedy kwitną oraz jak wyglądają po przekwitnięciu - np. rośliny cebulowe kwitnące wiosną po przekwitnięciu są mało dekoracyjne, a po wykopaniu ich cebul pozostają puste pola. Dlatego obok nich warto posadzić rośliny okrywowe lub płożące, które szybko zarosną puste przestrzenie.
Najmniej kłopotliwe w pielęgnacji są rabaty jednogatunkowe, bardziej kłopotliwe są rabaty wielogatunkowe, gdyż rośliny mają często bardzo odmienne wymagania, dlatego wybierając rośliny na rabatę kwiatową należy przede wszystkim należy zwrócić uwagę na ich wymagania - warunki glebowe, wodne i ilość potrzebnego światła, dopiero w drugiej kolejności bierzemy pod uwagę barwę kwiatów, termin kwitnienia i cechy pokroju. Powinniśmy zadbać o to, by przez cały sezon były na niej kwitnące rośliny lub zastosować rośliny zimozielone, o ozdobnych, barwnych liściach, które przez część sezonu zastąpią kwiaty.
|
Plan rabaty kwiatowej kwitnącej przez cały sezon.
Obrazuje on rozmieszczenie roślin zależnie od wielkości (od najmniejszych na froncie do największych z tyłu) oraz terminu kwitnienia (kolor ciemnozielony - rośliny okrywowe lub płożące, kolor jasnozielony - rośliny cebulowe kwitnące wiosną, kolor żółty - byliny kwitnące latem, kolor fioletowy - byliny kwitnące jesienią.
Planując obsadzenia powinniśmy operować plamami, większymi skupiskami roślin, które można nawet powtarzać.
|
Decydując się na wybór konkretnych gatunków o określonej barwie kwiatów dobrze jest dostosować się do kolorystyki otoczenia, stylu całego ogrodu oraz do miejsca, w którym rabata ma powstać. W ciemnych, cienistych zakątkach lepiej i bardziej wyraziście będą wyglądać rośliny o jasnych, pastelowych kolorach, w pełnym słońcu dobrze wyglądają barwy zdecydowane.
Warto wybierać pospolite gatunki roślin ogrodowych, rosnących w prawie każdym ogrodzie - tzn. niezapominajki, bratki, astry czy dalie. Choć przez swoją popularność mogą wydawać się mniej atrakcyjne, należy pamiętać o jednym - to właśnie ich uroda oraz łatwość uprawy powodują, że są tak popularne i powszechnie lubiane.
Plan rabaty kwiatowej
Prawidłowe skomponowanie kwiatowej rabaty w taki sposób, aby była jak najdłużej efektowna i aby rośliny były zestawione harmonijnie, jest dużą sztuką i wymaga wieloletniego doświadczenia. Warto poświęcić trochę czasu, aby dobrze zaprojektować rabatę kwiatową. Przed rozpoczęciem sadzenia warto sporządzić plan rabaty, określający jej wielkość, kształt oraz rozmieszczenie zaplanowanych do sadzenia gatunków i odmian roślin. Poszczególne pola na rabacie bylinowej mogą mieć różną wielkość i kształt. Już po kilku miesiącach, rozrastające się rośliny sprawią, że regularność konturów zostanie zatarta.
Układ piętrowy - sadzenie roślin na rabacie
Przed sadzeniem najlepiej rozstawić wszystkie rośliny w doniczkach oraz cebule na miejscu przyszłej rabaty, poczynając od największych i najważniejszych, stanowiących jej główne elementy, aby zobaczyć czy wcześniej wykonany przez nas projekt rabaty spełnia nasze oczekiwania. Sadzenie roślin na rabatach rządzi się swoimi zasadami kompozycji.
Tradycyjną rabatę kwiatową komponuje się piętrowo, według zasady - niskie rośliny sadzimy z przodu, wysokie z tyłu, a średnie pośrodku. Rośliny na rabacie powinny być posadzone tak, aby nie zasłaniały się wzajemnie. Im wyższe rośliny, tym mniej okazów powinno być w grupie.
Ważne jest, aby grupy roślin nie tworzyły prostych rzędów, ale luźne, wzajemnie przenikające się pasy. Dzięki takiemu układowi będą odpowiednio wyeksponowane, a co najważniejsze - rabata będzie wyglądać naturalnie. Można jednak od czasu do czasu
pozwolić sobie na odstępstwo od tej zasady, aby rabata
nie nabrała wyglądu schodów.
| Liczba roślin/m2 na rabacie |
| wysokie |
1 - 3 |
| średnie |
4 - 6 |
| niskie |
7 - 9 |
Im bardziej naturalny wygląd, tym lepiej, dlatego warto pozwolić sobie na odrobinę kontrolowanego chaosu. Między niskie rośliny można gdzieniegdzie posadzić kilka wyższych egzemplarzy, a wysokie warto posadzić w kilku, oddalonych od siebie grupach tak, aby nie tworzyły jednolitej ściany.
Zachowaj odstęp pomiędzy sadzonymi roślinami, aby mogły się swobodnie rozrastać.
 |
 |
| Wiosenne kwiaty na rabacie całorocznej po przekwitnięciu będą wyglądały mało dekoracyjnie. Cebule po zeschnięciu liści będzie trzeba wykopać, fot. www.sxc.hu |
Typowa całoroczna rabata kwiatowa, założona za zachowaniem zasad układu piętrowego wygląda bardzo naturalnie, fot. www.sxc.hu |
Rośliny na całoroczną rabatę kwiatową
|
|
Rośliny płożące lub okrywowe:
- bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea)
- bluszcz pospolity (Hedera helix)
- dąbrówka rozłogowa (Ajuga reptans)
- funkia (Hosta)
|
Rośliny cebulowe kwitnące wiosną:
- szafirek (Muscari)
- tulipan (Tulipa)
- narcyz (Narcissus)
- hiacynt (Hyacinthus)
|
|
Byliny kwitnące latem:
niskie:
- zawciąg nadmorski (Armeria maritima)
- goździk kropkowany (Dianthus deltoides)
średnie:
- piwonia (Paeonia)
- płomyk wiechowaty (Phlox paniculata)
- liliowiec ogrodowy (Hemerocallis hybrida)
- złocień właściwy (Leucanthemum vulgare)
wysokie:
- jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea)
- dalia ogrodowa (Dahlia x cultorum)
|
Byliny kwitnące jesienią:
niskie:
- aster krzaczasty (Aster dumosus)
- zawciąg nadmorski (Armeria maritima)
- goździk kropkowany (Dianthus deltoides)
średnie:
- aster nowobelgijski (Aster novi-belgii)
wysokie:
- dalia ogrodowa (Dahlia x cultorum)
- aster nowoangielski (Aster novae-angliae)
- dzielżan ogrodowy (Helenium hybridum)
- słoneczniczek szorstki (Heliopsis helianthoides)
|
Paweł Romanowski
