tydzień w ogrodzie   22-09 - 28-09

dalia ogrodowa, fot. Małgorzata Cuch
Pod koniec września z ogrodu wykopujemy rośliny cebulowe, bulwiaste i kłączowe, które nie zimują w gruncie (begonie bulwiaste, dalie, galtonie, ismeny, kanny, krokosmie, tygrysówki, mieczyki – podczas wykopywania ich liście ścinamy na wysokości kilku centymetrów ponad bulwą) ...
Na balkonie i tarasie dosadzamy w puste miejsca rośliny sezonowe, kwitnące jesienią np. chryzantemy. ...
Przesadzamy drzewa i krzewy iglaste np. tuje, cisy, świerki i sosny. Zdążą się zaaklimatyzować w nowym miejscu przed nadejściem przymrozków. ...
W sadzie zbieramy średnio wczesne odmiany jabłoni i gruszy oraz późne odmiany śliw i brzoskwiń. ...
Zbieramy obumarłe części roślin i opadające liście. Składamy je na pryzmie kompostowej, którą dokładnie przerzucamy. Ziemia kompostowa przyda nam się na jesieni. ...
zobacz wszystkie

Sonda

Moje ulubione jesienne kwiaty ogrodowe to:

Twój ogród / Zakładanie ogrodu / Artykuły

Chryzantemy w doniczkach - odmiany, uprawa i pielęgnacja

Chryzantemy to jedne z najbardziej rozpoznawalnych kwiatów jesieni. Można je uprawiać w domu, na balkonie i tarasie lub w ogrodzie. Poznaj zasady pielęgnacji chryzantem oraz symbolikę ich kwiatów.

Chryzantemy

Skąd pochodzą chryzantemy?

Pierwsza pisemna wzmianka o chryzantemach pochodzi z Chin około 500 lat przed naszą erą. W Europie chryzantemy pojawiły się stosunkowo niedawno, bo około 300 lat temu. Od początku chryzantemę traktowano jako roślinę ozdobną - uprawianą ze względu na swoje piękne kwiaty - oraz na ich termin kwitnienia - późną jesień.

chryzantemy w doniczkach fot. Biuro Kwiatowe Holandia
fot. Biuro Kwiatowe Holandia

Gatunki i odmiany chryzantemy

Rodzaj chryzantema (Chrysanthemum) należy do rodziny astrowatych (Asteraceae) i liczy około 50 gatunków występujących głównie na terenach Chin, Korei, Japonii i Mongolii. Dzięki pracy hodowców możemy dziś wybierać i przebierać pośród niezliczonych kolorów, kształtów i rozmiarów chryzantem - od maleńkich form kulistych poprzez gwiaździste koszyczki po okazałe, olbrzymie pojedyncze kwiaty. Ze względu na wielkość kwiatów wyróżnia się trzy grupy odmian chryzantemy:

  • chryzantemy wielkokwiatowe,
  • chryzantemy średniokwiatowe,
  • chryzantemy drobnokwiatowe.

W ogrodnictwie największe znaczenie ma tylko jeden gatunek: chryzantema wielkokwiatowa (Chrysanthemum × grandiflorum). Zalicza się do niego zarówno  chryzantemy rabatowe (mrozoodporne lub częściowo odporne na mróz odmiany nadające się do uprawy w gruncie), chryzantemy doniczkowe jak i chryzantemy na kwiat cięty (w większości wymagające uprawy w szklarniach).

Chryzantemy na balkonie i w ogrodzie - odmiany mrozoodporne

Chryzantemy doskonale nadają się na rabaty, balkony i tarasy, gdzie stanowią późnojesienny barwny akcent. Szczególnie pięknie wyglądają pokryte poranną rosą lub szronem. Odmiany niskie są doskonałe na obwódki, a wyższe na kwiat cięty - wazonie utrzymują się nawet cztery tygodnie.

W naszym klimacie chryzantemy bardzo rzadko zimują, dlatego zwykle uprawiane są jako rośliny jednoroczne. Do uprawy w gruncie nadają się tylko odmiany o małych i średnich kwiatach, różniące się między sobą odpornością na mróz. Osiągają one wysokość 30 - 100 cm, kwitną od sierpnia do listopada, a nawet do grudnia (kwiaty wytrzymują niewielkie przymrozki).

Niektóre odmiany chryzantemy mogą zimować na rabatach:

  • Apollo - kwiaty pomarańczowo-czerwone,
  • Bronzefeuer - kwiaty złoto-brązowe,
  • Cameo - kwiaty jasnoróżowe, pełne,  '
  • Copycat - kwiaty żółto-pomarańczowe,
  • Izis - kwiaty bordowe,
  • Primrose Button - kwiaty cytrynowo żółte, pomponowe.
Chryzantemy Chryzantemy
fot. Jade Morguefile

Dlaczego chryzantemy kwitną jesienią?

Chryzantemy są roślinami dnia krótkiego. Jesienią dni stają się coraz krótsze, w wyniku zmiany warunków świetlnych chryzantemy przestawiają się ze wzrostu wegetatywnego na generatywny - tzn. zamiast rosnąć zaczynają kwitnąć. Okres zawiązywania pąków kwiatowych jest różny w zależności od odmiany - waha się od siedmiu do dwunastu tygodni.

Uprawa i pielęgnacja chryzantem doniczkowych

Chryzantemy są łatwe w uprawie, mało wymagające co do warunków glebowych, a zabiegi pielęgnacyjne nie będą trudne nawet dla początkujących ogrodników.

  • Stanowisko dla chryzantemy

    Stanowisko powinno być jasne, zarówno w mieszkaniu jak i na zewnątrz. W mieszkaniu chryzantemy będą kwitły znaczni krócej niż na zewnątrz. Będą także bardziej narażone na suche powietrze - nie powinny stać w pobliżu kaloryferów!

  • Podlewanie i nawożenie chryzantemy

    Podlewanie powinno być regularne, podłoże powinno być stale lekko wilgotne, ale nie mokre (w doniczce muszą być otwory odpływowe). Chryzantemy mają płytki system korzeniowy więc są narażone na szybkie wysychanie - dlatego ziemia w doniczce nigdy nie powinna być sucha! Roślin nie trzeba nawozić, gdyż większość po kwitnieniu zostanie wyrzucona na kompost.
  • Kwitnienie chryzantemy

    Chryzantema kwitnie od 2 do 12 tygodni. Należy ostrożnie usuwać, tak by uniknąć uszkodzenia pąków.
Chryzantemy Chryzantemy
fot. Robert Linder Freeimages

Symbolika kwiatów chryzantemy

Nazwa chryzantema oznacza „złoty kwiat". Jest to połączenie greckich słów "chrysos" (złoty) i "anthemon" (kwiat). Nazwa ta zatem nawiązuje do barwy kwiatów, który u wielu odmian tej rośliny jest w kolorze żółtym.

W Polsce chryzantemy są symbolem żałoby i śmierci. Kupowane są przeważnie z okazji dnia Wszystkich Świętych oraz Dnia Zmarłych, dlatego też nie zawsze wywołują pozytywne skojarzenia. Dopiero kilka lat temu do Polski dotarła moda na to, aby chryzantemami w donicach ozdabiać nie tylko nagrobki, lecz również przydomowe ogrody i tarasy. A absolutną nowością są chryzantemy w bukietach ślubnych! Tymczasem w Azji chryzantemy są symbolem zdrowia, dobrobytu i władzy.

Wiele wieków temu Chińczycy używali chryzantem, aby zapewnić sobie długowieczność i nieśmiertelność. Symbolizowały one również nieugiętość. Chińska legenda o chryzantemach głosi, że stary cesarz, który usłyszał o magicznym zielu zapewniającym wieczną młodość, wysłał na opuszczoną wyspę ludzi, aby mu je przywieźli. Najpiękniejszą rzeczą, którą znaleźli były chryzantemy w kolorze złota, jak mówi legenda, we wnętrzu kwiatu jest ukryty klucz do nieśmiertelności.

Chryzantema, jako drugi po kwiecie wiśni, symbol Japonii, jest obecna w wielu elementach kulturowych tego kraju. Złocista chryzantema o szesnastu płatkach jest herbem cesarzy Japonii. Chryzantema ma w Japonii nawet swoje święto - Festiwal Szczęśliwości, obchodzony na przełomie września i października. Stare przysłowie mówi: "Jeśli chcesz żyć długo, zdrowo i w radości... pielęgnuj ogród chryzantemowy".

Walory dekoracyjne chryzantem docenili także Amerykanie. W kwiatowym kalendarzu Stanów Zjednoczonych chryzantema jest patronką listopada, a od 17 czerwca 1966 r. - także oficjalnym kwiatem miasta Chicago. Chryzantemy są również nieodłącznym elementem halloweenowych dekoracji, stanowiąc piękne kompozycje wraz z dyniami na Halloween i snopami słomy.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie główne: Jade Morguefile

Pozostałe artykuły

Poradnik sadzenia kwiatów cebulowych
Poradnik sadzenia kwiatów cebulowych Cebulki roślin cebulowych sadzimy w gruncie od od połowy sierpnia do października... więcej
pachnące kwiaty fot. Dennis Wong Flickr CC BY 2.0
Pachnący ogród - rośliny ogrodowe o pięknym zapachu Pomimo iż ogromna liczba roślin w czasie kwitnienia wydziela mocną i urzekającą... więcej
Tulipany - cebulowy szał fot. A Grąziewicz
Tulipany - historia, grupy i zastosowanie Wiosna to eksplozja barw i kształtów roślin cebulowych. Ze względu na okres kwitnienia,... więcej
Trujące rośliny ogrodowe
Uwaga na trujące rośliny ogrodowe! Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że ich ulubione rośliny mogą być trujące.... więcej
zobacz wszystkie
Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 100 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 100 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera