Gardeners World / Pytania i odpowiedzi /

Czy stosować płodozmian w małym warzywniku?

Dowiedz się wszystkiego o stosowaniu płodozmianu, nawet w uprawie w małym warzywniku. Na pytanie odpowiada David Hurrion - ekspert Gardeners` World.

mały warzywnik

Płodozmian w małym warzywniku

Na niewielkiej przestrzeni płodozmian nie jest konieczny – tym bardziej jeśli masz tylko sałatę i letnie warzywa. Wiele gatunków warzyw można uprawiać w tym samym miejscu przez kilka lat, tak długo, jak gleba jest w dobrym stanie: wzbogacana materią organiczną, obornikiem lub nawozem sztucznym, co także zaopatruje rośliny w podstawowe substancje odżywcze, potrzebne im do wzrostu. Mimo to istnieje kilka dobrych powodów, dla których warto za- stosować płodozmian, nawet jeśli miejsce pod uprawy jest niewielkie.

Doświadczeni ogrodnicy (oraz plantatorzy i rolnicy) przypuszczalnie robią to, by uniknąć gromadzenia się w glebie szkodników i chorób roślin. Choroby takie jak kiła kapusty (dotyka warzyw kapustne) i szkodniki (np. połyśnica marchwianka) potrafią przetrwać zimę w glebie oraz zaatakować przyszłoroczne rośliny, znacznie obniżając wysokość zbiorów.

David radzi
Dzięki uprawie na podwyższonych grządkach łatwo wymienię ziemię na świeżą. Pomaga to ograniczyć szkodniki i choroby oraz zapewnia odpowiedni poziom substancji odżywczych do uzyskania lepszych plonów.

Porażenie może trwać latami, nawet jeśli usu- nie się zarażone warzywa, m.in. zarazki białej zgnilizny cebuli potrafią przeżyć do 15 lat w glebie. Dlatego też stosowanie płodozmianu ma sens, chociaż na małej powierzchni – na podwyższonej rabacie lub w dużych koszach i donicach – można rozważyć wymianę ziemi na podłoże ze sklepu lub na ziemię z własnego ogrodu, ale z miejsca, w którym nie uprawiasz roślin.

Równie ważną przesłanką do stosowania płodozmianu jest jak najlepsze wykorzystanie substancji odżywczych w glebie oraz dostosowanie ich do potrzeb uprawianych warzyw. Grupowanie roślin o podobnych wymaganiach sprawia, że uprawa staje się łatwiejsza.

Zasady płodozmianu: Dopasuj glebę do upraw

Warzywa korzeniowe (szczególnie marchew) najlepiej uprawiać w glebie, która zawiera niewielką ilość materii organicznej, ponieważ korzenie mogą się rozgałęziać, zamiast rosnąć jako pojedyncze i proste, łatwe do przygotowania i ugotowania. Rośliny strączkowe (groch i faso- la) mają wypełnione bakteriami guzki na korzeniach, które absorbują azot z powietrza. Dzięki niemu lepiej rosną. Na koniec sezonu pozostaw korzenie w podłożu, aby się rozłożyły, uwalniając do gleby azot – przyda się roślinom na następny zbiór, np. kapuście.

Na sąsiedniej stronie poznasz zasady ulepszenia gleby pod cztery podstawowe grupy uprawianych warzyw. Płodozmian można stosować w wersji rozszerzonej, ściśle grupując rośliny (powrót danej grupy na to samo miejsce zajmuje od trzech do ośmiu lat), jednak jeśli nie uprawiasz „wystawowych” warzyw, trzymaj się prostych zasad.

podstawy płodozmianu
POLE 1 Ziemniaki
Przekop porządnie ziemię i dodaj sporo samodzielnie zrobionego kompostu, aby zachować w niej odpowiednią wilgotność i poziom substancji odżywczych. Nie dodawaj wapna do gleby. Stosuj uniwersalny nawóz do warzyw.
POLE 2 Strączkowe
Wszystkie rodzaje fasoli i grochu potrzebują sporo rozłożonego obornika, który zapewnia substancje odżywcze i zatrzymuje wodę. Nie dodawaj wapna. Stosuj wysokopotasowy nawóz lub nawóz do pomidorów.
POLE 4 Cebulowe i korzeniowe
Nie dodawaj obornika lub innej organicznej materii do gleby. Przekop ją widłami, by ją rozluźnić, i delikatnie uklep. Nie dodawaj wapna ani nawozu o wysokiej zawartości azotu, ale zastosuj fosfor.
POLE 3 Kapusty
Warzywa kapustne lubią glebę wzbogaconą w kompost ogrodowy. Przekop ją widłami z wapnem, co podniesie jej pH (i zapobiegnie kile kapusty). Ugnieć ziemię przed zasadzeniem roślin. Zastosuj uniwersalny nawóz do warzyw.

Czy zaraza ziemniaka zimuje w glebie?

To jedna z najbardziej wyniszczających chorób w warzywniku. Powoduje gwałtowne brązowienie i wysychanie liści oraz łodyg, a następnie może przenieść się na bulwy. Patogeny mogą przeżyć zimę jedynie na zdrowych roślinach, zazwyczaj na bulwach, osłoniętych przed mrozem. Wtedy rozprzestrzenią się na przyszłorocznych uprawach, gdy tylko zaczną się rozwijać nowe liście.

Należy więc usunąć ostatnie ziemniaki (oraz pomidory, które również ulegają porażeniu zarazą) na koniec sezonu, w tym zawiązków bulw. Niestety, zaraza rozprzestrzenia się przez maleńkie zarodniki przenoszone drogą powietrzną, więc nie jest wykluczone, że choroba nie pojawi się w przyszłym roku, nawet jeśli bardzo dbamy o higienę upraw.

Czytelnicy radzą... jak poprawić jakość gleby pod własne uprawy

Jesienią wykop rządki na fasolę i wyłóż je gazetami (warstwa grubości trzech stron). Wysyp na nie, do połowy wysokości rowka, dobrze rozłożony obornik. Uzupełnij ziemią.
Pip Sallis, Londyn
Pozostaw korzenie grochu i fasoli w ziemi na koniec sezonu. Korzenie zgniją przez zimę, uwalniając azot do gleby pod kolejne uprawy.
Craig Dandridge, e-mail
Jesienią przekop ciężką glebę gliniastą i pozostaw ją niezbitą, aby mrozy ją spulchniły przez zimę.
Alan Brough, Lincoln
Jesienią rozsyp przygotowany kompost ogrodowy i podłoże po uprawie grzybów na powierzchnię ziemi. Dżdżownice pomogą zmieszać je z glebą – nie musisz jej więc przekopywać.
I Patel, Huddersfield
Zastosuj obornik jesienią, aby miał czas na rozbicie, a następnie wiosną dodaj wapno w tych miejscach, w których chcesz uprawiać kapustę.
Neil Duff, Dumfries
Usuń stare rośliny, ale nie przekopuj ziemi – pomoże to zatrzymać substancje odżywcze w glebie.
H Dawson, e-mail

Gardeners` World Polska Wrzesień-Październik 2016
zdjęcie: Sarah Cuttle, Paul Debois, Tim Sandall, Stephen Marwood, Nick Smith, Adrian Taylor, Jason Ingram

Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera