Polecamy sklep ogrodniczy SwiatKwiatow.pl

Temat na czasie

Jak pomóc zwierzętom w czasie upałów?
pies w czasie upału fot. sevenpixx - Pixabay.com
30°C i żar lejący się z nieba doskwierają nie tylko ludziom. Tropikalne upały, z którymi coraz częściej mamy do czynienia, źle znoszą również zwierzęta (psy i koty). Narażone są one nie tylko na odwodnienie, lecz także przegrzanie, a nawet udar cieplny. Jak im pomóc przetrwać upały mówi ekspert – dr n. wet. Michał Ceregrzyn.  

tydzień w ogrodzie   21-08 - 27-08

oczko wodne, fot. Alfred Borchard, SXC
W przypadku obniżenia się poziomu wody w stawie i braku prognozy na opady uzupełnijmy jej niedobór, wykorzystując wodę z ogrodowego kranu. Zmącenia wody unikniemy stawiając na dnie stawu wiadro z umieszczoną w nim końcówką węża ogrodowego ...
Z tegorocznych pędów krzewów iglastych (cyprysiki, jałowce, żywotniki) pobieramy sadzonki. W tym celu trzeba oderwać końcówki pędów o długości 6-10 cm (powinny one obejmować piętkę, czyli fragment starszego pędu). Po zanurzeniu sadzonki w ukorzeniaczu umieszcza się ją w doniczce z torfem ...
Pod koniec miesiąca po raz ostatni przycinamy krzewy (glicynia, jaśminowiec, żylistek) i krzewinki (lawenda), które zakończyły już kwitnienie, aby ich pędy zdążyły zdrewnieć przed zimą ...
W sierpniu należy zakończyć nawożenie drzew i krzewów nawozami azotowymi, aby gałązki zdążyły zdrewnieć przed nadejściem zimy ...
Czyścimy kwiaty balkonowe w skrzynkach i donicach, aby przedłużyć ich kwitnienie. Usuwamy uschnięte liście i przekwitnięte kwiatostany. Podlewamy i nawozimy rośliny regularnie. ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Pielęgnacja i ochrona / Artykuły /

IGLAKI: Poradnik uprawy i pielęgnacji roślin iglastych

Rośliny iglaste potocznie zwane iglakami to jedne z najpopularniejszych roślin ogrodowych. Ich uprawa nie nastręcza zwykle większych problemów, jednak aby rośliny rosły zdrowo wymagają odpowiednich zabiegów. Dowiedz się wszystkiego o pielęgnacji iglaków. Poradnik został opracowany przez ekspertów Związku Szkółkarzy Polskich.

iglak roślina iglasta fot. Pezibear Pixabay

ZASTOSOWANIE IGLAKÓW

Iglaki w ogrodzie

Rośliny iglaste to jedna z ciekawszych i bardzo zróżnicowana grupa roślin ozdobnych. Niewątpliwym walorem tej grupy roślin są w wielu wypadkach małe wymagania uprawowe, dobre dostosowanie do klimatu Polski a także mała podatność na choroby i szkodniki.

Bardzo ważnym atutem większości roślin iglastych w naszym klimacie jest zdolność utrzymywania zmodyfikowanych liści w okresie zimowym a więc tzw. zimozieloność. W porównaniu do drzew i krzewów liściastych zimozielonych, gatunki iglaste są zdecydowanie lepiej przystosowane do klimatu kontynentalnego, który często ma bardzo silny wpływ na pogodę w Polsce szczególnie w okresie zimowym.

Walorem drzew i krzewów iglastych jest także ogromna zmienność kształtów, barw, ulistnienia czy siły wzrostu występująca nie tylko pomiędzy poszczególnymi gatunkami, ale także w obrębie rodzaju a nawet gatunku. Bogactwo odmian jest tak duże, że rośliny te stały się wręcz obiektem pasji kolekcjonerskiej!

W wielu ogrodach botanicznych a także prywatnych można spotkać wspaniałe kolekcje tych roślin. Zmienność ta bywa tak duża, że nawet dla specjalistów określenie przynależności systematycznej bywa bardzo trudne i dosyć często ulega zmianom.

Rośliny iglaste znajdują szerokie zastosowanie w parkach, ogrodach i zieleni miejskiej. Wiele odmian żywotników, jałowców czy cisów stanowi świetny materiał żywopłotowy.

Gatunki i odmiany drzewiaste, szczególnie świerków, modrzewi czy daglezji mogą być wykorzystywane jako szpalery i osłony przeciwwiatrowe. Ważnym zastosowaniem jest wykorzystywanie krzewów iglastych jako roślin okrywowych. Największe znaczenie mają tu liczne odmiany jałowców a także mikrobiota syberyjska.

Gatunki iglaste to także wspaniała grupa roślin do zastosowania w ogrodach skalnych i alpinariach. Na uwagę zasługują szczególnie karłowe odmiany cyprysików, jałowców czy świerków.

Ważnym, chociaż rzadko podkreślanym zastosowaniem drzew i krzewów iglastych jest wykorzystanie ich do upiększania cmentarzy. Krzewy iglaste są coraz częściej wykorzystywane także jako rośliny pojemnikowe.

Wielkość i dynamika wzrostu

Wielkość i dynamika wzrostu drzew i krzewów iglastych jest zależna głównie od cech odmianowych a także od warunków uprawowych. Ogólnie można stwierdzić, że gatunki iglaste w porównaniu do liściastych rosną wolniej a uzyskiwane roczne przyrosty mieszczą się zwykle w przedziale od 10 do 30cm. Chociaż przypadku wielu odmian karłowych wynoszą zaledwie 2-5cm a niektóre drzewa mogą uzyskiwać roczne przyrosty nawet w granicach 1m (daglezja, świerk serbski, metasekwoja).

Ponieważ wiele gatunków świetnie znosi cięcie i strzyżenie mogą być one stosowane do tworzenia drzewek bonsai.

iglaki w ogrodzie fot. 70154 Pixabay
fot. 70154 Pixabay

WYMAGANIA IGLAKÓW

Wymagania drzew i krzewów iglastych (w stosunku do innych roślin ozdobnych) można bardzo ogólnie określić jako niewielkie, chociaż oczywiście możemy znaleźć odstępstwa od tej reguły.

Światło

Większość gatunków do właściwego wzrostu wymaga stanowisk słonecznych lub pół-cienistych. W dużym ocienieniu mogą rosnąć tylko cisy i mikrobiota syberyjska.

Gleba

Wymagania glebowe są zwykle przeciętne i większość gatunków dobrze rośnie na większości naturalnie występujących gleb w Polsce. Zwykle w przypadku roślin iglastych nie ma potrzeby tworzenia specjalnych podłoży do ich uprawy.

Problemy z podłożem do uprawy mogą występować właściwie tylko na glebach silnie zasadowych (pH>8). Takie gleby tolerują tylko cisy i niektóre gatunki sosen.

Natomiast wiele gatunków dobrze rośnie na glebach silnie kwaśnych, dlatego są one często sadzone w ogrodach wrzosowych (jałowce, sosny, świerki).

Większym ograniczeniem w uprawie niektórych gatunków iglastych może być wilgotność gleby. Do wybitnie odpornych na suszę należy większość jałowców i sosen, natomiast suchych, piaszczystych gleb nie tolerują żywotniki zachodnie, cyprysiki japońskie i groszkowe, cypryśniki i metasekwoje.

iglak na trawniku fot. 70154 Pixabay
fot. 70154 Pixabay
iglak w zimie fot. MUmland Morguefile
fot. MUmland Morguefile

Mrozoodporność iglaków

Rośliny iglaste jak każda grupa roślin charakteryzują się różną mrozoodpornością. Jest to bezpośrednio związane z pochodzeniem poszczególnych gatunków (większość obcych gatunków, które są uprawiane w Polsce pochodzi z Azji i Ameryki Północnej).

Najlepiej do naszego klimatu powinny być przystosowane gatunki krajowe, ale i w tym przypadku mamy wyraźne różnice. Są one spowodowane pod-strefami klimatycznymi występującymi na terenie Polski np. jodła pospolita występująca w naszych górach bardzo źle rośnie na terenach niżowych Polski.

Koniecznie należy zwrócić uwagę na bardzo wyraźne różnice klimatyczne pomiędzy Polską wschodnią a zachodnią oraz pasem nadmorskim. Rejony Gdańska, Koszalina, Poznania, Wrocławia czy Opola stwarzają dużo większe możliwości uprawy wielu bardziej wrażliwych gatunków i odmian roślin iglastych np. szydlicy, sośnicy czy głowocisa.

SADZENIE IGLAKÓW

Stanowisko dla iglaków – gdzie sadzić iglaki?

Wybierając miejsce do sadzenia roślin iglastych musimy najpierw zapoznać się z wymaganiami uprawowymi danego gatunku czy odmiany, a następnie sprawdzić siłę wzrostu i uzyskiwane rozmiary. Informacje takie dotyczą zresztą praktycznie wszystkich sadzonych roślin. I tak np.:

  • roślin karłowych o powolnym wzroście nie sadzimy w sąsiedztwie silnie rosnących gatunków liściastych;
  • gatunków o małej mrozoodporności nie sadzimy na miejscach przewiewnych;
  • odmian jałowców o silnym horyzontalnym wzroście nie sadzimy na małych przestrzeniach, a także przy drogach i ścieżkach gdyż w krótkim czasie utrudnią lub wręcz uniemożliwią swobodne przejście;
  • jałowców nie posadzimy w cieniu itd.
iglaki fot. iagoarchangel Foter
fot. iagoarchangel / Foter / CC BY-SA

Terminy sadzenia – kiedy sadzić iglaki?

Dużo kontrowersji stwarza ciągle wybór terminu sadzenia. Cały czas pokutuje powszechnie znana zasada, że rośliny sadzimy wiosną i jesienią. Jest to stara praktyka dotycząca tylko roślin sadzonych z gołym korzeniem lub bryłą korzeniową, a więc uprawianych bez pojemników.

Obecnie większość krzewów ozdobnych produkowana jest w pojemnikach. Fakt ten przyczynia się do tego, że tak produkowane rośliny możemy sadzić przez cały okres wegetacji, wyłączając tylko okresy roku kiedy mamy do czynienia z zamarzniętym gruntem.

Przed sadzeniem – przygotowanie roślin i gleby

Niezależnie od terminu sadzenia, ważnym zabiegiem jest usunięcie zachwaszczenia przed posadzeniem roślin. Dotyczy to szczególnie tzw. chwastów trwałych np. perzu, skrzypu, powoju itp. Chwasty te najlepiej jest zwalczyć chemicznie poprzez ich opryskanie mieszaniną preparatów np. Roundup i Chwastox. Po tym zabiegu rośliny możemy sadzić dopiero po upływie 3-4 tygodni. Oczywiście chwasty możemy także usunąć ręcznie i natychmiast przystąpić do sadzenia roślin.

Jeżeli sadzimy rośliny iglaste na ubogich glebach to warto przed sadzeniem zastosować nawożenie mineralne, stosując do tego celu jeden z wielu nawozów wieloskładnikowych uniwersalnych lub specjalny nawóz polecany do iglaków. Takich nawozów jest obecnie dużo na rynku. Nawozy rozsypujemy równomiernie po całej powierzchni gruntu i mieszamy z ziemią. Dawka nawozu jest zawsze podana na opakowaniu i zależy od jego rodzaju. Gleby bardzo suche warto jest wzbogacić poprzez dodanie kwaśnego torfu wysokiego.

iglaki fot. F. D. Richards Foter CC BY-SA
fot. F. D. Richards / Foter / CC BY-SA

Jak sadzić iglaki?

Należy pamiętać, że rośliny iglaste do właściwego wzrostu wymagają sadzenia z bryłą korzeniową, która jest zwykle zawinięta w jutę lub z pojemnika. Jeżeli sadzimy większe egzemplarze drzew iglastych to wówczas możemy się spotkać z sytuacją, kiedy bryła korzeniowa jest dodatkowo owinięta metalową siatką. Wówczas drzewo sadzimy razem z metalową siatką. Po kilku latach siatka przerdzewieje i się rozpadnie a korzenie będą się swobodnie rozwijać.

Nigdy nie należy sadzić roślin iglastych z tzw. gołym korzeniem (wyjątek stanowią bardzo małe egzemplarze i modrzew). Rośliny sadzone z pojemników powinny przed posadzeniem zostać z nich wyjęte a korzenie zanurzone na kilka minut w wodzie.

Sam zabieg sadzenia roślin sprowadza się do wykopania dołu o średnicy większej niż bryła korzeniowa sadzonej rośliny. Po posadzeniu glebę wokół roślin należy delikatnie ubić. Zwykle robi się to stopami. Zbyt słabe ubicie ziemi wokół roślin będzie powodowało osiadanie gruntu, a rośliny mogą się krzywić pod wpływem wiatru.

Wszystkie rośliny sadzimy tak głęboko, jak rosły w szkółce (w doniczce), ewentualnie kilka centymetrów (2-3cm) głębiej. Należy podkreślić, że zbyt głębokie sadzenie może doprowadzić do trudności z ich przyjmowaniem się, a nawet spowodować "wypadanie roślin" (zamieranie) na skutek braku dostępu powietrza do systemu korzeniowego.

Po posadzeniu

Rośliny iglaste po sadzeniu zwykle nie wymagają cięcia. Zawsze jednak powinniśmy wykonać tzw. cięcie korekcyjne, a więc usuwamy pędy uszkodzone np. podczas transportu. Można także przyciąć końcówki pędów u form okrywowych, aby spowodować lepsze zagęszczenie roślin.

Po posadzeniu rośliny obficie podlewamy. Zabieg ten będzie nam łatwiej przeprowadzić, jeżeli wokół posadzonych roślin uformujemy tzw. misę. Duże egzemplarze roślin, szczególnie o pokroju wzniesionym, mogą wymagać stabilizacji, a więc należy je przywiązać do podpór.

Ostatnim zabiegiem po posadzeniu roślin jest ściółkowanie podłoża. Nie jest to zabieg konieczny, ale rośliny dobrze reagują na ściółkowanie – ogranicza ono zachwaszczenie i zmniejsza przesychanie podłoża. Ściółkowanie może też pełnić funkcję estetyczną a czasem ozdobną. Do ściółkowania najczęściej stosuje się korę sosnową.

roślina iglasta w ogrodzie fot. spanphilov0 Pixabay
fot. spanphilov0 Pixabay

UPRAWA I PIELĘGNACJA IGLAKÓW

Podlewanie iglaków

Podlewanie jest prostym zabiegiem, ale bardzo często źle wykonywanym. Aby podlać właściwie roślinę, musimy przemoczyć warstwę gleby o miąższości 20-30 cm, dlatego drzewa i krzewy podlewamy rzadko, ale obficie. Po podlaniu warto jest sprawdzić jak głęboko gleba została nawilżona.

Podlewanie „codzienne” małymi dawkami wody właściwie mija się z celem, a rośliny pomimo podlewania źle rosną i schną! Rośliny młode, a także wrażliwe na suszę np. żywotnik zachodni, cyprysik groszkowy i japoński, wymagają podlewania w okresach suszy.

Nawożenie iglaków

Rośliny iglaste do właściwego wzrostu nie wymagają silnego nawożenia. Jednak na słabszych, jałowych glebach warto jest corocznie (w maju) zastosować nawożenie mineralne. Stosując nawozy wieloskładnikowe należy unikać produktów zawierających wysoką zawartość azotu np. popularnych saletr. Dawki nawozów podane są na opakowaniu.

Nawozy rozsypujemy równomiernie na dużej powierzchni gleby wokół roślin. Nigdy tuż przy roślinie! Do nawożenia możemy użyć także nawozy o spowolnionym działaniu. Tego typu produktów nie stosuje się jednak na powierzchnię gleby, ale umieszcza się w kilku otworach wokół rośliny (na jedną roślinę stosuje się zwykle 10-20 g nawozu).

Cięcie – przycinanie iglaków

Cięcie roślin iglastych jest stosowane systematycznie tylko w przypadku żywopłotów formowanych i tworzenia form geometrycznych. Cięcie takie zwane strzyżeniem przeprowadza się najlepiej w okresie wiosennym. Należy pamiętać, aby nie prowadzić cięcia formującego później niż w lipcu.

Innym powodem cięcia są sytuacje, kiedy rośliny osiągają zbyt duże rozmiary. Tak dzieje się często w przypadku krzaczastych odmian jałowców. Jeżeli uznamy, że rośliny są zbyt szerokie, to bez problemu możemy skrócić im pędy.

W przypadku gatunków drzewiastych - głównie jodeł i świerków, możemy się spotkać ze zjawiskiem wytwarzania kilku przewodników. W takiej sytuacji należy niezwłocznie usunąć przewodniki konkurujące z głównym pędem.

iglaki fot. F. D. Richards Foter CC BY-SA
fot. F. D. Richards / Foter / CC BY-SA

Ochrona iglaków przed szkodnikami i chorobami

Kolejnym zagadnieniem jest ochrona roślin iglastych przed chorobami i szkodnikami. Ogólnie, należy stwierdzić, że rośliny te są stosunkowo rzadko atakowane przez choroby i szkodniki i zwykle nie wymagają wykonywania systematycznych zabiegów ochronnych. Ale są wyjątki od tej reguły.

Stałym problemem w uprawie wielu odmian świerków są przędziorki, które corocznie atakują rośliny. Im cieplejsze i bardziej suche lato, tym szkodniki są bardziej niebezpieczne. Szczególnie chętnie atakują odmiany świerka białego np. bardzo popularną odmianę ‘Conica’, ale mogą występować także na świerku pospolitym i kłującym.

Przędziorki należy zwalczać specjalnymi preparatami (akarycydami). Rośliny opryskujemy kilkakrotnie - poczynając od końca maja, w 2-3 tygodniowych odstępach. Ochronę prowadzimy do września. Szkodniki te powodują żółknięcie i opadanie igieł od strony silnie nasłonecznionej. Owady są małe, niewidoczne gołym okiem!

Drugim uciążliwym szkodnikiem jest misecznik cisowiec, który powszechnie występuje na cisach. Można go zobaczyć w postaci brązowych tarczek przyklejonych do pędów. Rośliny opanowane przez miseczniki rosną bardzo słabo i są lepkie od rosy miodowej. Szkodniki zwalczamy w lipcu - 2-3 krotnie opryskując rośliny preparatami chemicznymi działającymi wgłębnie.

Na wielu odmianach jałowców można natomiast spotkać tarcznika jałowcowca, który wytwarza małe białawe tarczki. Szkodnik może doprowadzić do całkowitego zamierania roślin, poprzedzonego deformacjami pędów i zahamowaniem wzrostu. Zwalczamy go podobnie jak misecznika na cisie.

Jeżeli chodzi o choroby to w większości wypadków nie stanowią one dużego zagrożenia, chociaż na niektórych gatunkach są niebezpieczne np. rdza wejmutkowo-porzeczkowa na sośnie wejmutce czy opieńka miodowa na różnych gatunkach, ale ze względu na duże trudności w amatorskim zwalczaniu nie ma potrzeby ich omawiania.

Dużo większym problemem niż choroby mogą być psy, których mocz jest bardzo źle tolerowany przez rośliny iglaste. Jedynym sposobem uchronienia roślin jest odseparowanie od nich zwierząt. Dotyczy to oczywiście roślin młodych. Należy podkreślić, że suki nie stanowią takiego problemu.

Zupełnie innym zagadnieniem budzącym niepokój wielu właścicieli ogrodów jest zjawisko żółknięcia, a następnie zrzucania igieł i łusek przez rośliny iglaste. Proces ten zachodzi w okresie jesieni i jest zjawiskiem naturalnym. W związku z tym nie stosuje się żadnych specjalnych odżywek czy oprysków, aby zahamować ten proces.

iglaki w ogrodzie fot. mrmac04 Morguefile
fot. mrmac04 Morguefile

Okrywanie na zimę - zabezpieczanie iglaków przed mrozem

Rośliny iglaste w większości wypadków są zimozielone, dlatego zabezpieczanie ich na okres zimowy sprowadza się głównie do ograniczenia "wysuszającego" wpływu słońca i wiatru. Małe (młode) krzewy możemy przykrywać stroiszem lub cieniówkami. Przykrycie musi być zawsze bardzo luźne i przewiewne.

Zasypanie roślin zimozielonych ziemią, korą czy liśćmi nieuchronnie prowadzi do ich zniszczenia! W przypadku niektórych odmian o pokroju kolumnowym (szczególnie odmian jałowca pospolitego) niszczący wpływ może mieć okiść śniegowa, która powoduje rozłamywanie się roślin, dlatego takie odmiany warto jest związywać na zimę.

Ściółkowanie

Ostatnim zabiegiem pielęgnacyjnym jest najlepiej coroczne ściółkowanie powierzchni ziemi wokół roślin. Jak wspomniano wcześniej ściółkowanie ogranicza rozwój chwastów i parowanie wody z gleby. Grubość ściółki powinna mieć kilka centymetrów. Zbyt gruba warstwa ściółki może jednak wpływać negatywnie na rozwój roślin! Do ściółkowania wykorzystujemy korę z drzew iglastych (z liściastych jest toksyczna!), torf wysoki, trociny, kamyki itp.

związek szkółkarzy polskich logo Opracowanie: Związek Szkółkarzy Polskich zszp.pl

Więcej o roślinach i ich producentach znajdziesz na: e-katalogroslin.pl

 

Polecamy produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl

 

Pozostałe artykuły

rozpoznawanie chorób i szkodników roślin ogrodowych fot. 7monarda - Fotolia.com
Parszywa 12 chorób i szkodników roślin ogrodowych Nic bardziej nie wyprowadza z równowagi, jak widok ulubionych roślin w opłakanym... więcej
ogród ekologiczny fot. eqroy - Fotolia
Ogród bez chemii: Eko w ogrodzie jest w modzie Ekologiczne ogrodnictwo to sposób na uprawę roślin w zgodzie z naturą, dlatego... więcej
ukorzenianie fot. kontakt - Pixabay.com
Ukorzeniacz do sadzonek: Czym jest i jak go stosować? Rozmnażanie roślin, zwłaszcza przez sadzonki pędowe i wierzchołkowe, może sprawić... więcej
cięcie roślin ogrodowych fot. Alexander Raths - Fotolia
CZAS NA CIĘCIE: Co, jak i kiedy przycinać w ogrodzie? Cięcie roślin ogrodowych nie jest trudnym zabiegiem i choć wielu ogrodników niespecjalnie... więcej
wiosenne nawożenie drzew i krzewów fot. singkham - Fotolia.com
WIOSENNE NAWOŻENIE roślin ogrodowych Wiosna to dla roślin czas intensywnego wzrostu. Potrzebuję do niego żyznej ziemi,... więcej
wiosenne opryskiwanie fot. Koirill - Fotolia.com
WIOSENNE OPRYSKIWANIE drzew i krzewów owocowych Pierwsze zabiegi, mające na celu ochronę drzew i krzewów owocowych przed chorobami... więcej
zobacz wszystkie
Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień



Mamy problem... x
...blokujesz reklamy
Drogi czytelniku! Wszystkie dostarczane przez nasz serwis treści są darmowe. Aby tak mogło pozostać musimy wyświetlać na nim reklamy. Jeśli cenisz sobie naszą pracę i chcesz aby była ona dostępna dla Ciebie za darmo prosimy wyłącz program blokujący wyświetlanie reklam.
Barszcz Sosnowskiego - uwaga na letnie poparzenia!

W czasie letnich spacerów, szczególnie w słoneczne dni narażeni jesteśmy na ostre poparzenie skóry. Przyczyną może być kontakt z barszczem ...