Obcopylna jabłoń domowa
Jabłoń domowa jest rośliną obcopylną. Aby drzewo wydało owoce, jego kwiaty muszą być zapylone przez pyłek z innego drzewa tego samego gatunku. Jabłonie owocują słabo lub nie owocują w ogóle, jeśli w tym samym ogrodzie lub u sąsiada nie kwitnie zapylacz.
Wybór odpowiedniego zapylacza uzależniony jest od stanowiska, warunków klimatyczno-glebowych oraz zastosowanej podkładki. Dokładne informacje można uzyskać w gospodarstwie szkółkarskim lub w centrum ogrodniczym. Na etykietkach drzewek owocowych bardzo często podane są informacje o tym, które odmiany są dla nich odpowiednimi zapylaczami.
Drzewka owocowe należy kupować tylko w certyfikowanych szkółkach i w zaufanych centrach ogrodniczych – daje nam to pewność że są zdrowe. Uzyskamy również informacje o warunkach klimatyczno-glebowych oraz ich późniejszej pielęgnacji.
|
Kilkanaście tysięcy odmian jabłoni
Nie sposób opisać pełnej listy odmian jabłoni, gdyż istnieje kilkanaście tysięcy odmian o zróżnicowanych wymaganiach, podatności na choroby, kolorze i wielkości, a przede wszystkim różniących się smakiem owoców. Jabłka są słodkie lub kwaśne, chrupiące lub miękkie, czerwone lub żółtawe.
Odmiany jabłoni do sadu przydomowego
Do najbardziej popularnych odmian jabłoni sadzonych w sadach przydomowych należą: Alka, Delbarestivale, Discovery, Early Geneva, Florina, James Grieve, Medea, Oliwka żółta, Sawa, Šampion i Topaz.
Poniżej przedstawiamy krótką charakterystykę odmian jabłoni do sadów przydomowych. Przy tworzeniu listy wzięliśmy pod uwagę szereg cech - m.in. wygląd i smak owoców, termin owocowania i dojrzewania owoców, jednak ostatecznego wyboru odmian dokonaliśmy przede wszystkim na podstawie odporności na mróz i choroby - parcha i mączniaka jabłoni.
|
Alka
|
Delbarestivale
|
Discovery |
POCHODZENIE
|
odmiana polska |
odmiana angielska |
odmiana angielska |
OWOCE
|
średnie lub drobne |
duże, owalne, ścięte przy wierzchołku |
średnie, wyrównane, kuliste i lekko spłaszczone |
SKÓRKA
|
pokryta czerwonobrązowym rumieńcem |
zielono-żółta, pokryta czerwonym smużkowatym rumieńcem |
gładka, sucha, jasnożółta, pokryta czerwonym rozmytym rumieńcem |
MIĄŻSZ
|
słodki, smaczny |
kremowo-biały, soczysty, chrupki, słodko kwaśny, bardzo smaczny |
kremowo-biały, delikatny, soczysty, słodkawy, smaczny |
| OWOCOWANIE |
wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje średnio obficie, regularnie |
wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje średnio obficie, w późniejszym wieku często przemiennie |
średnio wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje umiarkowanie, corocznie |
DOJRZEWANIE
|
połowa sierpnia |
początek września, zbiór należy rozciągnąć w czasie bo owoce dojrzewają nierównomiernie |
druga połowa sierpnia |
WZROST
|
drzewo rośnie umiarkowanie silnie |
drzewo rośnie silnie |
drzewo rośnie średnio silnie |
MRÓZ
|
wytrzymała na mróz |
wytrzymała na mróz |
średnio wrażliwa |
| CHOROBY |
całkowicie odporna na parch |
mało wrażliwa na parcha i mączniaka jabłoni |
mało wrażliwa na parcha, średnio wrażliwa na mączniaka |
INNE
|
-
|
owoce deserowe i na przetwory |
owoce deserowe |
|
Early Geneva
|
Florina
|
James Grieve
|
POCHODZENIE
|
odmiana amerykańska |
odmiana francuska |
odmiana szkocka |
OWOCE
|
średnie, kuliste, nieco spłaszczone, szybko przejrzewają
|
duże, kuliste |
średnie lub duże, wyrównane, stożkowato-kuliste |
SKÓRKA
|
błyszcząca, z jasnoniebieskim nalotem, pokryta jasnoczerwonym, rozmytym rumieńcem |
pokryta różowo-czerwonym rumieńcem z jasnymi przetchlinkami |
gładka, zielono-żółta, pokryta rumieńcem z purpurowymi smugami |
MIĄŻSZ
|
białawy, pod skórką zaróżowiony, soczysty, kwaskowaty, smaczny |
białawy, słodki, o charakterystycznym posmaku dzikich jabłek, bardzo smaczny |
kremowy, kruchy, soczysty, słodko kwaśny, bardzo smaczny |
| OWOCOWANIE |
wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje corocznie i obficie |
wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje bardzo obficie, corocznie |
wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje obficie i regularnie |
DOJRZEWANIE
|
w końcu lipca i początku sierpnia |
połowa października, opóźnienie zbioru powoduje szybkie pogorszenie smaku owoców |
koniec sierpnia |
WZROST
|
drzewo rośnie niezbyt silnie |
drzewo rośnie silnie |
drzewo rośnie niezbyt silnie |
MRÓZ
|
wytrzymała na mróz |
Wytrzymała na mróz |
wytrzymałe na mróz |
| CHOROBY |
średnio podatna na choroby |
całkowicie odporna na parcha |
odporna na mączniak i prawie całkowicie odporna na parcha |
INNE
|
owoce deserowe |
owoce deserowe |
odmiana szczególnie cenna na przetwory
|
|
Medea
|
Oliwka żółta (Oliwka Inflancka, Papierówka)
|
Sawa
|
POCHODZENIE
|
odmiana polska |
kraje nadbałtyckie |
odmiana polska |
OWOCE
|
średnie, kuliste, lekko spłaszczone |
średniej wielkości lub małe, o zmiennym kształcie |
średnie lub duże, kuliste, lekko stożkowate, lekko żebrowane |
SKÓRKA
|
zielonożółta, lekko tłusta, pokryta purpurowym, rozmytym i smużkowatym rumieńcem |
gładka, cienka i sucha, jasnozielona, później biało-żółta |
gładka, pokryta intensywnym jasnoczerwonym, rozmytym rumieńcem |
MIĄŻSZ
|
kremowy, słodki z lekko kwaśnym posmakiem, smaczny |
zielono-biały, delikatny, soczysty, kwaskowy, smaczny |
kremowo-biały, soczysty, aromatyczny, słodko kwaśny, smaczny |
| OWOCOWANIE |
wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje obficie, często przemiennie |
wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje obficie, zwykle przemiennie |
wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje obficie i regularnie |
DOJRZEWANIE
|
druga połowa września |
w drugiej połowie lipca |
do zbioru w połowie września, do spożycia kilka tygodni później |
WZROST
|
drzewo rośnie średnio silnie |
drzewo rośnie początkowo silnie, później słabiej |
drzewo rośnie silnie |
MRÓZ
|
wytrzymała na mróz |
wytrzymała na mróz |
wytrzymała na mróz |
| CHOROBY |
dość odporna na parcha i mączniaka |
mało podatna na parcha i mączniaka jabłoni |
średnio wrażliwa na mączniaka, całkowicie odporna na parcha |
INNE
|
owoce deserowe |
owoce deserowe
|
owoce deserowe
|
|
Sampion
|
Topaz
|
POCHODZENIE
|
odmiana czeska |
odmiana czeska |
OWOCE
|
duże lub średnie, kuliste, lekko spłaszczone |
średnie lub duże, kuliste lekko spłaszczone |
SKÓRKA
|
gładka, zielono-żółta, pokryta czerwonym rumieńcem |
gładka, zielono-żółta, lekko woskowana, pokryta czerwonym rumieńcem |
MIĄŻSZ
|
zielono-biały, z kremowym odcieniem, kruchy, smaczny |
kremowy, aromatyczny, soczysty, bardzo smaczny |
| OWOCOWANIE |
bardzo wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje obficie i corocznie |
wcześnie wchodzi w okres owocowania, owocuje obficie, corocznie |
DOJRZEWANIE
|
początek sierpnia |
druga połowa września |
WZROST
|
drzewo rośnie średnio silnie |
drzewo rośnie umiarkowanie silnie |
MRÓZ
|
niezbyt wytrzymała na mróz |
średnio wrażliwa |
| CHOROBY |
średnio odporna na parcha, mało podatna na mączniaka |
mało wrażliwe na mączniak i odporne na parch |
INNE
|
owoce deserowe |
owoce deserowe |
Paweł Romanowski
