Sklep ogrodniczy Sadowniczy.pl

Temat na czasie

Jak pielęgnować gwiazdę betlejemską?
pielęgnacja gwiazdy betlejemskiej fot. Stars For Europe
Pytanie czytelnika: Jak co roku zdecydowałam się na zakup gwiazdy betlejemskiej. Zależy mi na tym, żeby jak najdłużej cieszyć się jej urokiem. W związku z tym proszę o kilka porad dotyczących wyboru i pielęgnacji tej rośliny.  

tydzień w ogrodzie   05-12 - 11-12

róże, fot. SXC
Okryjmy na zimę róże. Gatunki krzewiaste (zarówno wielkokwiatowe, jak i wielokwiatowe) należy obsypać (trocinami, ziemią, piaskiem, mchem lub gałązkami drzew iglastych) do wysokości 20 cm. Z piennych formujemy chochoł lub przyginamy gałązki do ziemi i przymocowujemy, a następnie je obsypujemy (pień okrywamy delikatnie) ...
Możemy formować korony drzew. Drzewa liściaste formuje się przez cały rok, ale najlepiej robić to w miesiącach listopad-marzec (wyjątkiem są klon, grab czy brzoza, które po przycięciu „płaczą”, dlatego formuje się je od czerwca do września). Drzewa iglaste także można przycinać przez cały rok i nie zabezpiecza się ich ran, jeśli są gatunkami żywicującymi ...
Niektóre rośliny domowe (skalnica, agapant) warto przenieść do pomieszczenia, w którym temperatura nie przekracza 10-12°C (zimą w mieszkaniu temperatura często jest bowiem zbyt wysoka, a powietrze suche). Z powodu krótkich i pochmurnych dni rośliny dobrze jest także doświetlać świetlówkami, by ich gałązki nie stały się długie i wiotkie ...
Ptaki zaczynamy dokarmiać tylko wtedy, gdy pokrywa śnieżna uniemożliwia im żerowanie. Podczas bezśnieżnej zimy ptaki powinny radzić sobie same, bez naszej pomocy. ...
Gdy zima za oknem na naszych parapetach zaczynają kwitnąć kaktusy - grudniki, raczki, zygokaktusy i kaktusy bożonarodzeniowe. Wszystkie te nazwy odnoszą się do jednej rośliny - schlumbergery. ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Pielęgnacja i ochrona / Artykuły /

Jak uprawiać lawendę w ogrodzie i w doniczce?

Najczęściej uprawianym gatunkiem rodzaju jest lawenda wąskolistna, dostępna w wielu odmianach. Na balkonach i tarasach uprawiana jest także lawenda francuska, która ze względu na mniejszą mrozoodporność, zazwyczaj traktowana jest jako roślina sezonowa. Dowiedz się wszystkiego o uprawie i pielęgnacji lawendy.

lawenda fot. Miroslawa Drozdowski Fotolia.com

Charakterystyka wybranych gatunków rodzaju Lavandula

Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) osiąga do około 70 cm wysokości. Charakteryzuje się wzniesionymi, od dołu drewniejącymi pędami, zakończonymi kłosowatymi kwiatostanami. Liście zimozielone, wąskie, pokryte kutnerem. Kwitnienie lawendy rozpoczyna się w (VI) VII i trwa do VIII (IX). Jeżeli po kwitnieniu kwiatostany zostaną ścięte, może zakwitnąć ponownie, choć już nie tak spektakularnie jak na początku lata. Zawiązuje nasiona. Dostępna jest w wielu odmianach różniących się m.in. pokrojem, wysokością, mrozoodpornością, barwą kwiatów.

W naszym klimacie bardzo dobrze sobie radzi odmiana ‘Hidcote’. Osiągająca 40- 50 cm wysokości krzewinka, charakteryzuje się dość zwartym pokrojem. Poza tym jest aromatyczna, a jej ciemnofioletowe kwiaty doskonale zaprezentują się na rabacie bądź w pojemniku na balkonie czy tarasie. Mniejszą mrozoodpornością charakteryzuje się odmiana ‘Dwarf Blue’. Wysokość do około 40 cm, a kwiaty fioletowe. Odmiana ‘Munstead’ jest rozłożysta, aromatyczna a jej kwiaty są niebieskofioletowe. Bladoróżowe kwiaty charakterystyczne są dla odmiany ‘Rosea’, a białe m.in. dla odmiany ‘Alba’.

lawenda w doniczce fot. PublicDomainPictures
lawenda francuska,
fot. PublicDomainPictures

Lawenda francuska (Lavandula stoechas) określana także jako arabska bądź hiszpańska, uprawiana jest głównie w pojemnikach na balkonach i tarasach.

W uprawie osiąga około 50- 60 cm wysokości, ale w naturze jest wyższa. Jej największą zaletą są oryginalne kwiatostany, składające się z kwiatów płodnych, płonnych oraz bardzo dekoracyjnych podsadek. Kwitnie od maja.

Kwiaty w barwie fioletowej, różowej, purpurowej i białej. Uprawa lawendy francuskiej jest zbliżona do uprawy lawendy wąskolistnej. Do odmian Lavandula stoechas zaliczymy m.in. ‘Papillon’ (kwiaty purpurowe), ‘Bella Rose’ (kwiaty różowe), ‘Tiara’ (kwiaty fioletowe, podsadki białe).

Lawenda pośrednia (Lavandula xintermedia) jest mieszańcem uzyskanym w wyniku skrzyżowania lawendy wąskolistnej z Lavandula latifolia.

Odmiany lawendy pośredniej (holenderskiej) osiągają większe rozmiary oraz posiadają bardziej okazałe kwiatostany, dlatego częściej wykorzystywane są do tworzenia bukietów. Przykładem odmiany lawendy pośredniej jest odmiana Pure Platinum ‘Nico’ o szarych liściach, fioletowych kwiatach, osiągająca około 50 cm wysokości. Inne odmiany to m.in. ‘Grosso’, ‘Hidcote Giant’.

Zastosowanie lawendy

Lawenda ze względu na swoją dekoracyjność oraz zapach bardzo często sadzona jest w miejscach, w których wypoczywamy. Posadzona wokół tarasu nie tylko podniesie walory estetyczne miejsca, ale także w pewnym stopniu będzie odstraszać m.in. komary, a zapraszać barwne motyle. Wypoczynek przy aromatycznej lawendzie to sama przyjemność.

Jej niewielkie wymagania glebowe sprawiają, że może być sadzona w najbliższym otoczeniu budynków na gorszym podłożu. Ważne, aby miała zaciszne i słoneczne stanowisko. Doskonale nadaje się do naturalistycznych ogrodów skalnych, na słoneczne zbocza, skarpy. Lawenda jest rośliną miododajną.

lawenda fot. tsach Fotolia.com
lawenda na rabacie żwirowej, fot. © tsach, Fotolia.com

Najlepiej prezentuje się posadzona w grupie m.in. wzdłuż ścieżek, na rabatach żwirowych. Warto posadzić ją w towarzystwie róż, bodziszków, szałwii omszonej, liliowców, wybranych gatunków traw, roślin uprawianych w formie piennej. Świetnie prezentuje się w formie miniżywopłotów. Lawenda nadaje się do ogródka ziołowego, który można stworzyć nie tylko w ogrodzie, ale także na tarasie czy balkonie. Krzewinka estetycznie będzie wyglądać posadzona w glinianej donicy lub wiklinowym koszyku.

Wykorzystywana jest także w kuchni (m.in. do aromatyzowania mięs np. baraniny), przemyśle kosmetycznym (olejek lawendowy), a nawet farmaceutycznym (m.in. działanie uspokajające i antyseptyczne). W domu zazwyczaj wykorzystuje się ją do tworzenia dekoracji, a także odstraszania moli.

Lawenda jest rośliną miododajną.

Wymagania lawendy

Ciepłolubna lawenda pochodzi m.in. ze słonecznego południa Europy. W uprawie największym zagrożeniem dla lawendy jest zbyt mokre podłoże. Nie znosi „mokrych stóp”, dlatego tak ważne jest, aby lawendę sadzić w przepuszczalnym, ciepłym, luźnym i zasadowym podłożu.

Zbyt ciężkie podłoże należy rozluźnić np. piaskiem, a także wzbogacić kompostem. Zakątek z lawendą powinien być słoneczny, zaciszny, osłonięty zimą przed wysuszającymi, mroźnymi wiatrami.

lawenda francuska w doniczce fot. Flora Dania
lawenda francuska w wiklinowym koszyku,
fot. Flora Dania
pszczoła na lawendzie fot. Hans Braxmeier Pixabay
lawenda jako roślina miododajna,
fot. Hans Braxmeier, Pixabay

Jak pielęgnować lawendę?

Lawenda w ogrodzie

Lavandula nie tylko nie jest szczególnie wymagająca, ale także mało absorbująca w uprawie. Przy niewielkim nakładzie pracy, zachwyci obfitym i długim kwitnieniem. Sadząc młode rośliny, zwracamy uwagę na przepuszczalność podłoża. Podłoże gliniaste należy rozluźnić.

Odległość między roślinami zależy od wysokości i szerokości sadzonej odmiany (zazwyczaj około 40cm). Rośliny świeżo posadzone należy systematycznie podlewać. W kolejnych latach uprawy, krzewinka z dobrze rozbudowanym i głębokim systemem korzeniowym dobrze zniesie suszę. Lawendę systematycznie odchwaszczamy.

Jesienią warto ją podsypać kompostem, który dostarczy niezbędnych składników pokarmowych, a także poprawi strukturę podłoża. Lawenda nie jest podatna na choroby i szkodniki, ale przy nadmiernej wilgotności, może zostać porażona przez choroby grzybowe np. szarą pleśń.

Ładny pokrój lawendy zapewni nam systematyczne cięcie. W ciągu roku przycinanie lawendy wykonuje się dwukrotnie. Po kwitnieniu ścinamy kwiatostany z fragmentem łodygi, natomiast wiosną, usuwamy m.in. uszkodzone, przemarznięte pędy, a także skracamy lawendę na wysokość, która nam odpowiada.

cięcie lawendy fot. lithiumphoto Fotolia.com
cięcie lawendy, fot. © lithiumphoto, Fotolia.com

Nie tniemy lawendy na wysokości zdrewniałych pędów, gdyż na tej wysokości krzewinka gorzej się regeneruje. Młode rośliny w celu zagęszczenia ścinamy o połowę. Starsze okazy można spróbować odmłodzić ścinając je na wysokości około 10 cm. Jeżeli lawenda się nie zregeneruje, należy ją wkopać, a na jej miejsce posadzić nową roślinę.

Lawenda w doniczce

Uprawiając lawendę w pojemniku należy zapewnić jej donicę z dużymi otworami, którymi spłynie nadmiar wody. Konieczny jest także drenaż oraz przepuszczalne podłoże. W pielęgnacji roślin należy zwrócić uwagę na podlewanie, które należy dostosować do indywidualnych potrzeb konkretnej rośliny, uzależnionych m.in. od panujących warunków atmosferycznych. Jeżeli chodzi o nawożenie, wybierajmy nawozy organiczne bądź o spowolnionym działaniu. Lawenda nie wymaga obfitego nawożenia.

Rozmnażanie lawendy

Lawendę można rozmnożyć generatywnie (młode rośliny uzyskuje się z nasion) bądź wegetatywnie (m.in. poprzez sadzonki zielne, odkłady, a w razie potrzeby dzielenie rozrośniętych roślin).

W przypadku rozmnażania lawendy z nasion należy pamiętać, że nasiona zebrane z roślin odmianowych nie powtórzą cech rośliny matecznej, dlatego odmiany rozmnażamy wegetatywnie. Nasiona najlepiej kupić u sprawdzonego sprzedawcy, będą wówczas odpowiednio przygotowane. Jeżeli nasiona zbierzemy samodzielnie, w celu lepszego i równomiernego kiełkowania, powinny one przejść stratyfikację. Wysiewając nasiona jesienią bezpośrednio w grunt, stratyfikacja przebiegnie w sposób naturalny, a wiosną pojawią się młode rośliny (zależnie od warunków atmosferycznych, skuteczność tej metody bywa mniej lub bardziej satysfakcjonująca).

lawenda w ogrodzie fot. karsaiatti Pixabay
lawenda w ogrodzie, fot. karsaiatti, Pixabay

Przed siewem wiosennym nasiona poddajemy stratyfikacji, mieszając je z wilgotnym pisakiem. Następnie wkładamy do lodówki na okres kilku tygodni. Dopiero po przeprowadzeniu stratyfikacji, nasiona wysiewamy do pojemników, wypełnionych przepuszczalnym podłożem np. piaskiem, wymieszanym z odkwaszonym torfem. Uzyskane rośliny na stałe miejsce wysadza się w następnym roku.

Rozmnażanie lawendy poprzez sadzonki zielne, polega na pozyskaniu z rośliny matecznej zdrowych pędów wierzchołkowych bez kwiatostanu, długości około 10 cm, które sadzonkuje się w przepuszczalnym podłożu, stosując ukorzeniacz. Podobnie ukorzeniamy sadzonki półzdrewniałe. Sadzonki pobieramy wiosną bądź na przełomie lata i jesieni. Pojemnik z ukorzeniającymi się roślinami, powinien być ustawiony w miejscu, w którym nie będzie narażony na bezpośrednie nasłonecznienie. Poza tym sadzonki oczyszczone z dolnych liści nie mogą stykać się z podłożem, a także pozostałymi sadzonkami.

Kolejnym sposobem na rozmnożenie lawendy są odkłady. Ten sposób rozmnażania również nie jest skomplikowany i polega na przytwierdzeniu do podłoża wybranej łodygi i obsypania jej podłożem. W okresie ukorzeniania należy zwrócić uwagę na wilgotność podłoża.

Rozrośniętą lawendę w razie konieczności można rozmnożyć poprzez podział, przy czym drewniejąca lawenda nie zawsze wystarczająco się regeneruje. Chcąc podzielić lawendę, należy rok wcześniej obsypać ją podłożem (kopczykowanie), a dopiero wówczas dzielić.

pole lawendy fot. Karen Arnold Pixabay
plantacja lawendy, fot. Karen Arnold, Pixabay

Zimowanie lawendy w gruncie...

Jak już wcześniej wspomniałem, najbardziej trwałym gatunkiem lawendy jest lawenda wąskolistna. Jeżeli zapewnimy jej odpowiednie stanowisko, a także podłoże, dość dobrze zniesie zimę. Z pewnością mniej problemów z lawendą wąskolistną będą mieli właściciele ogrodów, którzy w razie potrzeby mogą lawendę okryć gałązkami świerkowymi.

Kupując lawendę do ogrodu należy wybierać odmiany sprawdzone, uprawiane od lat, bardzo dobrze rosnące w naszym klimacie (w sprzedaży dostępne są odmiany lawendy wąskolistnej mniej lub bardziej mrozoodporne).

...i w doniczce

będą miały osoby uprawiające lawendę w pojemnikach. Na okres zimy pojemnik z lawendą najlepiej zadołować w ogrodzie, a jak nie ma takiej możliwości okryć, pamiętając, aby ustawić doniczkę w osłoniętym miejscu, stawiając np. na styropianie, okrywając włókniną itp.

Można także przetrzymać lawendę w widnym, ale chłodnym pomieszczeniu, ograniczając podlewanie rośliny do minimum. W jasnym, a zarazem chłodnym pomieszczeniu można spróbować przechować także lawendę francuską.

 

Tekst: Grzegorz Bogucki, zdjęcie tytułowe: © Miroslawa Drozdowski Fotolia.com

 

Polecamy rośliny i produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl

Pozostałe artykuły

odmładzanie i rozmnażanie bylin fot. Olesia Sarycheva - Fotolia.com
Odmładzanie bylin - jak i kiedy to zrobić? Odmładzanie to doskonały sposób na rozmnażanie bylin. Wystarczy podzielić stara... więcej
nawożenie naturalne fot. hikdaigaku86 - Fotolia.com
Nawozy organiczne: Rodzaje i zastosowanie Czy nawożenie jest potrzebne? Naturalnie! Najlepiej do tego zastosować nawozy organiczne.... więcej
wycinka drzewa fot. nd700 - Fotolia
Jak wyciąć drzewo zgodnie z prawem? W 28 sierpnia 2015 r. zmieniły się przepisy dotyczące wycinania drzew. Warto je... więcej
choroby roślin fot. Brian Prechtel - ARS Photo Library Public Domain Wikimedia Commons
Skąd się biorą choroby roślin? Praktycznie każda roślina może "zachorować". Infekcje pojawiają się wtedy,... więcej
trawy ozobne w zimie fot. Andrew Brockhurst - Freeimages.com
Trawy ozdobne - zabezpieczanie na zimę Trawy ozdobne to jedna z najpiękniejszych grup roślin, wykorzystywana w ogrodach... więcej
różanecznik rhododendron fot. JamesDeMers - Pixabay.com
Ochrona i pielęgnacja rododendronów i azalii: Zwalczanie chorób i szkodników Pytanie czytelnika: Uwielbiam rododendrony i azalie. Zastanawiam się, która grupa... więcej
zobacz wszystkie
Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera
Świerk, jodła czy sosna - jaką choinkę wybrać na Boże Narodzenie?

...