Sadzenie i siew roślin
Wiele roślin, głównie jednorocznych (czarnuszki, chabry, maki, nagietki, gipsówki) rozkwitnie w następnym sezonie wcześniej, jeśli zostaną wysiane jesienią.
Od połowy września można przesadzać na docelowe miejsca rośliny dwuletnie (malwy, dzwonki, naparstnice, bratki, stokrotki) i byliny, aby zdążyły ukorzenić się przed zimą. Duże kępy można dzielić. Najlepiej przyjmują się rośliny sadzone z bryłą ziemi.
|
|
Cebulki roślin sadzi się w glebie piaszczysto-gliniastej, próchnicznej, na głębokość równą ich trzykrotnej wysokości
|
Rośliny cebulowe kwitnące wiosną, zimujące w gruncie, można sadzić we wrześniu i w październiku.
Warto zrobić to przed pierwszymi mrozami, gdyż cebule muszą mieć czas na zakorzenienie się przed nadejściem zimy (do połowy października posadzić należy cebule czosnków ozdobnych, kosaćców cebulowych, szafirków, cebulic, tulipanów, lilii oraz bulwki krokusów).
Po pierwszych przymrozkach miejsca, gdzie zostały posadzone cebulki, trzeba przykryć 2–4-centymetrową warstwą kory lub torfu, suchymi liśćmi, słomą lub gałęziami świerkowymi.
Na początku jesieni można sadzić lub przesadzać niektóre drzewa oraz krzewy iglaste, a także rośliny zimozielone. Jeśli zrobimy to później, mogą nie zdążyć ukorzenić się przed nadchodzącą zimą. Na glebach ciężkich ukorzenianie się może być trudniejsze; wtedy sadzenie lepiej odłożyć na wiosnę.
Nawożenie roślin
Uniwersalnym nawozem do stosowania jesienią jest kompost (można nim nawozić do końca listopada). Do nawożenia drzew i krzewów wykorzystać można dojrzały kompost, który rozprowadza się pod koronami roślin, lub nawozy fosforowe i potasowe (jesienią nie stosuje się nawozów azotowych, gdyż przedłużają okres wegetacji roślin, co może stać się przyczyną ich zmarznięcia).
Nawozy należy rozłożyć wokół roślin koliście (najwięcej aktywnych korzeni znajduje się na obrzeżu korony), można je także płytko wymieszać z ziemią.
Ochrona roślin przed mrozem
Byliny zabezpiecza się przed mrozem jesienią, przed zamarznięciem gleby. Można zrobić to przez ściółkowanie gleby korą lub liśćmi, a także obornikiem. Ściółkowanie zapobiega wahaniom temperatury w glebie i sprzyja utrzymaniu jej wilgotności. Podlane i przycięte na wysokość ok. 15 cm rośliny okrywa się także gałązkami sosnowymi lub świerkowymi. Nasady traw wrażliwych na mróz także należy jesienią okryć gałązkami.
Byliny niezimujące w gruncie (dalie czy begonie, mieczyki, złocienie) trzeba wykopać, usunąć części nadziemne, zaś podziemne – kłącza, bulwy, cebule – lekko przesuszyć, dokładnie oczyścić i umieścić na zimę w suchym, przewiewnym, chłodnym pomieszczeniu – w temperaturze 5-10°C. Cebule należy przechowywać w skrzynkach wypełnionych torfem lub trocinami, ułożone tak, by się ze sobą nie stykały.
Niezależnie od okrywania niektóre rośliny warto chronić przez tzw. kopczykowanie, czyli obsypywanie nasady ziemią, liśćmi, korą lub trocinami – do wysokości 20–40 cm. Nawet jeśli ostra zima przemrozi pędy, na wiosnę gałęzie odbiją z dolnej, okrytej części rośliny. Tak warto zabezpieczyć hortensje, róże, powojniki, młode egzemplarze klonów palmowych i budleje.
W okresach suszy rośliny zimozielone należy podlewać nawet zimą – w okresie odwilży, przez ich liście wyparowuje bowiem woda, co naraża roślinę na uschnięcie. Rośliny zimozielone warto też ocieniać siatkami cieniującymi, które nie przepuszczają promieniowania UV i chronią przed wiatrem.
|
|
|
|
Popularnym materiałem do osłaniania krzewów nie w pełni odpornych na mróz jest agrowłóknina, Oprócz tego, że chroni przed przymrozkami, zapobiega też wysuszaniu roślin przez wiatr; przepuszcza powietrze, prawie nie nagrzewa się na słońcu i jest lekka
|
Tradycyjne okrycia roślin to maty słomiane, wrzosowe lub wiklinowe (polecane do osłaniania także pni drzew). Dobra jest do okrywania także tektura falista
|
Roślinom uprawianym na tarasie trzeba zapewnić izolację od zimnej posadzki, na przykład można postawić donicę na grubych deskach lub warstwie styropianu
|
|
|
Pędy roślin pnących należy położyć delikatnie na ziemi i obsypać warstwą ziemi lub piasku
|
Na początku jesieni należy przenieść do domu rośliny doniczkowe wrażliwe na niską temperaturę, które ozdabiały taras czy balkon, a rośliny zimujące na tarasie – odpowiednio zabezpieczyć. Niewielka bryła korzeniowa, mały dopływ wody, silne wiatry, a także zimowe promienie słoneczne powodują zwiększenie parowania, przez co roślina jest narażona na przemarznięcie.
Najprostszym sposobem jest umieszczenie donicy w glebie i usypanie wokół rośliny kopczyka z ziemi. Jeśli nie ma takiej możliwości, można owinąć donicę słomą lub tekturą falistą i umieścić ją w drewnianej skrzyni bądź w kartonowym pudle wypełnionym korą, suchymi liśćmi albo nawet gazetami czy kawałkami styropianu.
Tak zimujące rośliny dobrze jest zestawić jak najbliżej siebie i zabezpieczyć także ich pędy, podobnie jak u roślin ogrodowych, matami słomianymi, gałęziami drzew iglastych, agrowłókniną (taką, która zapewnia niezbędny dostęp światła) lub suchymi liśćmi (można najpierw luźno owinąć roślinę siatką, a potem wsypać do środka liście).
Małgorzata Cuch
