Kaktusy - sukulenty łodygowe
 |
| Kolekcje kaktusów stanowią najczęściej zbiór różnych gatunków. Kaktusowe hobby łączy w sobie pasję ogrodniczą z kolekcjonerstwem. |
Kaktusy znane są na całym świecie, ale ich ojczyzną są suche obszary Ameryki Północnej i Południowej. Przedstawiciele rodziny kaktusowatych (Cactaceae) mają budowę typową dla sukulentów (roślin, które przystosowały się do życia w warunkach bardzo gorących dzięki możliwości magazynowania wody w różnych tkankach).
Kaktusy gromadzą wodę w łodygach, dlatego nazywane są sukulentami łodygowymi. Odróżniają się od innych sukulentów między innymi tym, że posiadają areolę – charakterystyczne miejsce, z którego wyrastają będące przekształconymi liśćmi, ostro zakończone ciernie – błędnie nazywane kolcami. Oprócz cierni, z areoli wyrastają także odrosty, kwiaty, owoce, włoski.
Uprawa i pielęgnacja kaktusów
Kaktusy są powszechnie uznawane za rośliny mało wymagające i proste w pielęgnacji. Jednak jeśli chcemy kolekcjonować i z powodzeniem uprawiać kaktusy, musimy zapewnić im przynajmniej minimalne warunki do życia. Mimo, że nie wymagają częstego i obfitego podlewania, uprawa może sprawiać pewne trudności.
Kaktusy do prawidłowego wzrostu wymagają dużej ilości promieni słonecznych, specjalnego podłoża, a przede wszystkim odpowiedniej pielęgnacji. Zbyt obfite podlewanie powoduje gnicie korzeni. Nie ma nic gorszego niż nadgorliwość. W warunkach klimatycznych Polski przez pół roku (wrzesień-luty) warunki świetlne nie sprzyjają wzrostowi kaktusów. Przechodzą one wtedy w stan spoczynku. W tym okresie większość gatunków nie wymaga podlewania, ani żadnego źródła światła.
Mimo, iż w warunkach klimatycznych Polski spoczynek nie jest wymuszony przez suszę i upał lecz przez suszę i brak ciepła, to należy pamiętać, że następujące po sobie okresy spoczynku i rozwoju są nie tylko zgodne z rytmem życiowym kaktusów, ale i bezwzględnie konieczne.
Kaktusy dostępne w sprzedaży w hipermarketach i kwiaciarniach rosną w zbyt małych doniczkach. Bryła korzeniowa jest zwykle tak mocno przerośnięta, że korzenie przerastają doniczkę i wychodzą od spodu. Kaktusy pochodzą z masowych upraw szklarniowych, gdzie rosną zwykle w czystym torfie – podłoże to jest nieodpowiednie! Po zakupie takiej rośliny, powinna ona być niezwłocznie przesadzona do większej doniczki. Najlepiej wybierać specjalistyczne podłoże do kaktusów.
Kaktusowe hobby - dobór roślin do kolekcji
Nie ma uniwersalnej listy gatunków kaktusów, od której powinno rozpocząć się przygodę z tymi roślinami. Dobór kaktusów do pierwszej kolekcji podyktowany jest zwykle ich dostępnością w sklepach, a także zależy od warunków uprawowych, którymi dysponujemy w mieszkaniu. Zakładając kolekcję należy na początku zrezygnować z uprawy kaktusów trudnych, gdyż wymagają specjalnej pielęgnacji. Rodzina kaktusowatych liczy ponad 2000 gatunków, niekiedy bardzo zróżnicowanych morfologicznie.
Warto wyróżnić następujące rodzaje kaktusów dla początkujących hobbystów:
RODZAJ KAKTUSA
|
CECHY SZCZEGÓLNE |
KWIATY |
TRUDNOŚĆ UPRAWY |
|
Astrophytum
|
Charakterystyczne białe, wełniste kłaczki pokrywające roślinę w większym lub mniejszym stopniu. Wolnorosnące. |
Duże, o błyszczących płatkach w różnych odcieniach żółtego. |
Trudna |
|
Echinocactus
|
Duże, kuliste. Mają potężne żebra, silne ciernie. Wierzchołek gęsto osłonięty włoskami. |
Żółte |
Średnia |
|
Ferocactus
|
Duże, kuliste. Potężne żebra, szerokie ciernie. |
Lejkowate lub dzwonkowate, żółte, różowe lub czerwone. |
Średnia
|
|
Gymnocalycium
|
Małe, kuliste. |
Wyrastają w pobliżu wierzchołka, mają zróżnicowane barwy: od białej i żółtej, przez różową do purpurowej.
|
Łatwa |
|
 Mammillaria
|
Małe, przeważnie kuliste, czasem kolumnowe. Nie mają żeber lecz brodawki.
|
Rozwijają się w zagłębieniach między brodawkami, tworząc wianek wokół wierzchołka pędu. Niewielkie ale bardzo liczne. Białe, żółte, różowe – różne odcienie. |
Łatwa |
|
 Melocactus
|
Cefalium – filcowaty twór na wierzchołku pędu. Wypukłe żebra i zakrzywione ciernie. |
Rurkowate, drobne, białe, różowe lub czerwone. |
Trudne |
|
 Opuntia
|
Płaskie pędy, szybki wzrost, duże rozmiary. Zróżnicowane formy: od bardzo drobnych do krzewiastych i drzewiastych. |
Duże, żółte, pomarańczowe lub czerwone. |
Łatwa |
Paweł Romanowski