Polecamy sklep ogrodniczy Sadowniczy.pl

Temat na czasie

Rozsada warzyw - krok po kroku
rozsada warzyw fot. Riyas Hamza SXC
Przygotowanie rozsady to nic innego jak wysiewanie nasion i uprawa młodych siewek w kontrolowanych warunkach, przed wysadzeniem na miejsce stałe. W tym okresie zapewniamy siewkom odpowiednią temperaturę, wilgotność i światło. Samodzielne wyprodukowanie zdrowej rozsady warzyw nie jest trudne.  

tydzień w ogrodzie   20-02 - 26-02

odśnieżanie fot. Tyco Thermal Controls
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu pamiętajmy, aby nie przysypywać trawnika. Ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni. Jeśli jednak w obrębie trawnika powstanie warstwa zamarzniętego śniegu, należy ją rozkruszyć ...
Możemy rozpocząć wysiewanie nasion warzyw na rozsadę (pomidor, por, bakłażan), jak również nasion roślin jednorocznych (lobelia, szałwia, tunbergia) ...
Dobry czas na zaplanowanie obsadzenia rabat i zakup nasion, nawozów czy narzędzi ogrodowych, które potrzebne będą w nadchodzącym sezonie ...
Jeśli wstawimy do wazonu z wodą gałązki wcześnie kwitnących krzewów (forsycja pośrednia, migdałek trójklapowy, pigwowiec pośredni) - zakwitną i staną się piękną dekoracją wnętrza ...
Rośliny zimozielone i iglaste warto cieniować. Podczas pogodnych dni silne słońce wysusza bowiem rośliny, a zamarznięta ziemia uniemożliwia uzupełnienie strat wody. Do cieniowania można użyć agrowłókniny. Podczas odwilży podlewajmy iglaki, szczególnie te, które rosną w pojemnikach ...
zobacz wszystkie

Artykuły



ptak zjadający szkodnika fot. Benjamin Balazs - Pixabay.com
Pożyteczne ptaki: Dlaczego warto zwabić je do ogrodu?Ptaki to nasi mali-wielcy sprzymierzeńcy w walce ze szkodnikami. Skład ptasiej diety składa się w...więcej
budka lęgowa dla ptaków fot. Leonie Schoppema - Pixabay.com
Budki lęgowe dla ptaków - jak powinny wyglądać i gdzie je zawiesić?Pytanie czytelnika: Chciałbym zaprosić do ogrodu ptaki i przygotować dla nich budki lęgowe. Jak powinny...więcej
pies w czasie upału fot. sevenpixx - Pixabay.com
Jak pomóc zwierzętom w czasie upałów?30°C i żar lejący się z nieba doskwierają nie tylko ludziom. Tropikalne upały, z którymi coraz częściej mamy do czynienia, źle znoszą również zwierzęta (psy i koty). Narażone są one nie tylko na odwodnienie, lecz także przegrzanie, a nawet udar cieplny. Jak im pomóc przetrwać upały...więcej
zobacz wszystkie

Porady

zobacz wszystkie

Motyle migrujące - skąd przylatują i gdzie odlatują motyle?

Nie tylko ptaki, ale i kruche motyle migrują pomiędzy kontynentami, np. Afryką i Europą, pokonując jednego dnia nawet setki kilometrów. Motyli podróżnicy dolatują także do Polski - powiedział PAP prof. Jarosław Buszko z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

motyl kwiat fot. Vikramjit Kakati Pixabay

Motyle to wytrwali podróżnicy

Choć wydają się kruche, niektóre motyle migrują pomiędzy kontynentami, pokonując ogromne odległości. Z migracji słyną monarchy - duże, pomarańczowe motyle z Ameryki Północnej, które lecąc jesienią do Kalifornii i Meksyku pokonują niemal 3 tys. km.

"Jeśli chodzi o Europę, największe dystanse pokonują niektóre motyle nocne z rodziny zawisaków. To duzi i bardzo sprawni lotnicy, jak np. zawisak powojowiec czy zmierzchnica trupia główka, które potrafią przelecieć nawet kilka tysięcy kilometrów! Zdarzało się, że z Afryki dolatywały na północ Skandynawii i na Islandię!" - opowiada prof. Buszko z Katedry Ekologii i Biogeografii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika.

Powojowiec jest nie tylko wytrzymały, ale i szybki. Może fruwać z prędkością do 50 km/godz., potrafiłby więc dogonić auto jadące przepisowo w terenie zabudowanym. Jeżeli powojowiec trafi na sprzyjające prądy powietrzne, w ciągu dnia może pokonać odległość kilkuset kilometrów - mówi profesor.

Motyle migrujące spotykamy i w Polsce. Jednymi z najlepszych do obserwacji są nieduże, ceglasto-pomarańczowe rusałki osetniki. Żyją niemal na wszystkich kontynentach, do nas przylatują na wiosnę i wydają następne pokolenie, które jesienią odlatuje na południe.

Inaczej niż stadne ptaki, osetniki przemieszczają się w rozproszeniu, w odstępach sięgających kilkudziesięciu metrów. "Jechałem kiedyś z Torunia do Lublina i przez całą podróż przez okno pociągu obserwowałem lecące na południe osetniki. Było późne lato; odlatywało pokolenie, które się u nas rozwinęło" - wspomina profesor.

zmierzchnica trupia główka fot. Wikipedia
zmierzchnica trupia główka
fot. Acherontia atropos, emerged DH 060 06 12 27-02 cr CC BY-SA 2.5 Wikimedia Commons
zawisak powojowiec fot. Wikipedia
zawisak powojowiec
fot. By Aung (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons

"Najlepiej obserwować je podczas postoju, kiedy szukając pożywienia gromadzą się na kwietnych łąkach. W trakcie migracji osetników na jednym arze łąki bywa ich ponad sto. Kiedy kwitną fioletowe chabry reńskie, motyle siedzą niemal na każdym kwiatku. Po dwóch dniach odlecą; zostaną tylko miejscowe pawiki i pokrzywniki" - tłumaczy profesor.

Dla odmiany w Tatrach, w ostatnich dniach września, prof. Buszko obserwował kiedyś przelot rusałki admirała. "W Dolinie Pyszniańskiej spadł wtedy śnieg. Nad połaciami śniegu, co kilka metrów, przelatywały piękne, kolorowe admirały. Leciały przez tatrzańskie przełęcze na południe... niesamowite widowisko" - opowiada.

Motyla w podróży trudno pomylić: jego skrzydła są sfatygowane i postrzępione, a pokrywające skrzydła łuski - poobcierane. Sam lot wygląda różnie i zależy od masy motyla. Motyle dzienne lecą nisko i często zatrzymują się na postój na łąkach. Ćmy mają inną strategię: lecą dość wysoko, z masami ciepłego powietrza. Nie przeszkadza im nawet deszcz, a silny wiatr tylko przyspiesza wędrówkę.

Trasy migracji ptaków znamy z odczytów obrączek. O trasach przelotu motyli i ich dystansach lepidopterolodzy wnioskują głównie z obserwacji osobników trafiających do specjalnych pułapek.

Dlaczego motyle migrują?

Migracji motyli na ogromne odległości sprzyjają np. długie okresy suszy, panujące w Afryce Północnej czy na Półwyspie Arabskim. Cykl migracji nie jest regularny - są lata, kiedy rusałki osetniki przylatują do nas bardzo licznie, kiedy indziej trudno zaobserwować nawet jednego.

Prof. Buszko przyznaje, że nie znamy dokładnie motylich szlaków. "Znamy za to kierunki sezonowych wiatrów, z którymi one lecą. Podejrzewa się, że motyle dzienne ciągną z Afryki do Europy przez Gibraltar, bo mają tam do pokonania stosunkowo wąski pas morza. Wiele wskazuje jednak na to, że nie wszystkie gatunki korzystają z tego szlaku. Jak choćby ćmy, lecące na dużych wysokościach. Jeśli trafią na korzystne prądy, ciągnące znad Afryki do Europy, wtedy mogą bez odpoczynku, za jednym zamachem pokonać całe Morze Śródziemne" - mówi.

rusałka osetnik fot. Wikipedia
rusałka osetnik
fot. Adrian Häusler (Own work) CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons
rusałka admirał fot. Wikipedia
rusałka admirał
fot. "Vanessa atalanta brok beentree" CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

Popularność Gibraltaru jako miejsca odpoczynku w trakcie migracji z Afryki do Europy potwierdziły badania prof. Piotra Tryjanowskiego z Uniwersytetu Przyrodniczego, dr Piotra Zduniaka z Uniwersytetu Adama Mickiewicza i ich kolegów z Gibraltar Ornithological and Natural History Society (GONHS) i z Society of Biology w Londynie, przedstawione niedawno w magazynie "European Journal of Entomology". W rejonie Skały Gibraltarskiej obserwowali oni motyle w trakcie trzech sezonów wiosennych migracji. Naliczyli aż 19 gatunków, wśród których najliczniej reprezentowane były trzy gatunki migrujące: wspomniane rusałki osetniki, rusałki admirały i Colias crocea - krewniacy naszych bielinków kapustników.

Niektóre motyle odbywają typowe migracje, czyli ukierunkowane, powrotne wędrówki. Czasami jednak przemieszczają się bardziej dowolnie, jak np. nasz kapustnik. Do takich przelotów dochodzi, kiedy populacja w jednym miejscu, np. na polu kapusty, staje się zbyt liczna. Osobniki mają wtedy tendencję do skoordynowanej, masowej wędrówki.

"Takie przeloty obserwowano nad Bałtykiem. Wiele motyli topiło się, można je było policzyć na plaży. Migracje bielinków obserwowano też w Europie: zaczynały się w środkowych Niemczech, kończyły nad Adriatykiem" - opowiada prof. Buszko.

Zdarzają się nawet masowe migracje gąsienic. "Dochodzi do nich, kiedy gąsienice spustoszą jedno miejsce i wyruszają szukać nowego źródła pokarmu czy miejsca do przepoczwarczenia się - mówi naukowiec. - Ich wyprawa odbywa się oczywiście na niewielkie odległości, w skali kilkudziesięciu metrów. Kiedy gąsienic jest mnóstwo, nawet taka wędrówka wygląda bardzo ciekawie".

 

29.10.2014
Tekst: Anna Ślązak PAP - Nauka w Polsce www.naukawpolsce.pap.pl
zdjęcie tytułowe: Vikramjit Kakati, Pixabay

GALERIA

Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera