Nawożenie roślin polega na wnoszeniu substancji pokarmowych do gleby w postaci nawozów. Nawozy ogrodnicze - środki pochodzenie organicznego lub mineralnego, używane w uprawie roślin w celu zwiększenia wysokości i jakości plonowania. Wzbogacają one glebę w składniki pokarmowe niezbędne dla roślin, a także polepszają jej właściwości fizyczne, fizykochemiczne, chemiczne i biologiczne.
|
Rośliny pobierają z gleby składniki pokarmowe niezbędne do wzrostu, kwitnienia i owocowania. Do niezbędnych dla roślin grup pierwiastków należą makro i mikroelementy.
- Makroelementy: azot, fosfor, potas, wapń, magnez i siarka;
- Mikroelementy: żelazo, cynk, miedź, bor, molibden i chlor.
|
W środowisku naturalnym składniki te wracają do gleby, gdy rośliny obumierają i ulegają rozkładowi. W ogrodzie jest to utrudnione, gdyż rośliny z działki zużywamy na własne potrzeby (warzywa, owoce, kwiaty cięte), a liście opadłe z drzew grabimy. W dodatku często zakładamy ogrody na glebach, które z natury mają niewielką ilość składników dostępnych dla roślin - często są to gleby ubogie, piaszczyste i suche, więc poprawa ich jakości jest niezbędna, jeśli w ogóle chcemy tam uprawiać jakiekolwiek rośliny. Dlatego nawożenie roślin ogrodowych jest konieczne!
Rodzaje nawozów ogrodniczych:
- nawozy zielone;
- nawozy organiczne;
- nawozy mineralne.
Nawozy zielone
 |
| Nawożenie roślin jest konieczne, gdyż szybko rosnące rośliny potrzebują wielu składników pokarmowych, których w glebie jest niewystarczająco. Rośliny doniczkowe powinny być systematycznie nawożone, gdyż rosną w niewielkiej ilości ziemi, fot. www.sxc.hu |
Nawozy zielone to rośliny, których masę zieloną przekopuje się jako nawóz. Zazwyczaj rośliny przeznaczone na zielony nawóz uprawiamy na polu, często jako poplon lub międzyplon, a następnie wprowadzamy do gleby poprzez przekopanie lub przeoranie. Nawozy zielone można stosować bez ograniczeń i pod każdą uprawę. Stosuje się je najczęściej w okresie późno letnim lub jesiennym po zbiorach.
Do tego celu wykorzystuje się rośliny poplonowe (łubin, bobik, wyka, peluszka, saradela, gorczyca, gryka, facelia, żyto), które dają dużą masę zieloną. Rośliny motylkowe (np. łubin) dodatkowo wiążą azot z powietrza kumulując go w swych korzeniach. Rozkładająca się masa zielona wzbogaca glebę o cenne związki próchniczne oraz łatwo przyswajalne dla roślin składniki pokarmowe.
Nawozy organiczne
Nawożenie organiczne jest zawsze nawożeniem podstawowym (z wyjątkiem niektórych upraw wieloletnich). Nawozy organiczne poprawiają właściwości fizyczne i biologiczne gleby oraz dostarczającym znaczną ilość składników pokarmowych wykorzystywanych przez rośliny. Do najważniejszych nawozów organicznych zaliczamy obornik i kompost, inne to np.: wióry i mączka z rogów, mączka z krwi, mączka z kości oraz nawóz koński, świński, kozi, owczy, kurzy i gołębi. Zawarte w nich substancje organiczne i związki mineralne pozytywnie wpływają na wzrost i rozwój roślin. W przypadku zwiększonej dawki nie powodują przenawożenia roślin. Idealnie nadają się do upraw ekologicznych. Nawozy organiczne wzbogacone w dodatkowy składnik mineralny noszą nazwę organiczno-mineralnych.
Nawozy mineralne
Nawozy mineralne, tzw. sztuczne, mają ściśle określony skład. Ich podstawowymi i głównymi składnikami są azot (N), fosfor (P) i potas (K), dlatego też często nazywane są nawozami typu NPK. Nawozy mineralne mogą być jedno, dwu lub wieloskładnikowe. Poza NPK zawierają także niezbędne do prawidłowego rozwoju mikroelementy: siarka, cynk, magnez, wapń, mangan, molibden, bor, miedź, kobalt, żelazo. Nawozy mineralne służą szybkiemu zaopatrzeniu uprawianych roślin w potrzebne im mikro- i makroelementy. Stosowanie nawozów mineralnych niesie pewne ryzyko przenawożenia, dlatego też dawka powinna być starannie dobrana i w razie konieczności podzielona na kilka części. Nawozy stosowane w uprawach amatorskich to najczęściej nawozy wieloskładnikowe. Najwygodniejsze w użyciu są nawozy wolno działające, które wystarczy zastosować raz - wiosną.
Paweł Romanowski
