Ogrody Zieleń Artykuły Rodzaje ogrodów

fot. mariac1948 (zdjęcie pochodzi z konkursu Home Sweet Home 2)
Rodzaje ogrodów

Chociaż ogród należy planować według własnych upodobań jego układ najczęściej jest zależny od lokalizacji i wielkości działki. Czynniki te w dużej mierze determinują jego styl i układ..

Lokalizacja ogrodu. Ze względu na lokalizację wyróżniamy ogrody miejskie, podmiejskie oraz wiejskie.

Ogród miejski

  • powinien cechować się prostotą kompozycji, gdyż rozmiar działki miejskiej jest zazwyczaj niewielki. Okala ją często wysokie ogrodzenie, przy którym najlepiej posadzić wysokie krzewy;
  • szkielet roślinności można stworzyć z roślin zimozielonych, a jako element zmieniający się – zastosować rośliny jednoroczne, np. w pojemnikach.

Ogród podmiejski

  • ogrody na przedmieściach są zwykle nieco większe niż w mieście, warto więc wykorzystać miejsce na aktywny wypoczynek;
  • roślinność na terenie otaczającym działkę może uzupełniać kompozycję ogrodu, dobrze więc jeśli nasadzenia na obrzeżach działki współgrają z jej otoczeniem.

Ogród wiejski

  • dla typowego ogrodu wiejskiego charakterystyczne są drzewa i krzewy owocowe oraz zioła, a także rośliny jednoroczne i byliny;
  • kwiaty tworzą wielobarwną, jaskrawą kompozycję.
Ogród o falistej linii nasadzeń
Ogród geometryczny
Ogród o falistej linii nasadzeń z roślin o zróżnicowanych pokrojach, które tworzą kompozycję przypominającą naturalną Ogród geometryczny można zaplanować zarówno na dużej, jak i na małej działce


Wielkość ogrodu. Odmienne podejście należy mieć podczas urządzenia ogrodu małego i dużego.

Ogród mały

W małym ogrodzie obiekty oglądane są z bliska, dlatego ważne jest dopracowanie detali. Nagromadzenie zbyt wielu elementów może sprawić wrażenie bałaganu. Ze względu na ograniczoną ilość miejsca do ogrodu należy wybierać rośliny, które nie rozrastają się silnie. Trudno zgromadzić tu wiele różnorodnych roślin; aby zapobiec monotonii, rośliny warto sadzić w pojemnikach (przestawiając je, w łatwy sposób można zmienić ich układ). Zaletą małego ogrodu jest to, że w niedługim czasie od założenia sprawia wrażenie dojrzałego.

Mały ogród może wydawać się większy, w tym celu należy:

  • podzielić go na wnętrza tak, by całej działki nie dało się objąć jednym spojrzeniem;
  • posadzić rośliny na skarpie wzdłuż ogrodzenia;
  • rośliny o szarawym zabarwieniu liści posadzić w głębi ogrodu, a na ich tle, bliżej odbiorcy umieścić okazy w ciepłej kolorystyce.

Ogród duży

W dużym ogrodzie rośliny, głównie drzewa i krzewy, sadzi się w luźnych grupach. Duża ilość bylin sprawia, że wiele czasu trzeba poświęcić na pielęgnację zieleni.

W początkowej fazie urządzania duży ogród wydaje się pusty, dlatego warto zaplanować w nim rośliny, które szybko rosną (patrz tab. 1). Na większym terenie trudno zadbać o detale, alternatywnym rozwiązaniem będzie podkreślanie naturalności kompozycji.

Tabela 1

Drzewa i krzewy szybko rosnące
(nazwa polska/nazwa łacińska)
Drzewa
Brzoza brodawkowataBetula pendula
Dąb czerwonyQuercus rubra
Sosna wejmutkaPinus strobus
Krzewy
Budleja DawidaBuddleja davidii
Dereń białyCornus alba
Forsycja pośredniaForsythia intermedia
Irga pomarszczonaCotoneaster bullatus
Ligustr pospolityLigustrum vulgare
Perukowiec podolskiCotinus coggygria
Pęcherznica kalinolistnaPhysocarpus opulifolius

Układ ogrodu. Układ wnętrz sugeruje zwykle, jaki rodzaj ogrodu będzie najkorzystniejszy: zgeometryzowany, o miękkich, falistych liniach, a może taki, który będzie stanowił połączenie tych dwóch koncepcji.

Ogród regularny (geometryczny)

Jego układ oparty jest na figurach geometrycznych (zwykle jest to kwadrat, prostokąt, koło, elipsa). Rzeźby lub rośliny (patrz tab. 2) przystrzyżone w stożki czy kule często występują parami i są regularnie rozmieszczone.

Tabela 2

Rośliny do ogrodu regularnego
(nazwa polska/nazwa łacińska)
Na obwódki
Bukszpan
wieczniezielony
Buxus sempervirens
Barwinek pospolityVinca minor
Wypełniające kwatery
Jałowiec płożącyJuniperus horizontalis
Irga DammeraCotoneaster dammeri
Karmnik ościstySagina subulata
Żeniszek meksykańskiAgeratum houstonianum
Starzec popielnySenecio cineraria
Do formowania
Bukszpan wieczniezielonyBuxus sempervirens
Ostrokrzew kolczastyIlex aquifolium
Jałowiec pospolityJuniperus communis
Sosna górskaPinus mugo
Żywotnik zachodniThuja occidentalis


Ogród nieregularny (swobodny)

Układ ogrodu stwarza wrażenie przypadkowości i płynnie łączy się z otaczającym krajobrazem. Taki układ dobrze wpisuje się w działki o urozmaiconej rzeźbie terenu i nieregularnym zarysie granic (na małej, regularnej działce miejskiej granice ogrodu swobodnego dobrze jest zamaskować wysoką roślinnością). Wnętrza rozmieszczone są wśród swobodnego układu ścieżek.

Ogród kombinowany (złożony)

Jjest połączeniem obu wymienionych wyżej koncepcji. Większość ogrodów ma układ kombinowany. Regularnie urządzona jest zwykle przestrzeń blisko domu, w miarę oddalania się od niego układ jest coraz bardziej nieregularny, a na obrzeżach działki – zupełnie swobodny.

  • Ogród japoński
    Charakterystyczne dla ogrodów japońskich są strumienie, stawy z wysepkami, do których prowadzą mostki i kamienne ścieżki, powierzchnie żwirowe, zgrupowania kamieni symbolizujące skały oraz kamienne latarnie i wieżyczki. Drzewa są miniaturkami ich dorosłych odpowiedników rosnących w naturalnych warunkach

Styl ogrodu. Zróżnicowana roślinność i kultura poszczególnych krajów sprawiły, że można wyodrębnić różne style narodowej sztuki ogrodowej, są więc ogrody japońskie, angielskie czy amerykańskie.

Ogród japoński

Wtopiony jest w krajobraz i płynnie łączy się z domem, często bywa traktowany jako jego dodatkowe pomieszczenie.

Z jednaj strony ogród ma przypominać naturalny krajobraz (w kompozycji brak symetrii, rzeźba terenu jest urozmaicona, zastosowane są tylko naturalne materiały), z drugiej strony dopracowany jest w szczegółach.

Można go założyć nawet na bardzo małej powierzchni. Rośliny to głównie ciekawie uformowane, zimozielone drzewa i krzewy (patrz tab. 3)


Tabela 3

Rośliny typowe dla ogrodu japońskiego
Drzewa
Klon palmowyAcer palmatum
Magnolia Soulange’aMagnolia soulangeana
Miłorząb dwuklapowy Gingko biloba
Sosna górska Pinus mugo
Krzewy
Azalia Rhododendron
Bukszpan wieczniezielonyBuxus sempervirens
RóżanecznikRhododendron
Tawuła japońskaSpiraea japonica
Byliny
Funkia Fortune'aHosta fortunei
Języczka pomarańczowaLigularia dentata
Miskant chinskiMiscanthus sinensis
Tawułka chińskaAstilbe chinensis

Ogród angielski

Ma układ swobodny, naturalny. Dominują drzewa i krzewy o naturalnym pokroju i rabaty z kwitnącymi kolorowo bylinami. Nie brakuje także romantycznych zakątków z ławeczkami i pachnącymi różami. Rośliny pnące porastają często wysoki mur z cegieł i kamieni otaczający ogród, a także ściany domu. Murki oporowe i ścieżki wykonane są zwykle z cegły.

Ogród amerykański

O przejrzystej kompozycji, praktyczny i łatwy w utrzymaniu. Część frontowa jest otwarta od strony ulicy i stanowi wizytówkę właściciela posesji. Kompozycja tej części ogrodu jest spokojna i podkreśla architekturę domu. Dominuje tu niska roślinność, w szczególności okazy zimozielone.

Ogród za domem przeznaczony jest do wypoczynku i rekreacji. Obejmuje najczęściej patio, boisko do koszykówki, basen, trawnik i kompozycje roślinne (drzewa i krzewy o soczystej zieleni) posadzone na obrzeżach posesji.

Małgorzata Cuch