tydzień w ogrodzie   30-12 - 05-01

zamarznięte oczko wodne, fot. SP Veres, SXC
Jeśli w oczku wodnym znajdują się ryby zastosujmy styropianowy przerębel z grzałką, która uruchamia się podczas dużych mrozów. Przerębel zapewnieni wymianę gazową w skutym lodem zbiorniku. Problemem dla ryb zimą jest bowiem niedostatek tlenu, gdyż pod taflą lodu woda nie ma kontaktu z powietrzem ...
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu nie należy przysypywać trawnika. Ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni. Jeśli jednak w obrębie trawnika powstanie warstwa zamarzniętego śniegu, należy ją rozkruszyć ...
Unikajmy chodzenia po trawniku, gdyż zimą (w czasie mrozów lub opadów) pod wpływem ciężaru źdźbła łatwo się łamią. Ponadto, udeptywanie pogarsza strukturę gleby oraz stosunki wodne i powietrzne w podłożu, co może być przyczyną złej kondycji trawy na wiosnę ...
Regularnie usuwajmy nadmiar śniegu z iglaków o pokroju kolumnowym, ponieważ może on spowodować wyłamanie gałęzi i deformację krzewów. Warto także podwiązać gałęzie iglaków - trudniej będzie im ugiąć się pod ciężkim, mokrym śniegiem ...
Do karmienia ptaków używamy tylko naturalnych produktów - nie przetworzonych przez człowieka! W sklepach bez trudu zdobędziemy kasze, zboża, płatki owsiane, ziarna słonecznika, konopi, dyni, itd. ...
zobacz wszystkie

Sonda

Jaka choinkę wybierasz na Święta?

Twój ogród / Zakładanie ogrodu / Artykuły

Ostrokrzew kolczasty i inne ostrokrzewy - ciekawe gatunki i odmiany

Ostrokrzew jest niezwykłą ozdobą ogrodu. Ma zimozielone liście i czerwone owoce, które wyglądają dekoracyjnie na tle białego śniegu. Poznaj najpopularniejszy ostrokrzew kolczasty i inne ostrokrzewy oraz w jakim towarzystwie najlepiej je sadzić.

ostrokrzew fot. www.sxc.hu.jpg

Ostrokrzew - krzew czy drzewo?

Ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium) jest krzewem z rodziny ostrokrzewowatych (Aquifoliaceae). W stanie dzikim występuje w postaci drzewa w Europie i Afryce. Jest szeroko rozpowszechniony w Europie Zachodniej i w Ameryce Północnej, gdzie jest wykorzystywany jako świąteczna roślina do dekoracji drzwi w okresie Bożego Narodzenia.

Najpopularniejszy w Polsce ostrokrzew kolczasty rośnie zazwyczaj w formie krzewu, gdyż nasze zimy są dla niego zbyt surowe i często obmarza lub całkowicie przemarza. Jednak trudno znosi niskie temperatury w zimie. Mimo zimowych uszkodzeń ostrokrzewy potrafią odrodzić się nawet z korzenia. Na terenach zachodnich Polski o łagodniejszym klimacie można także spotkać formy drzewiaste.

Najbardziej znanym egzemplarzem jest przeszło stuletnie drzewo o wysokości 11 m,  rosnące w Kamieniu Pomorskim (woj. Zachodniopomorskie).

Ostrokrzew kolczasty o zielonych liściach Ostrokrzew kolczasty o liściach pstrokatych – odmiana Argentomarginata
Ostrokrzew kolczasty o zielonych liściach, fot. www.sxc.hu
Ostrokrzew kolczasty o liściach pstrokatych - odmiana 'Argentomarginata', fot. Plant Publicity Holland

Ostrokrzew w ogrodzie

Aby ostrokrzewy dobrze komponowały się w ogrodzie należy je sadzić po kilka w luźnych grupach. Z niższych krzewów najlepiej prezentują się w towarzystwie: bukszpanów (Buxus), berberysów (Berberis), ogników (Pyracantha), pierisów (Pieris), laurowiśni (Prunus laurocerasus), różaneczników (Rhododendron), mahonii (Mahonia) czy wawrzynków (Daphne).

Z wyższych krzewów korzystnie wyglądają posadzone w pobliżu oczarów (Hamamelis), klonu palmowego (Acer palmatum), dereni (Cornus) a z iglastych wśród: kosodrzewin (Mugo), cisów (Taxus), jałowców (Juniperus).  Ostrokrzewy o ciemnozielonych, błyszczących liściach są świetnym tłem dla roślin cebulowych kwitnących wiosną t.j. tulipanów (Tulipa), hiacyntów (Hyacinthus) i krokusów (Crocus) oraz jak również bylin, w tym szczególnie dla funkii (Hosta).

Ostrokrzewy nadają się także do sadzenia w donicach, którymi można dekorować tarasy, patia lub balkony. Bardzo dobrze znoszą przycinanie i dlatego często są wykorzystywane jako rośliny żywopłotowe oraz do formowania różnych figur.

Ostrokrzew
Zimozielone ostrokrzewy z czerwonymi jagodami są prawdziwą ozdobą zimowych ogrodów. Ze względu na małą mrozoodporność ostrokrzew należy sadzić w miejscach osłoniętych od wiatru. Mimo uszkodzeń mrozowych miejsca zmarznięte szybko regenerują się po zimie, a ślady zimowych przemarznięć szybko znikają. Należy jednak zabezpieczać rośliny przed mrozem usypując u podstawy pnia kopczyki z kory lub kompostu, ostrokrzew, fot. Muffet, Flickr, CC

Uprawa i wymagania ostrokrzewu

Ostrokrzew preferuje gleby dość wilgotne i niezbyt ciężkie. Dobrze rośnie także na glebach wapiennych. Nie szkodzą mu miejskie zanieczyszczenia ani letnie upały. Mimo, że dobrze znosi zacienione stanowiska, to zdecydowanie lepiej rośnie w słońcu.

Ostrokrzew męski i żeński

Ostrokrzewy są dwupienne - na oddzielnych roślinach rozwijają się kwiaty żeńskie i męskie. Na osobnikach żeńskich w maju i czerwcu pojawiają się białe, małe kwiatki. Jesienią tworzą się dekoracyjne, nieduże, kuliste lub podłużne owoce w kolorze żółtym, czerwonym, granatowym. Owoce utrzymują się na gałązkach nawet przez całą zimę.

Aby na krzewach pojawiły się owoce w ogrodzie należy posadzić na kilka krzewów żeńskich jeden krzew męski. Jeśli zależy nam na dekoracyjnych owocach nigdy nie należy sadzić pojedynczych egzemplarzy. Osobniki męskie od żeńskich niczym się nie różnią i tylko kwiaty i owoce wskazują o rodzaju rośliny.

Ostrokrzew nie tylko kolczasty - gatunki i odmiany

W naturze występuje około 400 gatunków ostrokrzewów, często odbiegających od naszych wyobrażeń o tej roślinie. Są gatunki o owocach czarnych, liściach drobnych, często gładko zakończonych, niektóre mają sezonowe liście. W Polsce uprawianych jest 18 gatunków, 3 mieszańce międzygatunkowe, 1 forma botaniczna i 16 odmian uprawnych.


NAZWA


LIŚCIE


OWOCE


MROZO-
ODPO-
RNOŚĆ



CIEKAWE ODMIANY

Ostrokrzew kolczasty
(Ilex aquifolia)
zimozielone, ciemnozielone, skórzaste, błyszczące, ostro zakończone czerwone, żółte średnia 'Alaska', 'Aurea Marginata', 'Bacciflava', 'Canadian', 'Gold', 'Myrtifolia', 'Pyramidalis', 'Silver Queen'
Ostokrzew meserveae
(Ilex meserveae)
zimozielone, zielone, ostro zakończone czerwone dobra 'Blue Angel', 'Blue Girl', 'Blue Prince', 'Blue Princess', 'Aurea', 'Glory Gem', 'Fastigiata'
Ostrokrzew karbowano-listny
(Ilex crenata)
drobne czarne dobra
Ostrokrzew japoński
(Ilex pedunculosa)
bardzo podobne do liści fikusa Benjamina czerwone bardzo dobra
Ostrokrzew okółkowy
(llex verticillata)
sezonowe, wąskie, owalne jaskrawo-czerwone

bardzo dobra
Ostrokrzew amerykański
(Ilex opaca)
zimozielone, błyszczące kolczaste czerwone bardzo dobra
Ostrokrzew szerokolistny
(Ilex latifolia)
zimozielone, duże, błyszczące jaskrawo-czerwone mała

 

Magia i symbolika ostrokrzewu

Ostrokrzew zazwyczaj kojarzy nam się z krzewem o dekoracyjnych, o ciemnozielonych, ostro zakończonych, nie zrzucających na zimę liściach, ozdobionych od jesieni jaskrawoczerwonymi jagodami. Jest on jednak nie tylko wyjątkowo dekoracyjną rośliną ogrodową, ma też bardzo bogatą symbolikę.

  • W krajach śródziemnomorskich i w Anglii ostrokrzew był uprawiany już w starożytności. Roślina była przedmiotem kultu zarówno w religiach jak i mitologiach. Ostrokrzew był świętym drzewem Saturna i Marsa, związanym z żywiołem ognia, był poświęcony celtyckiemu bogu światła - Lugowi oraz bogini obfitości, którą nazywano Habondia. Jest jednym z dziewięciu świętych drzew używanych do palenia rytualnych ognisk celtyckich.

  • UWAGA!

    Liście i owoce zawierają truciznę, którą jest alkaloid teobromina, glikozyd o właściwościach saponiny, barwniki - iliksantyna, rutyna. Zjedzenie 20 - 30 owoców dla dzieci może być śmiertelne.

    Według przesądów ludowych ostrokrzew jest drzewem zapewniającym ochronę, często wykorzystywanym jako zaklęcie przeciw piorunom, sadzi się je przy domu w charakterze strażnika. Uważa się, że zabezpiecza przed trucizną, złymi duchami i złymi czarownikami, jak również odpędza niebezpieczne dzikie zwierzęta.

  • Ostrokrzew znajduje również swoje zastosowanie w ziołolecznictwie i medycynie. Zarówno liście, kora i owoce ostrokrzewu były stosowane w leczeniu takich dolegliwości jak: katar, zapalenie opłucnej, stany gorączkowe, reumatyzm.

  • Liście ostrokrzewu stanowią pokarm zimą dla jeleni, a młode gałązki kiedyś suszono jako pokarm dla krów. Kiedyś również umieszczano patyczki w klatkach królików, co je wzmacniało i dodawało im apetytu.

  • Drewno ostrokrzewu kiedyś było używane do inkrustacji, różnych precyzyjnych prac rzeźbiarskich i wykonywania skomplikowanych ornamentów. Celtowie wyrabiali z drewna ostrokrzewu włócznie. Z drewna tej rośliny robiono też laski i bicze.

  • Magiczne właściwości ostrokrzewu znajdują także wyraz w literaturze. Różdżka Harrego Potter'a - bohatera książek J.K. Rowling, wykonana była właśnie z drewna ostrokrzewu.

Opracowanie na podstawie Colour Your Life

Pozostałe artykuły

mały ogród fot. artemtation Pixabay
Mały ogród – jak go urządzić i co w nim posadzić? Urządzenie małego ogrodu wymaga żelaznej konsekwencji, zmysłu przestrzennego... więcej
Sadzenie róż fot. Anthony Lopez Flickr CC
Sadzenie róż – jak, gdzie i kiedy sadzić róże? Róże nie bez powodu nazywane są królowymi kwiatów. To jedne z najpopularniejszych... więcej
Poradnik sadzenia kwiatów cebulowych
Poradnik sadzenia kwiatów cebulowych Cebulki roślin cebulowych sadzimy w gruncie od od połowy sierpnia do października... więcej
pachnące kwiaty fot. Dennis Wong Flickr CC BY 2.0
Pachnący ogród - rośliny ogrodowe o pięknym zapachu Pomimo iż ogromna liczba roślin w czasie kwitnienia wydziela mocną i urzekającą... więcej
zobacz wszystkie
Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 100 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 100 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera