Polecamy sklep ogrodniczy Sadowniczy.pl

Temat na czasie

Uprawa warzyw: Terminarz siewu, sadzenia i zbioru
uprawa warzyw w ogrodzie fot. amenic181 - Fotolia
Zaplanuj uprawę warzyw w swoim ogrodzie. Przygotowaliśmy dla Ciebie prosty poradnik zawierający zalecenia i terminarz siewu. Sprawdź, jak i kiedy wysiewać Twoje ulubione warzywa oraz kiedy zbierać plony z warzywnika. Podane informacje mogą się różnić dla różnych odmian.  

tydzień w ogrodzie   27-03 - 02-04

korona drzewa owocowego, fot. SXC
Drzewa owocowe (śliwy, grusze, jabłonie) warto prześwietlić, aby rozluźnić korony i dopuścić światło do ich wnętrza. Pamiętajmy, że jednorazowo można usunąć nie więcej niż 15% korony, a rany po usuniętych gałęziach należy posmarować maścią ogrodniczą. Nie powinno się ciąć starych i grubych gałęzi, gdyż powstające rany są duże i źle się zabliźniają ...
Pod koniec marca można przystąpić do pierwszych zabiegów pielęgnacyjnych trawnika. Ważne, by na początku z jego powierzchni wygrabić tzw. filc: suchą trawę, liście i śmieci ...
Pamiętajmy o zwałowaniu trawnika. Zabieg ten polega na dociśnięciu walcem kęp trawy, które z powodu zamarzania i odmarzania gleby zostały wypchnięte ponad powierzchnię gruntu ...
Jeśli na drzewach są jeszcze zaschnięte owoce - trzeba je usunąć, bo mogą być źródłem chorób roślin ...
Bratki doskonale nadają się na pierwsze wiosenne dekoracje skrzynek i pojemników balkonowych, a także do ożywienia niezbyt kolorowych o tej porze rabat w ogrodzie ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Zakładanie ogrodu / Artykuły /

Pierwiosnki czyli prymulki w ogrodzie - gatunki i uprawa

Sama ich nazwa – pierwiosnek, pierwiosnka, prymulka, prymula sugeruje, że pojawia się wiosną jako jedne z pierwszych kwiatów. I rzeczywiście duża grupa pierwiosnków zaczyna kwitnąć już wczesną wiosną. Poznaj najpopularniejsze gatunki.

pierwiosnki fot. seagul Pixabay

Primula

Pierwiosnki (Primula) to liczny rodzaj, który liczy ponad 500 gatunków. Naturalnie występują głównie w górach w Europie i w Azji, na terenach o klimacie umiarkowanym. W Polsce występuje kilkanaście gatunków np. pierwiosnek lekarski, bezłodygowy czy łyszczak. Niektóre gatunki tak jak pierwiosnek Hallera, rosnący w Bieszczadach zaliczany jest niestety już do gatunków wymarłych. Jeśli spotkamy dziko rosnące pierwiosnki nie należy ich wykopywać, gdyż są pod ścisłą ochroną.

Nazwa rodzajowa pierwiosnka pochodzi od łacińskiego słowa primus - wczesny. Bardzo często nazywany jest także prymulką lub prymulą.

Mimo, że pierwiosnki są bylinami o niezbyt pokaźnych rozmiarach, cieszą się w ogródkach i domach dużą popularnością, przede wszystkim ze względu na żywe i bardzo różnorodne kolory kwiatów oraz wczesne kwitnienie. Podczas łagodnych zim pierwsze pierwiosnki zakwitają już w marcu, ostatnie natomiast na początku lata.

prymulki fot. Stefan Schweihofer Pixabay
fot. Stefan Schweihofer Pixabay

Pierwiosnki w ogrodzie...

Pierwiosnek jest przede wszystkim rośliną ogrodową. Doskonale sprawdzają się na skalnikach i wiosennych rabatach. Można go sadzić w towarzystwie wiosennych roślin cebulowych, jednak barwne kolory roślin w dużym skupisku mogą spowodować, że tęcza barw przyćmi urok kwiatów. Lepiej prezentują się na bardziej jednorodnym tle.

Pierwiosnki dobrze prezentują się także pod bezlistnymi jeszcze drzewami lub krzewami, a także w sąsiedztwie roślin zimozielonych takich jak: bluszcz, barwinek czy bergenia. Potrzebujące wilgotnych siedlisk (pierwiosnek: omączony, kwiecisty, japoński) można sadzić przy oczkach wodnych. Należy jednak pamiętać, aby ze względu na niezbyt wysokie rozmiary nie sadzić ich przed wyższymi roślinami, które je zasłonią. Pierwiosnki: gruziński, bezłodygowy i wyniosły doskonale będą się prezentować wzdłuż ścieżek. Na skalniakach dobrze rośnie pierwiosnek: bezłodygowy, gruziński, łyszczak, ząbkowany, zarzyczkowaty.

i w doniczce...

Pierwiosnki sadzone są często do doniczek, koszy lub innych pojemników, dekorując balkony i tarasy wczesną wiosną. Z roku na rok zyskują na popularności w czasie Świąt Wielkiej Nocy, kiedy razem z żółtymi narcyzami stają się główną ozdobą świątecznych stołów. Tworzone są z nich wielobarwne kompozycje, ubarwiające każde pomieszczenie. Po przekwitnięciu pierwiosnki można wyjąć z doniczki i posadzić bezpośrednio do gruntu w ogrodzie. Istnieje jednak niebezpieczeństwo, że rośliny będą odznaczały się niską mrozoodpornością. Dowiedz się więcej z artykułu: Pierwiosnki w doniczkach - jak uprawiać domowe prymulki?

Gdzie sadzić pierwiosnki?

Pierwiosnki lubią dobrze oświetlone miejsca na rabacie, jednak nie należy ich sadzić w pełnym słońcu, gdyż z roku na rok będą kwitły słabiej, aż w końcu znikną całkowicie.

Odpowiednie podłoże

Aby cieszyć się pierwiosnkami przez wiele lat należy starannie przygotować podłoże przed posadzeniem roślin. Pierwiosnki wymagają gleb żyznych, bogatych w próchnicę, dość ciężkich, gliniastych, które nawet latem są wilgotne. Na glebach lekkich i piaszczystych nawet mimo częstego podlewania pierwiosnki bardzo słabo się rozwijają

Ochrona przed mrozem

Wszystkie pierwiosnki uprawne i te botaniczne w czasie bezśnieżnych zim przemarzają, dlatego też stanowiska na których rosną należy okrywać korą, suchymi liśćmi lub gałązkami jedliny.

wiosenne prymulki w ogrodzie fot. HebiFot Pixabay
fot. HebiFot Pixabay

"Legendarne" prymulki

Z pierwiosnkami wiąże się wiele legend i przesądów. Niegdyś wierzono, że wplecione we włosy lub przypięte do sukni będą magicznie oddziaływać na mężczyzn – miały otwierać ich zatwardziałe serca, budząc ciepłe uczucia do właścicielki bukiecika. Czy stąd wzięła się ich ludowa nazwa – kluczyki? Być może. Jest jednak i inna legenda, według której pierwiosnki wyrosły z pęku kluczy, upuszczonych z nieba przez Świętego Piotra. I jeszcze jedna, która podaje, że kwitnące pierwiosnki wskazują drogę do skarbów i otwierają zamki bram, za którymi są ukryte…

Prymulki do jedzenia – smacznego!

Dziko rosnące pierwiosnki lekarskie można spotkać praktycznie wszędzie. Wystarczy podczas wiosennego spaceru dobrze się rozglądać. Najczęściej rosną na brzegach rzek, na polanach, łąkach. Ich kwiaty mają owocowy, lekko kwaskowaty smak. Niegdyś były wykorzystywane przez cukierników – kandyzowano je, dodawano do galaretek, a nawet używano do wyrobu cukierków i wina.

Liście pierwiosnków są również jadalne, ale najsmaczniejsze przed kwitnieniem – starsze niestety nabierają goryczki. Można je dodawać do sałatek lub zapiekać w naleśnikowym cieście. Z kolei korzeń rośliny doskonale się nadaje na syrop. Leczniczy! Pomaga bowiem przy przeziębieniach, łagodzi kaszel oraz różnego typu migreny.

Zanim jednak zaczniemy się zajadać własnoręcznie zebranymi pierwiosnkami, powinniśmy sprawdzić w atlasie roślin, jak dokładnie wygląda pierwiosnek lekarski – bo tylko ten możemy smakować bezkarnie. Można też kupić suszony surowiec w sklepie zielarskim. Konsumpcji doniczkowych pierwiosnków zdecydowanie nie polecam! Przede wszystkim z uwagi na chemiczne środki ochrony roślin stosowane podczas ich produkcji oraz zawartą w liściach piriminę – substancję, na którą niektóre osoby mogą być uczulone.

pierwiosnek ząbkowany pierwiosnek Viala
pierwiosnek bezłodygowy
Pierwiosnek ząbkowany,
fot. Plant Publicity Holland
Pierwiosnek Viala,
fot. Plant Publicity Holland
Pierwiosnek bezłodygowy,
fot. Plant Publicity Holland

 

Popularne gatunki pierwiosnków

Gatunek Charakterystyka Kolor kwiatów Termin kwitnienia

Pierwiosnek lekarski
(Primula officinalis
syn. Primula veris)

kwiaty osiągają wysokość 10-25 cm, liście pomarszczone, pod spodem pokryte białym nalotem żółty marzec - maj

Pierwiosnek gruziński
(Primula juliae)

najniższy z gatunków, dorasta do 5 cm, tworzy niską darń biały, różowy, czerwony, purpurowy, niebieskawy ciemnofioletowy z żółtym oczkiem marzec - maj

Pierwiosnek bezłodygowy (Primula vulgaris)

kwiaty wyrastają wprost ze środka rozety liściowej biały, różowy, czerwony, niebieski, fioletowo-niebieski kwiecień

Pierwiosnek wyniosły
(Primula eliator)

liście pomarszczone, omszone po obu stronach. Łodyga kwiatostanowa dorasta do 40 cm biały, kremowy, żółty, różowy, pomarańczowy, czerwony, rdzawy, purpurowy kwiecień

Pierwiosnek omączony
(Primula farinosa)

białe włoski porastają od spodu wydłużonych liści, łodyga kwiatostanowa dorasta do 25 cm różowy, purpurowy, fioletowy z żółtą gardzielą kwiecień

Pierwiosnek ząbkowany
(Primula denticulata)

sztywne pędy kwiatostanowe wysokości 10-30 cm, wyrastają zanim rozwiną się liście biały, purpurowy, ciemnofioletowy marzec

Pierwiosnek kwiecisty
(Primula florindae)

łodygi kwiatostanowe dorastają do 1 m wysokości żółty czerwiec - lipiec

Pierwiosnek Viala
(Primula vialii)

kwiaty gęste, wydłużone, wysokość 40-60 cm dwubarwne kłosy – kielichy ciemnoczerwone, kwiaty różowo-liliowe czerwiec - lipiec

 

Opracowanie na podstawie materiałów od Colour Your Life, zdjęcie tytułowe: fot. seagul Pixabay

Polecamy produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl



Pozostałe artykuły

uprawa kwiatów w ogrodzie fot. Maksim Pasko - Fotolia.com
Uprawa kwiatów rabatowych: Terminarz siewu, sadzenia i kwitnienia Sprawdź, jak i kiedy wysiewać oraz sadzić Twoje ulubione kwiaty ogrodowe. Zobacz... więcej
kolorowe tulipany fot. Flower Council Holland
Niezwykła historia tulipanów: Skąd się wzięła moda na te kwiaty? Tulipany to jedne z najpopularniejszych kwitnących roślin ogrodowych. Moda na nie... więcej
czarne kwiaty ogrodowe fot. Brigitte Werner - Pixabay.com
Czarne kwiaty ogrodowe Kwitnące rośliny kojarzą się nam głównie z pięknymi, jaskrawymi, wesołymi... więcej
ogród w stylu śródziemnomorskim fot. Bruce Shippee - Fotolia.com
Ogród śródziemnomorski: Jak go założyć i co w nim posadzić? Dzięki odpowiednio dobranym roślinom i oryginalnym dodatkom, możesz wyczarować... więcej
ogród wiejski fot. Unsplash
Ogród wiejski/rustykalny: Jak go założyć i co w nim posadzić? Jeśli kochasz naturę, lubisz przeróżne kwiaty i pragniesz posiadać kolorowy.... więcej
ogród romantyczny fot. yolfran - Fotolia.com
Ogród romantyczny: Jak go założyć i co w nim posadzić? Tajemnicze, urokliwe zakątki, ozdobne bibeloty i mnóstwo kolorowych kwiatów, to... więcej
zobacz wszystkie
Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera
Przycinanie róż – po co, kiedy i jak przycinać róże?

Pytanie czytelnika: Mam duży i stary ogród, a w nim kilkadziesiąt róż. Są to między innymi róże wielkokwiatowe, rabatowe, pnące, pienne ...