Od czasów średniowiecza drogi były ważnymi elementami kompozycji ogrodu. Wraz z modą mijających epok zmieniano ich charakter i dostosowywano do obowiązujących w tym czasie zasad. Pomimo wielu przemian, ścieżki pozostały istotnym elementem ogrodu. Bardzo często ich wygląd i rozplanowanie wpływają na jego ostateczną kompozycję.

Ukształtowanie ścieżek powinno zależeć od przeznaczenia oraz funkcji, jaką mają pełnić. Istnieją przecież ścieżki wejściowe, reprezentacyjne, prowadzące do warzywnego ogródka lub miejsca wypoczynku, wiodące przez całą długość i szerokość ogrodu itd.

fot. Libet

Zależnie od przeznaczenia, możemy planować ścieżki zgeometryzowane, proste, o harmonijnym przebiegu lub fantazyjnych liniach, które wprowadzą nieco tajemniczości. Przy wyznaczaniu zasięgu dróżek należy pamiętać przede wszystkim o ich funkcjonalności. Zbytnia uległość fantazji może doprowadzić do powstania całkowicie bezużytecznych elementów ogrodu.

Na ostateczny wygląd ścieżki będą miały wpływ zarówno kształt, jak i właściwy dobór materiału, z którego została wykonana. Asortyment materiałów dostępnych na rynku pozwala na ciekawe zestawienia pod względem kolorystyki i kształtu.

Przy wyborze rodzaju nawierzchni należy kierować się własnymi preferencjami, ale również wielkością i charakterem ogrodu. Zastosowanie nazbyt masywnych elementów w małym ogrodzie może spowodować nieplanowane efekty wizualne.

Materiały do budowy ścieżek

Do budowy ścieżek można wykorzystać wiele materiałów, poczynając od starych cegieł pozostałych po rozbiórce budynków gospodarczych, poprzez podkłady kolejowe, a kończąc na bogatej ofercie elementów proponowanych przez wielu krajowych i światowych producentów.

Często ważnym czynnikiem decydującym o wyborze konkretnych materiałów są, oczywiście, możliwości finansowe. W takim przypadku naprawdę warto rozejrzeć się dookoła - przy odrobinie wyobraźni można wykorzystać wiele elementów powszechnie dostępnych. Nie można jednak niszczyć przy tym otaczającego krajobrazu i na przykład wyciągać kamieni z pobliskiej rzeki czy potoku.

Do ogrodu o charakterze naturalnym najbardziej pasują, oczywiście, ścieżki z naturalnych elementów, takich jak: kamień, drewno, żwir, a także zadomowiona w naszym krajobrazie cegła.

Do ogrodów o charakterze nowoczesnym dobrze jest zbudować ścieżki z prefabrykatów, na przykład ze wszelkiego rodzaju kostek brukowych bądź płyt.

CEGŁA - zaletą cegieł jest przede wszystkim nadanie ścieżce nastroju. Efekt ten powstaje naturalnie, dzięki specyficznemu wyglądowi tego materiału. Niestety, cegły nie są trwałe, i prędzej czy później, zaczną się kruszyć.

KLINKIER - klinkierowe elementy mają zazwyczaj wymiary 200x100x45 mm i 200x100x52 mm. Tworzą one zdecydowanie trwalszą nawierzchnię od zwykłych cegieł, a ich malowniczość jest identyczna. Cegły klinkierowe można łączyć na wiele sposobów, co umożliwia komponowanie najrozmaitszych wzorów. Przy utwardzaniu większych powierzchni lepiej jest zastosować prostsze wiązania, gdyż zbyt wymyślne "układanki" mogą doprowadzić do optycznego przeładowania nawierzchni. fot. CRH Klinkier

KOSTKA BETONOWA - to jeden z najpopularniejszych materiałów stosowanych do budowy ścieżek. Dostępne są w różnorodnych kształtach i barwach. Na rynku znajdziemy również nawierzchnie betonowe imitujące materiały naturalne. Dzięki specjalnej obróbce ich górna powierzchnia ma nieco chropowatą fakturę. fot. Rouwdach

KAMIEŃ - głównie dzięki nierównym kształtom nadaje ścieżce interesujący wygląd. Jednak różnice w grubości poszczególnych elementów mogą powodować trudności w układaniu nawierzchni. Niewątpliwą zaletą kamienia jest mała nasiąkliwość, duża mrozoodporność oraz odporność na ścieranie. Barwa będzie zależała od jego rodzaju. Stosuje się granit, sjenit, melafir, bazalt (odcienie szarości i czerni, ciemne zielenie, czerwienie i inne), a także piaskowiec, wapień lub dolomit (kolory jasne - szare, białe, piaskowe). Należy też liczyć się z dużym zróżnicowaniem wielkości elementów - mogą to być kostki o długości boków 4 cm, a także płyty o szerokości do 40 cm. fot. Zbogar

Budowa ścieżki

Sposób budowy nawierzchni ścieżki trzeba dostosować do rodzaju zastosowanych materiałów. Jednak ogólne zasady wykonywania ścieżek można sprowadzić do kilku punktów.

W pierwszej kolejności należy wyznaczyć miejsce ułożenia nowej drogi oraz usunąć warstwę gleby. Głębokość usuniętej gleby będzie zależeć od ilości i grubości poszczególnych warstw, które należy wykonać pod elementami nawierzchni.

Dno powstałego wykopu należy dokładnie ubić przy pomocy mechanicznej zagęszczarki. Można tę czynność wykonać bez jej pomocy, jednak jakość wykonania z pewnością będzie gorsza. Na dnie przygotowanego wykopu układa się warstwę 10-15 cm tłucznia lub grubego kruszywa oraz dokładnie ją zagęszcza. Na tłuczniu układa się podsypkę z piasku (3-5 cm). Na tak przygotowanym podłożu układane są elementy nawierzchni. Na koniec dokładnie wypełnia się piaskiem szpary pomiędzy płytami lub kostką.

Anna Grąziewicz