Temat na czasie

Jak pielęgnować gwiazdę betlejemską?
pielęgnacja gwiazdy betlejemskiej fot. Stars For Europe
Pytanie czytelnika: Jak co roku zdecydowałam się na zakup gwiazdy betlejemskiej. Zależy mi na tym, żeby jak najdłużej cieszyć się jej urokiem. W związku z tym proszę o kilka porad dotyczących wyboru i pielęgnacji tej rośliny.  

tydzień w ogrodzie   05-12 - 11-12

róże, fot. SXC
Okryjmy na zimę róże. Gatunki krzewiaste (zarówno wielkokwiatowe, jak i wielokwiatowe) należy obsypać (trocinami, ziemią, piaskiem, mchem lub gałązkami drzew iglastych) do wysokości 20 cm. Z piennych formujemy chochoł lub przyginamy gałązki do ziemi i przymocowujemy, a następnie je obsypujemy (pień okrywamy delikatnie) ...
Możemy formować korony drzew. Drzewa liściaste formuje się przez cały rok, ale najlepiej robić to w miesiącach listopad-marzec (wyjątkiem są klon, grab czy brzoza, które po przycięciu „płaczą”, dlatego formuje się je od czerwca do września). Drzewa iglaste także można przycinać przez cały rok i nie zabezpiecza się ich ran, jeśli są gatunkami żywicującymi ...
Niektóre rośliny domowe (skalnica, agapant) warto przenieść do pomieszczenia, w którym temperatura nie przekracza 10-12°C (zimą w mieszkaniu temperatura często jest bowiem zbyt wysoka, a powietrze suche). Z powodu krótkich i pochmurnych dni rośliny dobrze jest także doświetlać świetlówkami, by ich gałązki nie stały się długie i wiotkie ...
Ptaki zaczynamy dokarmiać tylko wtedy, gdy pokrywa śnieżna uniemożliwia im żerowanie. Podczas bezśnieżnej zimy ptaki powinny radzić sobie same, bez naszej pomocy. ...
Gdy zima za oknem na naszych parapetach zaczynają kwitnąć kaktusy - grudniki, raczki, zygokaktusy i kaktusy bożonarodzeniowe. Wszystkie te nazwy odnoszą się do jednej rośliny - schlumbergery. ...
zobacz wszystkie

Artykuły



ostropest plamisty fot. Fir0002 - CC BY-SA 3.0 - Wikimedia Commons
Ostropest w ogrodzie: Wymagania, działanie i zastosowanieW ostatnich latach coraz chętniej sięgamy po zioła, gdyż pomagają skutecznie łagodzić objawy wielu...więcej
zdrowie z ogrodu fot. Franz Peter Rudolf - Fotolia.com
Zdrowie z ogrodu: Warzywa, chwasty i rośliny ozdobne o właściwościach leczniczychW dobie „chemizacji” rolnictwa chętnie powracamy do samodzielnej uprawy roślin, aby jeść to co...więcej
zapobieganie chorobom roślin
Profilaktyka w ochronie warzyw na działceWarzywa z własnego ogródka mogą być zdrowe i wcale nie musisz stosować chemicznych środków ochrony roślin, aby zapobiegać chorobom i szkodnikom. Wystarczy jedynie przestrzegać kilku wskazówek uprawowych - w myśl zasady, że lepiej jest zapobiegać niż zwalczać. Profilaktyka jest prosta...więcej
zobacz wszystkie

Projekty

Ogród do odpoczynku z małą uprawą warzyw
Projekt ogrodu: Duży ogród wypoczynkowy z małą uprawą warzywW ogrodzie położono nacisk na zapewnienie miejsca do uprawy ulubionych warzyw i krzewów owocowych, pozostawiając jednak odrobinę przestrzeni na wypoczynek, dzięki czemu ogród ten łączy funkcję użytkową i wypoczynkową. więcej
Projekt ogrodu: Ogród z sadem i warzywnikiemProjekt koncepcyjny ogrodu o powierzchni 900 m2. Projekt obejmuje niewielki sad oraz ogród warzywny obok domu i roślin ozdobnych oraz elementów architektury ogrodowej. więcej
Projekt ogrodu o powierzchni 900 m2
Projekt ogrodu: Ogród na planie litery LZałożenia: Działka na planie litery L o powierzchni 1500 m2. Usytuowana przy mało ruchliwej ulicy, w sąsiedztwie domków jedno- i wielorodzinnych. Planowany ogród powinien mieć miejsce do uprawy różnorodnych warzyw. Mile widziany byłby mały stawek, w którym można hodować rybki. więcej
Ogród na planie litery L
Projekt ogrodu: Geometryczne ramy trzech przedogródków w zabudowie szeregowejPropozycja rozwiązania przestrzeni przedogródków opiera się na rysunku szachownicowym. Linearny podział wyznaczają granitowe płyty, które oddzielone są od siebie kwaterami wypełnionymi naprzemiennie jasnymi otoczakami i żurawką, rośliną charakteryzującą się wysoko wypiętrzonymi w stosunku do liści kwiatostanami. więcej
Geometryczne ramy
zobacz wszystkie

Porady

zobacz wszystkie

Rzadkie i mało znane rośliny o jadalnych owocach

W Polsce nastała moda na powroty – chętnie uprawia się to, co babcine, tradycyjne, a czasami także przez długi czas zapomniane. Warto zdobywać i wprowadzać do ogrodu nowe gatunki, które dadzą większe możliwości aranżacji i kulinarnych eksperymentów. Rośliny rzadkie - t.j. głożyna, kolcowój czy bez błękitny, mogą być cennym uzupełnieniem zielonego zakątka.

drzewko truskawkowe fot. WikimediaImages

Owoce – moda na nieznane

Rośliny mało popularne wprowadza się do ogrodu zwykle po to, aby nadać mu oryginalności lub z uwagi na ich cenne właściwości - np. smaczne owoce. W naszych ogrodach zwykle sadzone są jabłonie, grusze, śliwy, porzeczki, winorośli, truskawki i maliny, a inne "rzadkie" rośliny owocowe są praktycznie nieznane. Niektóre gatunki dopiero są wprowadzane na polski rynek, inne natomiast zostały zapomniane przez dekady i moda na nie powraca.

Wiele z nich doskonale nadaje się do uprawy w polskim klimacie. Oczywiście niektóre z nich bywają problematyczne. Okazy wrażliwe i te, które wymagają dużych nakładów pracy, traktuje się głównie jako ciekawostki dla hobbystów. Warto jednak "otworzyć" nasz ogród na to co mniej znane i spróbować uprawy rzadkich roślin owocowych.

Rzadkie rośliny owocowe – zastosowanie w ogrodzie

Oprócz jadalnych plonów, rośliny owocowe często bywają bardzo dekoracyjne i można je doskonale wykorzystać w ogrodzie ozdobnym.

Wyższe i średnie krzewy (szczególnie o zwartym pokroju) można wykorzystywać do tworzenia nieformowanych żywopłotów. Krzewy owocowe niskie i średnie w kompozycji z innymi gatunkami mogą posłużyć do oddzielania poszczególnych fragmentów ogrodu. Drzewa natomiast można wykorzystać jako pojedyncze solitery. Nie zaleca się jednak sadzenia ich w wyeksponowanych miejscach w ogrodzie.

Problemem mogą być opadające owoce, które nie tylko brudzą, ale mogą przyciągać groźne owady (np.: osy). Dodatkowo drzewa i krzewy owocowe są domem i „jadłodajnią” dla ptaków. Co się z tym wiąże - miejsca, gdzie rosną, mogą być zanieczyszczone odchodami zwierząt. To jeden z powodów dla których powinno się unikać sadzenia roślin owocowych przy placu zabaw, parkingu (ewentualnie wiacie garażowej) i przy głównej drodze prowadzącej do domu.

Niektóre z gatunków, dla wygody (trzeba przenosić je na zimę do pomieszczenia), mogą być uprawiane w pojemnikach. Dlatego można je wykorzystywać jako dekorację balkonów i tarasów.

Uprawa i pielęgnacja roślin o jadalnych owocach

"Sad" z rzadkich roślin owocowych jest trudny w pielęgnacji. Na początku trzeba sobie zdać sprawę, że każdy gatunek (a czasem nawet odmiana) może mieć specyficzne wymagania i różny sposób pielęgnacji. Znalezienie wspólnego mianownika dla grupy roślin (w tym wypadku owocowych) jest trudne, chociaż możliwe.

  • Stanowisko
    Zwykle rośliny, które wytwarzają owoce uprawia się na stanowiskach słonecznych lub lekko osłoniętych. To konieczne, aby dały zdrowy, dobrze wybarwiony i obfity plon. W przypadku rzadkich roślin warto dodatkowo wybierać stanowiska zaciszne, osłonięte od wiatru.
  • Mrozoodporność
    Wiele z nich jest rzadko uprawiana w Polsce nie bez powodu – są wrażliwe - częściowo mrozoodporne i wymagają osłon. Takie gatunki zaleca się sadzić wiosną.
  • Podlewanie
    Rośliny powinno się regularnie podlewać – w czasie suszy. Pomimo że kilkuletnie okazy są już stosunkowo odporne na susze, niedobór wody znacznie pogarsza jakość owoców.
  • Ochrona
    Do ochrony roślin owocowych warto używać profilaktycznie gnojówek z roślin (pokrzywa, wrotycz, skrzyp, cebula) i uniwersalnych preparatów (np.: Miedzian - na choroby grzybowe).

Gdzie kupować rzadkie gatunki?

Najlepszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zakup rzadkich roślin w renomowanych szkółkach sadowniczych lub centrach ogrodniczych. Wtedy można je obejrzeć, wybrać, zajrzeć do bryły korzeniowej.

Niestety określenie "rzadkie" często jest nie bez pokrycia. Niektóre gatunki są bardzo trudne do zdobycia w tradycyjnych kanałach sprzedaży. Dlatego przed zakupem warto zapoznać się z asortymentem najbliższych centrów ogrodniczych. Jeśli dany gatunek będzie niedostępny w okolicy, trzeba zdecydować się na drogę internetową.

Wiele rzadkich gatunków można nabyć w sklepach online. Aby zwiększyć szanse na zakup dobrej jakościowo sadzonki, warto sprawdzać dokładne parametry oferowanych roślin i reputację sklepu (np.: na forach). Czasami w sprzedaży dostępne są nasiona. To rozwiązanie dla prawdziwych fascynatów – rozmnażanie generatywne jest znacznie mniej efektywne a na rezultaty trzeba długo czekać.

Rzadkie gatunki roślin owocowych, które warto rozpropagować:

bez błękitny fot. Sambucus caerulea 7997 CC BY 2.5 Commons
fot. Sambucus caerulea 7997 /
CC BY 2.5 / Commons

Bez błękitny
(Sambucus caerulea)

Wyróżnia się pięknymi niebieskawymi owocami. Ma podobne wymagania i zastosowanie jak jego kuzyn – bez czarny. Można go uprawiać pojedynczo lub grupami – tworząc żywopłoty i szpalery. Znosi zanieczyszczenie powietrza i zasolenie gleby. Dlatego nadaje się do ogrodów w miastach i do zieleni miejskiej (wtedy lepiej jednak unikać wykorzystywania jego plonów). Nie powinno się uprawiać bzu przy placach zabaw i parkingach.

Chruścina jagodna fot. Lucarelli CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Arbutus unedo / Lucarelli /
CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

Chruścina jagodna
(Arbutus unedo)

Drzewo, w Polsce dorasta do 2m wysokości. Jest znana także jako drzewo poziomkowe (ze względu na wygląd, ale nie smak owoców). Najlepiej uprawiać je w pojemniku i jesienią przenosić do pomieszczenia. Nadaje się do formowania bonsai. To dekoracja wnętrz, balkonów, tarasów i ogrodów zimowych.

cytryniec chiński  fot. Vladimir Kosolapov CC BY 3.0 Wikimedia Commons
fot. Schisandra chinensis / Vladimir Kosolapov / CC BY 3.0 / Commons

Cytryniec chiński
(Schisandra chinensis)

Pnącze, którego pędy mogą osiągać nawet 10m długości. Kiście czerwonych owoców dojrzewające pod koniec lata są ciekawą dekoracją. Pnącze uprawia się podobnie jak...clematisy. Obok siebie należy jednak posadzić egzemplarz żeński i męski. Cytryniec stosuje się jako dekorację altan, pergoli i ścian. To świetna propozycja do ogrodów orientalnych.

głożyna pospolita fot. Julio Reis CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Ziziphus / Júlio Reis /
CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

Głożyna pospolita
(Ziziphus jujuba)

Krzew, rzadziej niskie drzewo. Osiąga zwykle do 3m wysokości. Wymaga miejsc słonecznych. Nadaje się do tworzenia szpalerów i wysokich żywopłotów. Podobnie jak rokitnik, może posłużyć do zazieleniania piaszczystych gleb. W odróżnieniu jednak od wymienionego krzewu, w chłodniejszych rejonach Polski wymaga dobrego okrycia.

idesja wieloowocowa fot. Wikimedia Commons
fot. Idesia / Henryhartley /
CC BY-SA 3.0 / Commons

Idesja wieloowocowa
(Idesia polycarpa)

Krzew lub drzewo dorasta do 5m. Posiada sercowate liście, wiechowate kwiatostany i drobne, czerwone owoce. Należy ją sadzić w miejscach zacisznych. W sąsiedztwie powinny znajdować się męskie i żeńskie egzemplarze. Dobrze wygląda w kompozycjach z innymi krzewami i drzewami, nie tylko owocowymi. Nadaje się go ogrodów orientalnych.

kolcowój chiński fot. Sten Porse CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons
fot. Lycium-barbarum / Sten Porse / CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

Kolcowój chiński
(Lycium chinense)

Krzew znany jest także jako „goji”. Roślina wymaga słonecznych stanowisk i dobrego okrycia przed zimą. Ma małe walory dekoracyjne – uprawia się ją głównie dla słodkawych owoców.

Nieszpułka jadalna fot. Andrew Dunn
fot. Medlar / CC BY-SA 2.0 / Andrew Dunn / Commons

Nieszpułka jadalna
(Mespilus germanica)

Niskie drzewo można spotkać w zieleni miejskiej, ale rzadko uprawia się ją w ogrodach. To gatunek mało wymagający – wymaga jednak ochrony przed zimą. Można go sadzić pojedynczo lub grupowo – na wysokie szpalery.

oliwnik baldaszkowaty fot. VoDeTan2Dericks-Tan CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Elaeagnus umbellata / VoDeTan2 /
CC BY-SA 3.0
/ Wikimedia Commons

Oliwnik baldaszkowy
(Eleagnus umbellata)

Krzew uprawia się na stanowiskach słonecznych, zacisznych. Wytwarza charakterystyczne owoce – czerwone z widocznymi licznymi, jasnymi kropkami. Krzew ma wszechstronne wykorzystanie. Posadzony w sadzie może wpływać na zwiększenie plonowania innych roślin. W niektórych krajach wykorzystuje się go do ochrony skarp przed osuwaniem i obsadzania nieużytków. Nadaje się do tworzenia ciernistych, gęstych żywopłotów i szpalerów.



Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: WikimediaImages

GALERIA

Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera