Temat na czasie

Balkon z pomysłem: Kompozycje kwiatowe w doniczkach
ogród w doniczce na balkonie fot. Tanouchka - Fotolia
Jeśli marzysz o ogrodzie, a posiadasz jedynie mały taras lub balkon – wcale nie musisz rezygnować z marzeń - możesz zmienić go w piękny kolorowy ogród. Jeśli nie masz pomysłu, jak zmienić swój balkon – prezentujemy kilka kwiatowych kompozycji kwiatowych w doniczkach. Może te aranżacje będą dla Ciebie inspiracją.  

tydzień w ogrodzie   22-05 - 28-05

nagietek, fot. Alfred Borchard, SXC
W drugiej połowie maja, kiedy nie ma już ryzyka wystąpienia przymrozków, można rozpocząć wysiewanie do gruntu nasion roślin jednorocznych (nasturcja, maciejka, lewkonia, nagietek) ...
Regularnie podlewamy trawnik. Najlepiej rozproszonym strumieniem, wcześnie rano lub późnym popołudniem. Gleba powinna być wilgotna do głębokości 10-15cm; gdy jej wierzchnia warstwa wyschnie na głębokość kilku centymetrów, wskazane jest podlewanie ...
Pod nowymi nasadzeniami drzew i krzewów należy rozłożyć warstwę ściółki o grubości 5–10 cm. W tym celu można zastosować zmieloną korę drzew iglastych, torf lub kompost). Należy pamiętać o pozostawieniu wokół nasady roślin fragmentu nie wyściółkowanej ziemi (o promieniu 2,5-5 cm), ponieważ wilgotna ściółka może przyczynić się do gnicia roślin ...
Od połowy maja wysadzamy na rabaty dalie, pacioreczniki, mieczyki, begonie i inne kwiaty wrażliwe na mróz. Po posadzeniu pilnujemy aby nie zabrakło im wody. ...
Wynosimy na balkon, taras lub do ogrodu, rośliny które zimowały w doniczkach i skrzynkach (oleandry, wawrzyny, bugenwille). Stopniowo przyzwyczajamy je do zewnętrznych warunków pogodowych. ...
zobacz wszystkie

Artykuły



owoce na przetwory fot. RitaE - Pixabay.com
Owoce z ogrodu najlepsze na PRZETWORYSezon na owoce z ogrodu trwa jedynie przez kilka miesięcy w roku. Aby więc móc cieszyć się ich smakiem...więcej
co wysiewać na wiosnę fot. Vinod Pattar - Pixabay.com
WIOSENNE WYSIEWY: Co wysiewać w marcu i kwietniu?Wiosna to okres wzmożonych wysiewów – zarówno roślin ozdobnych jak i tych dających jadalny plon....więcej
samodzielna uprawa warzyw daje wiele radości fot. coco - Fotolia.com
Warzywnik: Moda na własne uprawyChoć założenie własnego warzywnika nie jest kosztowne, to wymaga dużego nakładu własnej pracy i czasu, dlatego na uprawę warzyw decydują się nieliczni. Podpowiadamy, jak założyć warzywnik, zbierać obfite plony, a przy tym się nie narobić. więcej
zobacz wszystkie

Projekty

Ogród do odpoczynku z małą uprawą warzyw
Projekt ogrodu: Duży ogród wypoczynkowy z małą uprawą warzywW ogrodzie położono nacisk na zapewnienie miejsca do uprawy ulubionych warzyw i krzewów owocowych, pozostawiając jednak odrobinę przestrzeni na wypoczynek, dzięki czemu ogród ten łączy funkcję użytkową i wypoczynkową. więcej
Projekt ogrodu: Ogród z sadem i warzywnikiemProjekt koncepcyjny ogrodu o powierzchni 900 m2. Projekt obejmuje niewielki sad oraz ogród warzywny obok domu i roślin ozdobnych oraz elementów architektury ogrodowej. więcej
Projekt ogrodu o powierzchni 900 m2
Projekt ogrodu: Ogród na planie litery LZałożenia: Działka na planie litery L o powierzchni 1500 m2. Usytuowana przy mało ruchliwej ulicy, w sąsiedztwie domków jedno- i wielorodzinnych. Planowany ogród powinien mieć miejsce do uprawy różnorodnych warzyw. Mile widziany byłby mały stawek, w którym można hodować rybki. więcej
Ogród na planie litery L
Projekt ogrodu: Geometryczne ramy trzech przedogródków w zabudowie szeregowejPropozycja rozwiązania przestrzeni przedogródków opiera się na rysunku szachownicowym. Linearny podział wyznaczają granitowe płyty, które oddzielone są od siebie kwaterami wypełnionymi naprzemiennie jasnymi otoczakami i żurawką, rośliną charakteryzującą się wysoko wypiętrzonymi w stosunku do liści kwiatostanami. więcej
Geometryczne ramy
zobacz wszystkie

Porady

zobacz wszystkie

Rzadkie i mało znane rośliny o jadalnych owocach

W Polsce nastała moda na powroty – chętnie uprawia się to, co babcine, tradycyjne, a czasami także przez długi czas zapomniane. Warto zdobywać i wprowadzać do ogrodu nowe gatunki, które dadzą większe możliwości aranżacji i kulinarnych eksperymentów. Rośliny rzadkie - t.j. głożyna, kolcowój czy bez błękitny, mogą być cennym uzupełnieniem zielonego zakątka.

drzewko truskawkowe fot. WikimediaImages

Owoce – moda na nieznane

Rośliny mało popularne wprowadza się do ogrodu zwykle po to, aby nadać mu oryginalności lub z uwagi na ich cenne właściwości - np. smaczne owoce. W naszych ogrodach zwykle sadzone są jabłonie, grusze, śliwy, porzeczki, winorośli, truskawki i maliny, a inne "rzadkie" rośliny owocowe są praktycznie nieznane. Niektóre gatunki dopiero są wprowadzane na polski rynek, inne natomiast zostały zapomniane przez dekady i moda na nie powraca.

Wiele z nich doskonale nadaje się do uprawy w polskim klimacie. Oczywiście niektóre z nich bywają problematyczne. Okazy wrażliwe i te, które wymagają dużych nakładów pracy, traktuje się głównie jako ciekawostki dla hobbystów. Warto jednak "otworzyć" nasz ogród na to co mniej znane i spróbować uprawy rzadkich roślin owocowych.

Rzadkie rośliny owocowe – zastosowanie w ogrodzie

Oprócz jadalnych plonów, rośliny owocowe często bywają bardzo dekoracyjne i można je doskonale wykorzystać w ogrodzie ozdobnym.

Wyższe i średnie krzewy (szczególnie o zwartym pokroju) można wykorzystywać do tworzenia nieformowanych żywopłotów. Krzewy owocowe niskie i średnie w kompozycji z innymi gatunkami mogą posłużyć do oddzielania poszczególnych fragmentów ogrodu. Drzewa natomiast można wykorzystać jako pojedyncze solitery. Nie zaleca się jednak sadzenia ich w wyeksponowanych miejscach w ogrodzie.

Problemem mogą być opadające owoce, które nie tylko brudzą, ale mogą przyciągać groźne owady (np.: osy). Dodatkowo drzewa i krzewy owocowe są domem i „jadłodajnią” dla ptaków. Co się z tym wiąże - miejsca, gdzie rosną, mogą być zanieczyszczone odchodami zwierząt. To jeden z powodów dla których powinno się unikać sadzenia roślin owocowych przy placu zabaw, parkingu (ewentualnie wiacie garażowej) i przy głównej drodze prowadzącej do domu.

Niektóre z gatunków, dla wygody (trzeba przenosić je na zimę do pomieszczenia), mogą być uprawiane w pojemnikach. Dlatego można je wykorzystywać jako dekorację balkonów i tarasów.

Uprawa i pielęgnacja roślin o jadalnych owocach

"Sad" z rzadkich roślin owocowych jest trudny w pielęgnacji. Na początku trzeba sobie zdać sprawę, że każdy gatunek (a czasem nawet odmiana) może mieć specyficzne wymagania i różny sposób pielęgnacji. Znalezienie wspólnego mianownika dla grupy roślin (w tym wypadku owocowych) jest trudne, chociaż możliwe.

  • Stanowisko
    Zwykle rośliny, które wytwarzają owoce uprawia się na stanowiskach słonecznych lub lekko osłoniętych. To konieczne, aby dały zdrowy, dobrze wybarwiony i obfity plon. W przypadku rzadkich roślin warto dodatkowo wybierać stanowiska zaciszne, osłonięte od wiatru.
  • Mrozoodporność
    Wiele z nich jest rzadko uprawiana w Polsce nie bez powodu – są wrażliwe - częściowo mrozoodporne i wymagają osłon. Takie gatunki zaleca się sadzić wiosną.
  • Podlewanie
    Rośliny powinno się regularnie podlewać – w czasie suszy. Pomimo że kilkuletnie okazy są już stosunkowo odporne na susze, niedobór wody znacznie pogarsza jakość owoców.
  • Ochrona
    Do ochrony roślin owocowych warto używać profilaktycznie gnojówek z roślin (pokrzywa, wrotycz, skrzyp, cebula) i uniwersalnych preparatów (np.: Miedzian - na choroby grzybowe).

Gdzie kupować rzadkie gatunki?

Najlepszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zakup rzadkich roślin w renomowanych szkółkach sadowniczych lub centrach ogrodniczych. Wtedy można je obejrzeć, wybrać, zajrzeć do bryły korzeniowej.

Niestety określenie "rzadkie" często jest nie bez pokrycia. Niektóre gatunki są bardzo trudne do zdobycia w tradycyjnych kanałach sprzedaży. Dlatego przed zakupem warto zapoznać się z asortymentem najbliższych centrów ogrodniczych. Jeśli dany gatunek będzie niedostępny w okolicy, trzeba zdecydować się na drogę internetową.

Wiele rzadkich gatunków można nabyć w sklepach online. Aby zwiększyć szanse na zakup dobrej jakościowo sadzonki, warto sprawdzać dokładne parametry oferowanych roślin i reputację sklepu (np.: na forach). Czasami w sprzedaży dostępne są nasiona. To rozwiązanie dla prawdziwych fascynatów – rozmnażanie generatywne jest znacznie mniej efektywne a na rezultaty trzeba długo czekać.

Rzadkie gatunki roślin owocowych, które warto rozpropagować:

bez błękitny fot. Sambucus caerulea 7997 CC BY 2.5 Commons
fot. Sambucus caerulea 7997 /
CC BY 2.5 / Commons

Bez błękitny
(Sambucus caerulea)

Wyróżnia się pięknymi niebieskawymi owocami. Ma podobne wymagania i zastosowanie jak jego kuzyn – bez czarny. Można go uprawiać pojedynczo lub grupami – tworząc żywopłoty i szpalery. Znosi zanieczyszczenie powietrza i zasolenie gleby. Dlatego nadaje się do ogrodów w miastach i do zieleni miejskiej (wtedy lepiej jednak unikać wykorzystywania jego plonów). Nie powinno się uprawiać bzu przy placach zabaw i parkingach.

Chruścina jagodna fot. Lucarelli CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Arbutus unedo / Lucarelli /
CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

Chruścina jagodna
(Arbutus unedo)

Drzewo, w Polsce dorasta do 2m wysokości. Jest znana także jako drzewo poziomkowe (ze względu na wygląd, ale nie smak owoców). Najlepiej uprawiać je w pojemniku i jesienią przenosić do pomieszczenia. Nadaje się do formowania bonsai. To dekoracja wnętrz, balkonów, tarasów i ogrodów zimowych.

cytryniec chiński  fot. Vladimir Kosolapov CC BY 3.0 Wikimedia Commons
fot. Schisandra chinensis / Vladimir Kosolapov / CC BY 3.0 / Commons

Cytryniec chiński
(Schisandra chinensis)

Pnącze, którego pędy mogą osiągać nawet 10m długości. Kiście czerwonych owoców dojrzewające pod koniec lata są ciekawą dekoracją. Pnącze uprawia się podobnie jak...clematisy. Obok siebie należy jednak posadzić egzemplarz żeński i męski. Cytryniec stosuje się jako dekorację altan, pergoli i ścian. To świetna propozycja do ogrodów orientalnych.

głożyna pospolita fot. Julio Reis CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Ziziphus / Júlio Reis /
CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

Głożyna pospolita
(Ziziphus jujuba)

Krzew, rzadziej niskie drzewo. Osiąga zwykle do 3m wysokości. Wymaga miejsc słonecznych. Nadaje się do tworzenia szpalerów i wysokich żywopłotów. Podobnie jak rokitnik, może posłużyć do zazieleniania piaszczystych gleb. W odróżnieniu jednak od wymienionego krzewu, w chłodniejszych rejonach Polski wymaga dobrego okrycia.

idesja wieloowocowa fot. Wikimedia Commons
fot. Idesia / Henryhartley /
CC BY-SA 3.0 / Commons

Idesja wieloowocowa
(Idesia polycarpa)

Krzew lub drzewo dorasta do 5m. Posiada sercowate liście, wiechowate kwiatostany i drobne, czerwone owoce. Należy ją sadzić w miejscach zacisznych. W sąsiedztwie powinny znajdować się męskie i żeńskie egzemplarze. Dobrze wygląda w kompozycjach z innymi krzewami i drzewami, nie tylko owocowymi. Nadaje się go ogrodów orientalnych.

kolcowój chiński fot. Sten Porse CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons
fot. Lycium-barbarum / Sten Porse / CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

Kolcowój chiński
(Lycium chinense)

Krzew znany jest także jako „goji”. Roślina wymaga słonecznych stanowisk i dobrego okrycia przed zimą. Ma małe walory dekoracyjne – uprawia się ją głównie dla słodkawych owoców.

Nieszpułka jadalna fot. Andrew Dunn
fot. Medlar / CC BY-SA 2.0 / Andrew Dunn / Commons

Nieszpułka jadalna
(Mespilus germanica)

Niskie drzewo można spotkać w zieleni miejskiej, ale rzadko uprawia się ją w ogrodach. To gatunek mało wymagający – wymaga jednak ochrony przed zimą. Można go sadzić pojedynczo lub grupowo – na wysokie szpalery.

oliwnik baldaszkowaty fot. VoDeTan2Dericks-Tan CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Elaeagnus umbellata / VoDeTan2 /
CC BY-SA 3.0
/ Wikimedia Commons

Oliwnik baldaszkowy
(Eleagnus umbellata)

Krzew uprawia się na stanowiskach słonecznych, zacisznych. Wytwarza charakterystyczne owoce – czerwone z widocznymi licznymi, jasnymi kropkami. Krzew ma wszechstronne wykorzystanie. Posadzony w sadzie może wpływać na zwiększenie plonowania innych roślin. W niektórych krajach wykorzystuje się go do ochrony skarp przed osuwaniem i obsadzania nieużytków. Nadaje się do tworzenia ciernistych, gęstych żywopłotów i szpalerów.



Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: WikimediaImages

GALERIA

Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień



UPRAWA PELARGONII: Jakie mają wymagania i jak je pielęgnować?

Bez wątpienia pelargonie zasłużyły na nazywanie ich królowymi balkonów. Są łatwe w uprawie i kwitną przez cały sezon - od maja, aż ...