Sklep ogrodniczy Sadowniczy.pl

Temat na czasie

Jak pielęgnować gwiazdę betlejemską?
pielęgnacja gwiazdy betlejemskiej fot. Stars For Europe
Pytanie czytelnika: Jak co roku zdecydowałam się na zakup gwiazdy betlejemskiej. Zależy mi na tym, żeby jak najdłużej cieszyć się jej urokiem. W związku z tym proszę o kilka porad dotyczących wyboru i pielęgnacji tej rośliny.  

tydzień w ogrodzie   28-11 - 04-12

liscie, fot. spiddekaga, SXC
Przykryjmy miejsca, gdzie we wrześniu lub październiku zostały posadzone cebulki roślin kwitnących wiosną. Najlepsza do tego celu będzie kora lub torf (warstwa grubości 2–4-cm), gałązki świerkowe, suche liście lub słoma ...
Z trawnika należy systematycznie usuwać opadające liście. W tym celu możemy użyć tzw. miotłograbi o miękkich, sprężystych zębach lub odkurzacza ogrodowego (elektrycznego lub spalinowego), który zasysa liście, ściętą trawę, szyszki, gałązki i inne resztki roślinne. Odkurzacza można także używać jako dmuchawy usuwającej śmiecie z miejsc trudno dostępnych ...
Posadzone młode egzemplarze są szczególnie narażone na działanie mrozu, zatem chcąc cieszyć się ich urokiem w następnych latach należy pamiętać o bardzo dokładnym zabezpieczeniu ich przed zimą. ...
Zimą rośliny balkonowe są szczególnie narażone na przemarzanie, gdyż ich korzenie osłonięte są jedynie doniczką i cienką warstwą ziemi. Trzeba je zabezpieczyć przed mrozem. ...
Większość bylin na rabacie powinna być zabezpieczona przed mrozem. Dowiedz się, które to rośliny oraz jak ochronić je przed zimą. ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Pielęgnacja i ochrona / Artykuły /

Skąd się biorą choroby roślin?

Praktycznie każda roślina może "zachorować". Infekcje pojawiają się wtedy, gdy rośliny uprawiane są w niewłaściwych warunkach lub są osłabione przez niewłaściwą dla nich pogodę lub uszkodzenia. Dowiedz się jakie są przyczyny chorób i jak im skutecznie zapobiegać.

choroby roślin fot. Brian Prechtel - ARS Photo Library Public Domain Wikimedia Commons

Choroby roślin są dużym utrapieniem dla każdego ogrodnika. Z powodu infekcji powodowanych przez grzyby, bakterie i wirusy, rośliny tracą nie tylko urodę i atrakcyjny wygląd, ale też walory użytkowe i "zdrowie", co często objawia się utratą plonu, a nawet śmiercią. Aby zapobiegać chorobom (przebarwieniom, plamistościom, zgniliznom i pleśniom), warto poznać źródła i przyczyny ich występowania.

O wystąpieniu każdej infekcyjnej choroby roślin decydują
trzy czynniki: roślina, patogen i środowisko.

Niezbędna jest obecność odpowiedniej rośliny żywicielskiej, sprawcy choroby i warunków sprzyjających infekcji.

Uciążliwe grzyby

Większość problemów w uprawie roślin powodują choroby powodowane przez grzyby. Odpowiadają one między innymi za występowanie mączniaka prawdziwego (np. róży), mączniaka rzekomego (np. winorośli), rdzy (np. roślin dyniowatych), szarej pleśni (np. truskawek), parcha (np. jabłoni), brunatnej zgnilizny (np. drzew pestkowych), brunatnej plamistości (np. gruszy), antraknozy (np. fasoli), czy głowni (np. cebuli) oraz wielu, wielu innych.

Rozwojowi chorób grzybowych sprzyja:

  • pogoda sprzyjająca rozwojowi choroby, np. optymalna wilgotność i temperatura (niektóre grzyby wolą wyższe temperatury, inne preferują niższe) oraz podwyższona wilgotność powietrza i podłoża (np. częste opady, wieczorne podlewanie);
  • źródła zakażenia - resztki roślinne (np. porażone, opadłe liście, mumie owocowe) lub zainfekowany nawóz organiczny (np. kompost powstały z wcześniej zainfekowanych roślin), brudna narzędzia oraz uszkodzenia mrozowe lub mechaniczne (np. źle przeprowadzone cięcie);
  • duże zagęszczenie roślin i zachwaszczenie oraz bliskie sąsiedztwo roślin żywicielskich i chorych (niektóre grzyby zimują na jednych gatunkach roślin, a rozwijają się na innych jak np. rdza gruszy lub łatwo przenoszą się z jednego gatunku rośliny na drugi np. zaraza ziemniaka, występuje też na pomidorze).
parch jabłoni fot. Jan Homann Domena publiczna Wikimedia Commons
fot. Jan Homann / Domena publiczna / Link
zaraza ziemniaka na pomidorze fot. Pam Carter - Pixabay.com
fot. Pam Carter - Pixabay.com
Parch jabłoni to jedna z najczęstszych i najgroźniejszych chorób jabłoni. Wywoływana jest przez grzyb Venturia inaequalis. Zaraza ziemniaka to bardzo groźna choroba ziemniaka i pomidora. Wywoływana jest przez organizm grzybopodobny Phytophthora infestans.

Profilaktyka w chorobach grzybowych

Na niektóre czynniki sprzyjające rozwojowi chorób grzybowych nie mamy większego wpływu, gdyż trudno byłoby osłonić cały ogród przed częstymi opadami deszczu lub zabezpieczyć wszystkie rośliny przed mrozem. Wiele źródeł choroby możemy jednak wyeliminować, ograniczając w ten sposób spowodowane przez nie straty.

Chcąc uniknąć inwazji grzybów na roślinach, powinniśmy przede wszystkim pamiętać o:

  • wysiewaniu nasion odpowiednio zaprawionych i pochodzących z pewnego źródła, wykorzystywaniu do uprawy tylko zdrowego materiału nasadzeniowego (zakup chorych roślin i sadzonek może być przyczyną infekcji innych roślin);
  • usuwaniu i niszczeniu wszystkich resztek roślinnych pozostałych po zbiorach (np. mumii owocowych, opadłych liści, zgniłych owoców, chorych pędów);
  • unikaniu wieczornego podlewania roślin i moczenia liści (na wilgotnych liściach zarodniki szybciej się rozwijają), wietrzeniu szklarni i tuneli, dezynfekcji podłoża w szklarni oraz usuwaniu i niszczeniu porażonych części roślin (np. chorych pędów);
  • przestrzeganiu zmianowania (w ogrodzie warzywnym patogeny mogą zimować w glebie i w następnym sezonie porażać warzywa z tej samej rodziny botanicznej);
  • zabezpieczaniu ran po cięciu drzew maścią ogrodniczą, odkażaniu narzędzi i pojemników użytych do pielęgnacji chorych roślin;
  • systematycznym odchwaszczaniu upraw, stosowaniu dobrze rozłożonych nawozów organicznych (np. kompostu);
  • unikaniu sadzenia roślin w zagłębieniach terenu i zastoiskach mrozowych, w pobliżu chwastów, a także unikaniu sąsiedztwa roślin żywicielskich lub chorych (uprawa pomidorów w dużej odległości od ziemniaków) oraz sadzenia jałowców w pobliżu gruszy (zapobiega to rdzy jałowcowo-gruszowej).
mączniak prawdziwy na ogórku fot. Pollinator CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Pollinator / CC BY-SA 3.0 / Link
szara pleśń na pomidorze fot. Von Rasbak CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Rasbak / CC BY-SA 3.0 / Link
Mączniak prawdziwy to jedna z najczęściej pojawiających się chorób roślin (ozdobnych, warzyw, owocowych). Wywoływana jest przez grzyby z rzędu Erysiphales. Szara pleśń może pojawiać się na pędach, liściach i owocach wielu roślin ogrodowych i doniczkowych. Wywoływana jest przez grzyb Botrytis cinerea.

Groźne bakterie i wirusy

Nieco rzadziej niż grzyby, przyczyną chorób roślin są bakterie i wirusy. Bakterie najczęściej powodują zrakowacenia (np. rak bakteryjny drzew pestkowych, guzowatość korzeni), pojawianie się czarnych plam (np. bakteryjna kanciasta plamistość liści ogórka) oraz mokrych zgnilizn (np. kapusty), a wirusy powodują karłowacenie i deformują liście, powodując ich nienaturalne skręcanie lub plamistości, nitkowatości, żółtaczki oraz mozaiki (np. mozaika ogórka lub tytoniu oraz ospowatość śliw).


Przeczytaj także:

Niektóre wywołane przez nie choroby (np. np. bakteryjny rak pomidora, bakterioza pierścieniowa ziemniaka, śluzak roślin psiankowatych, zamieranie gruszy, zaraza ogniowa), mogą być jednak tak groźne, że są traktowane jako choroby kwarantannowe i podlegają ścisłym przepisom prawa (min. uwzględnionym w ustawie o ochronie roślin Dz. U. 2008 r., Nr 133, poz. 849, w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 lutego 2008 r.(Dz. U. 2008 r., nr 46, poz. 272 oraz z dnia 28 czerwca 2004 r.(Dz. U. 2004 r., nr 158, poz. 1660).

Rośliny, na których zostały zaobserwowane ich objawy, wymagają bezwzględnego niszczenia, a czasem nawet zgłoszenia do Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa, w celu monitorowania rozwoju choroby na danym obszarze. Tak rygorystyczne przepisy spowodowane są dużymi stratami powodowanymi przez choroby kwarantannowe oraz łatwością ich rozprzestrzeniania się.

Zapobieganie chorobom wirusowym i bakteryjnym

Podobnie jak w przypadku chorób grzybowych, chorobom bakteryjnym i wirusowym sprzyja:

  • podwyższona wilgotność powietrza i podłoża,
  • uszkodzenia mechaniczne roślin,
  • skażony materiał nasadzeniowy i siewny,
  • brudne narzędzia i pojemniki,
  • sąsiedztwo chorych roślin oraz duże zachwaszczenie.

Wirusy bardzo skutecznie mogą przenosić się przez nasiona i sadzonki, ale mogą też rozprzestrzeniać się przy pomocy szkodników (np. mszyce przenoszą wirusy powodujące mozaikę grochu) lub przez zainfekowany sok roślinny, znajdujący się na narzędziach.

Aby zapobiegać chorobom wirusowym należy:

  • przeznaczać do uprawy jedynie zdrowy i pochodzący z pewnego źródła materiał siewny i nasadzeniowy,
  • systematycznie zwalczać szkodniki, odkażać narzędzia i pojemniki wykorzystywane do pielęgnacji chorych roślin,
  • unikać moczenia liści i nadziemnych części roślin podczas podlewania,
  • przestrzegać zmianowania upraw, usuwać i niszczyć wszystkie chore rośliny i resztki roślinne po zbiorach
  • używać do produkcji rozsady i uprawy szklarniowej tylko odkażonego podłoża.
wirus mozaiki ogórka fot. DieterO Public Domain Wikimedia Commons
fot. DieterO / Public Domain / Link
rak bakteryjny na czereśni fot. Rosser1954 CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Rosser1954 / CC BY-SA 3.0 / Link
Wirus mozaiki objawia się w postaci jasnych plam na liściach ogórka. Choroba nazywana wywoływana jest przez CMV Cucumber Mosaic Virus.
Rak bakteryjny często widoczny jest na drzewach pestkowych - np. czereśniach. Wywoływany jest przez bakterie Pseudomonas syringae.


Tekst: Katarzyna Józefowicz,
zdjęcie tytułowe: Brian Prechtel / ARS Photo Library / Public Domain / Wikimedia Commons

 

Polecamy rośliny i produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl

Pozostałe artykuły

odmładzanie i rozmnażanie bylin fot. Olesia Sarycheva - Fotolia.com
Odmładzanie bylin - jak i kiedy to zrobić? Odmładzanie to doskonały sposób na rozmnażanie bylin. Wystarczy podzielić stara... więcej
nawożenie naturalne fot. hikdaigaku86 - Fotolia.com
Nawozy organiczne: Rodzaje i zastosowanie Czy nawożenie jest potrzebne? Naturalnie! Najlepiej do tego zastosować nawozy organiczne.... więcej
wycinka drzewa fot. nd700 - Fotolia
Jak wyciąć drzewo zgodnie z prawem? W 28 sierpnia 2015 r. zmieniły się przepisy dotyczące wycinania drzew. Warto je... więcej
trawy ozobne w zimie fot. Andrew Brockhurst - Freeimages.com
Trawy ozdobne - zabezpieczanie na zimę Trawy ozdobne to jedna z najpiękniejszych grup roślin, wykorzystywana w ogrodach... więcej
różanecznik rhododendron fot. JamesDeMers - Pixabay.com
Ochrona i pielęgnacja rododendronów i azalii: Zwalczanie chorób i szkodników Pytanie czytelnika: Uwielbiam rododendrony i azalie. Zastanawiam się, która grupa... więcej
pielęgnacja ogrodu fot. WDnet Studio - Pixabay.com
Porady Mai Popielarskiej: Jak stworzyć ogród naturalny? Chcesz aby Twój ogród, pełen pięknych roślin, był w zgodzie z naturą? Przeczytaj... więcej
zobacz wszystkie

Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera
Kiedy zacząć dokarmianie ptaków?

Późna jesień to najlepszy moment, by zacząć dokarmianie ptaków - podaje rzecznik Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Przypomina jednak: jeśli przyzwyczaimy do tego ptaki, należy dbać, by w miejscu dokarmiania pokarm dostępny był stale, ...