Sklep ogrodniczy Sadowniczy.pl

Temat na czasie

Jak pielęgnować gwiazdę betlejemską?
pielęgnacja gwiazdy betlejemskiej fot. Stars For Europe
Pytanie czytelnika: Jak co roku zdecydowałam się na zakup gwiazdy betlejemskiej. Zależy mi na tym, żeby jak najdłużej cieszyć się jej urokiem. W związku z tym proszę o kilka porad dotyczących wyboru i pielęgnacji tej rośliny.  

tydzień w ogrodzie   05-12 - 11-12

róże, fot. SXC
Okryjmy na zimę róże. Gatunki krzewiaste (zarówno wielkokwiatowe, jak i wielokwiatowe) należy obsypać (trocinami, ziemią, piaskiem, mchem lub gałązkami drzew iglastych) do wysokości 20 cm. Z piennych formujemy chochoł lub przyginamy gałązki do ziemi i przymocowujemy, a następnie je obsypujemy (pień okrywamy delikatnie) ...
Możemy formować korony drzew. Drzewa liściaste formuje się przez cały rok, ale najlepiej robić to w miesiącach listopad-marzec (wyjątkiem są klon, grab czy brzoza, które po przycięciu „płaczą”, dlatego formuje się je od czerwca do września). Drzewa iglaste także można przycinać przez cały rok i nie zabezpiecza się ich ran, jeśli są gatunkami żywicującymi ...
Niektóre rośliny domowe (skalnica, agapant) warto przenieść do pomieszczenia, w którym temperatura nie przekracza 10-12°C (zimą w mieszkaniu temperatura często jest bowiem zbyt wysoka, a powietrze suche). Z powodu krótkich i pochmurnych dni rośliny dobrze jest także doświetlać świetlówkami, by ich gałązki nie stały się długie i wiotkie ...
Ptaki zaczynamy dokarmiać tylko wtedy, gdy pokrywa śnieżna uniemożliwia im żerowanie. Podczas bezśnieżnej zimy ptaki powinny radzić sobie same, bez naszej pomocy. ...
Gdy zima za oknem na naszych parapetach zaczynają kwitnąć kaktusy - grudniki, raczki, zygokaktusy i kaktusy bożonarodzeniowe. Wszystkie te nazwy odnoszą się do jednej rośliny - schlumbergery. ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Zakładanie ogrodu / Artykuły /

Skalniak w ogrodzie - poradnik zakładania skalniaka krok po kroku

Zakładanie skalniaka, choć wydawałoby się trudnym zajęciem, wcale takim nie jest. Wymaga jednak bardzo wiele pracy, zwłaszcza fizycznej, ale także planowania. Niezbędny jest także zmysł estetyki, znajomość roślin i ich wymagań oraz zastosowania odpowiednich kamieni. Podpowiadamy, jak założyć skalniak.

skalniak w ogrodzie fot. onepony - Fotolia.com

Planowanie - jak powinien wyglądać skalniak?

Skalniak w przydomowym ogrodzie powinien naśladować naturę jednak nie musi być idealnym odwzorowaniem wysokogórskiego krajobrazu (tak jak ogrody górskie - alpinaria w ogrodach botanicznych). I choć wielu architektów krajobrazu z pewnością się z tym nie zgodzi – to ogrodowy skalniak to nic innego jak mały ogród lub jego część w którym dominują niskie rośliny ozdobne w towarzystwie kamieni – bardziej przypomina górską łąkę.

Kształt skalniaka może być dowolny, jednak lepiej unikać figur geometrycznych – okręgów, kwadratów i linii. Skalniak, aby wyglądał naturalnie, nie może być idealny! W przyrodzie przecież nikt nie projektuje nasadzeń „od linijki”. Warto jednak narysować choćby schematyczny plan skalniaka – nie musi to być dzieło architekta, wystarczy zwykły szkic na kartce papieru. Rozrysuj na niej kształt, rozmieszczenie największych kamieni oraz grupy roślin – pomoże ci to już na etapie projektu uniknąć wielu błędów!

ogród na skarpie i murku fot.  jannol - Fotolia.com
Stworzenie górskiego ogrodu jest trudnym wyzwaniem nawet dla profesjonalistów. Ponadto wymaga wielu lat cierpliwości, nim rośliny osiągną duże rozmiary. W ogrodach przydomowych skalniaki są zwykle znacznie mniejszych rozmiarów, fot. © jannol - Fotolia.com
ogrodowy skalniaczek fot. K.-U. Hassler - Fotolia
Nie każdy ogrodnik amator posiada wiedzę o planowaniu i zakładaniu ogrodów górskich, ponadto nie każdy takie aplinarium w ogóle chce i ma gdzie założyć. Większość pragnie zbudować jedynie niewielki skalniaczek aby posadzić na nim kilka kolorowych roślin, nie tylko gatunków typowo górskich, fot. © K.-U. Hassler - Fotolia

Lokalizacja - gdzie zbudować skalniak?

Skalniak, nawet niewielki, zawsze będzie przykuwał uwagę, dlatego jego lokalizacja nie może być przypadkowa. Nie warto zakładać go na środku ogrodu, gdyż będzie wyglądał nienaturalnie, tworząc "skalistą wyspę" na środku trawnika. Powinien być „wkomponowany w ogród”, tworzyć z nim harmonijną całość i być spójnym elementem całej kompozycji – np. może być częścią nasypu, kamiennego wąwozu, suchego strumienia lub zostać zbudowany przy skarpach lub murkach, a najlepiej gdzieś blisko miejsca w którym spędzamy dużo czasu – np. obok tarasu lub altany.

Można także założyć „płaski skalniak” w formie kamiennej ścieżki, gdzie w szczelinach kamieni rosną niskie rośliny tworzące kolorowe dywany. W dużych ogrodach skalniak może być głównym elementem dekoracyjnym na środku ogrodu otoczony malowniczymi ścieżkami i żwirowymi rabatami, w średnim ogrodzie warto go stworzyć nieco z boku, np. przy ogrodzeniu. W podłużnych ogrodach doskonale wyglądają trójkątne skalniaki w rogu działki. W małych ogrodach tradycyjny „skalniaczek” można zastąpić kamienną rabatą przy ogrodzeniu lub schodach. Zobacz projekty ogrodów ze skalniakiem

skalniak na skarpie fot. Tomasz Zajda - Fotolia.com
Najlepiej budować skalniaki na naturalnych wzniesieniach lub zagłębieniach (pamiętaj, że ze wniesień szybko spływa woda, w zagłębieniach się zbiera). Jeśli decydujemy się na założenie skalniaka na płaskim terenie nasyp lub zagłębienie musimy stworzyć sami – przeczytaj jak to zrobić, fot. © Tomasz Zajda - Fotolia.com
ogród skalny fot. ADD Pixabay
Przepięknie wyglądają skalniaki wraz z oczkiem wodnym i strumieniem – tworzą wtedy prawdziwy górski krajobraz, jednak ich założenie i pielęgnacja jest bardzo trudna, wymagająca planowania i dużych nakładów finansowych, fot. ADD Pixabay

Skalniak w słońcu czy w cieniu?

Miejsce w którym założymy nasz skalniak jest niezmiernie istotne gdyż od lokalizacji zależy m.in. wybór roślin. Zanim zaczniesz zakładać skalniak poobserwuj swój ogród przez kilka dni. Zwróć szczególną uwagę na nasłonecznienie – t.j. ile godzin pełnego słońca jest w miejscu gdzie planujesz założyć skalniak. Stanowisko powinno być dobrze nasłonecznione, gdyż większość roślin skalnych lubi słońce. Idealne są nasłonecznione zbocza o południowej i południowo-zachodniej wystawie – są mocno nasłonecznione przez cały dzień, a w czasie letnich upałów ziemia i rośliny mogą przesychać.

Zbocza wschodnie są znacznie krócej nasłonecznione, a północne prawie przez cały dzień są w półcieniu. Jeśli zdecydujemy się na umiejscowienie skalniaka w pełnym słońcu będziemy musieli posadzić na nim jedynie rośliny światłolubne i tolerancyjne na okresowe przesuszenie. Skalniak można także założyć w cieniu, ale wtedy będziemy dysponowali znaczne mniejsza liczbą roślin. Pamiętaj! Nie buduj skalniaka przy wysokich drzewach, gdyż będą one go nadmiernie zacieniać, a ich korzenie pobierać wodę.

Ogrodowy skalniak bardziej przypomina
górską łąkę, niż wysokogórski krajobraz.

Prace ziemne - przygotowanie miejsca pod skalniak

Gdy już zdecydujemy o tym gdzie powstanie i jaki kształt będzie mieć nasz skalniak przychodzi czas na pierwsze prace ziemne. W wybranym miejscu zdejmujemy murawę i wykopujemy wierzchnią warstwę ziemi. Na dno wykopu wysypujemy drobne kamienie i gruby żwir, które stworzą doskonałą warstwę drenażu. Lepiej nie wykorzystywać gruzu po budowie domu, gdyż często zawiera wapno szkodliwe dla roślin. Jeśli gleba jest dobrze przepuszczalna wystarczy ją tylko dobrze przekopać na głębokość szpadla i usunąć z wierzchu murawę i chwasty.

Wykop warto zrobić nieco większy niż rozmiar skalniaka, po to aby jego brzegi wyłożyć agrowłókniną i przysypać ją mniejszymi kamykami i żwirem. Zapobiegnie to wzrostowi trawy i chwastów przy brzegach skalniaka – ich późniejsze usuwanie jest bardzo pracochłonne, dlatego też warto pomyśleć o tym wcześniej.

zakładanie skalniaka

Zakładanie skalniaka - krok po kroku

W małym ogrodzie nie uda nam się zbudować alpinarium! Możemy za to stworzyć niewielki skalniak – oto jego schemat i krótka instrukcja jego zakładania krok po kroku:

1. Na oczyszczonym, utwardzonym i odchwaszczonym gruncie ułóż kamienie, tworząc konstrukcję zewnętrzną - ściany skalniaka. Wnętrze wypełnij ziemią i obficie podlej aby ziemia osiadła.

2. Usyp lekkie wzniesienie, tak aby zbocza były łagodne, a na jego szczycie ułóż kolejne kamienie, dosyp ziemi i ponownie podlej. Podlewaj regularnie przez kilka dni i cierpliwie czekaj, aż ziemia osiądzie.

3. Posadź na skalniaku rośliny – w grupach po kilka sztuk jednego gatunku lub odmiany. Dobierz je tak aby kontrastowały ze sobą kolorem kwiatów lub liści oraz kształtem. Zachowaj odstępy pomiędzy roślinami, aby pozostawić im miejsce do wzrostu. Podlej obficie i wysyp żwir na powierzchnię ziemi.

zakładanie skalniaka
zakładanie skalniaka

Kamienie na skalniak – z czego zbudować skalniak?

Kamienie są bez wątpienia najważniejszym elementem skalniaka. To one nadają mu „górskiego charakteru” i są doskonałym tłem dla roślin. Skalniak bez kamieni byłby tylko zwykłym pagórkiem obsadzonym roślinami! Pamiętajmy jednak, że kamienie na skalniak nie powinny zajmować więcej niż 50% jego powierzchni. Chcemy stworzyć ogród, a nie skalisty szczyt!

Aby kamienie tworzyły górski krajobraz powinny mieć ostre krawędzie (mogą być specjalnie potłuczone) i nieregularne kształty, gdyż skalniak z polnych otoczaków i obłych kamyków ze strumienia wygląda prześmiesznie i daleko mu do górskiego krajobrazu. Najczęściej wybierane są dolomity, wapienie, bazalty i granity, rzadziej piaskowce – wybierz 1 lub 2 rodzaje, nie więcej.

Jak układać kamienie na skalniaku?

Kamienie powinny być różnej wielkości. Układaj je piętrowo, jednak nie twórz stromych zboczy, a poziome półki! Dolną warstwę zbuduj z największych kamieni. Wkop je na 1/3 głębokości, aby były solidnym fundamentem dla całej konstrukcji. Gdy ułożysz ściany skalniaka, wnętrze wypełnij podłożem (najlepiej mieszkanką ziemi kompostowej, podłoża torfowego, gruboziarnistego żwiru i piasku).

Następnie ułóż kolejne piętro kamieni lub na szczycie połóż kilka większych sztuk. Podłoże obficie podlej wodą, aby ziemia osiadła. Dzięki temu sprawdzisz w których miejscach woda wymywa ziemię przez szczeliny w kamieniach. Uszczelnij je mniejszymi kamieniami lub dosyp ziemi. Po około dwóch tygodniach gdy ziemia osiądzie posadź rośliny, a następnie na powierzchnię ziemi wysyp gruboziarnisty żwir i tłuczeń kamienny – zapobiegnie on nadmiernemu parowaniu wody oraz nada całości ostateczny górski charakter.

rośliny na skalniaku fot. Klara Bach Pixabay
Wokół skalniaka warto wykopać murawę, a powierzchnię ziemi wyłożyć agrowłókniną, następnie wysypać żwir lub tłuczeń. Dzięki temu unikniemy żmudnej walki z chwastami i trawą u podstawy skalniaka, fot. Klara Bach Pixabay
skalniak fot. skeeze Pixabay
Z dużych kamiennych płyt można ułożyć schody. Wokół nich warto posadzić rośliny zadarniające. W półcieniu posadź barwinek, bluszcz i irgę płożącą, fot. skeeze Pixabay

Wybór i sadzenie roślin na skalniaku

Na ogrodowym skalniaku nie sadzimy tylko samych roślin wysokogórskich (choć w teorii tak być powinno). W ogrodach panuje olbrzymia różnorodność co widać doskonale na skalniaku. Sadzimy na nim przeróżne rośliny z różnych środowisk. Dominują gatunki niskie, płożące, o zwartym pokroju, intensywnych barwach kwiatów i silnym zapachu, często także o zimozielonych liściach.

Wśród najpopularniejszych roślin sadzonych na skalniakach warto wymienić: bergenię sercolistną (Bergenia cordifolia), dąbrówkę rozłogową (Ajuga reptans), dzwonek karpacki (Campanula carpatica), goździk pierzasty (Dianthus plumarius), płomyk szydlasty (Phlox subulata), rojnik (Sedum), rozchodnik (Sempervivum), skalnicę Arendsa (Saxifraha x arendsii), zawciąg nadmorski (Armeria maritima) oraz żagwin ogrodowy (Aubrieta cultorum) – dowiedz się o nich więcej, przeczytaj artykuł: 10 najpopularniejszych roślin na skalniak

Na skalniaku doskonale prezentują się także niskie rośliny cebulowe – tulipany botaniczne (Tulipa), narcyzy (Narcissus), szafirki (Muscari) oraz krokusy (Crocus). Tłem dla skalniaka są rośliny iglaste – płożące, krzewy oraz drzewa: jałowce (Juniperus), żywotniki (Thuja), cyprysiki (Chamaecyparis), sosny (Pinus), świerki (Picea) oraz modrzewie (Larix). Więcej dowiesz się z artykułu: Co posadzić na skalniaku?

Skalniak powinien być kolorowy, jednak aby uniknąć wrażenia pstrokacizny warto zachować umiar i kierować się zasadą: „im mniej tym lepiej”! Wysokie rośliny sadź z tyłu, duże - pojedynczo, niskie z przodu, a małe w grupach.

kamienny murek fot. PublicDomainPictures Pixabay
Ciekawym rozwiązaniem jest stworzenie skalniaka w pionie. Efekt ten uzyskamy sadząc rośliny w przestrzeniach pomiędzy kamieniami w murku. Dowiedz się jak zbudować murek oporowy, fot. PublicDomainPictures
nowoczsny skalniak fot. Brigitte Werner Pixabay
W małych i nowoczesnych ogrodach zamiast kamieni można ułożyć betonowe płyty, a wokół nich posadzić niskie rośliny. Stworzymy w ten sposób nietypowy, "nowoczesny skalniak", fot. Brigitte Werner Pixabay

Terminy - kiedy zakładać skalniak?

Skalniak można zakładać praktycznie przez cały sezon, jednak najlepszym terminem jest wiosna (od początku maja do końca czerwca). W tych miesiącach nie grożą nam jeszcze upały, a posadzone rośliny mają doskonałe warunki i długi czas (cały sezon) aby się dobrze przyjąć. W lipcu lepiej nie zakładać skalniaka, gdyż z uwagi na częste upały rośny wymagałyby częstego podlewania. Dobrym terminem jest także późne lato, gdyż temperatura jest już niższa, a wyższa wilgotność sprzyja ukorzenianiu się roślin. Zdążą się przyjąć przed zimą.

Czy skalniak wymaga pielęgnacji?

To nie prawda, że skalniak nie wymaga pielęgnacji. Przeciwnie – wymaga od nas wiele wysiłku i ciągłej uwagi. Podobnie jak każdy inny element ogrodu wymaga stałej i pracochłonnej pielęgnacji. Rośliny już po posadzeniu wymagają regularnego podlewania (aby szybko się przyjęły), a później częstego pielenia, raz na jakiś czas nawożenia, a niektóre trzeba dodatkowo zabezpieczać przed zimowym mrozem.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: © onepony - Fotolia.com

 

Polecamy rośliny i produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl

Pozostałe artykuły

roślina dwuletnia fot. Hans Braxmeier - Pixabay.com
Uprawa roślin dwuletnich Piękne i atrakcyjne kwiaty dwuletnie to rośliny szczególne. Nie doczekamy się... więcej
jesienne sadzenie i wysiewanie fot. walkersalmanac - Pixabay.com
Co sadzić i wysiewać jesienią? Wiele osób błędnie uważa, że jesienią nie ma co robić w ogrodzie. Ta pora... więcej
roślina zimująca w gruncie fot. Ann-Marie Tholander - Pixabay.com
Zimowanie w gruncie: Delikatne piękności i wytrzymali twardziele Wiele roślin ogrodowych nie może zimować w gruncie lub wymaga osłony przed mrozem.... więcej
samosiejki w ogrodzie fot. Alina Kuptsova - Pixabay.com
Samosiejki - rośliny, które same się wysiewają Zamiast każdego roku kupować do ogrodu nowe sadzonki lub nasiona roślin ozdobnych,... więcej
złotlin kwitnący żywopłot fot. Jaana Puschkeit - Pixabay.com
Najlepsze krzewy na kwitnące żywopłoty Kwitnący żywopłot można stworzyć praktycznie z każdej liściastej rośliny... więcej
kwiaty balkonowe w gruncie fot. onepony - Fotolia.com
Kwiaty balkonowe w gruncie Pelargonie, lobelie czy werbeny kojarzą się głównie ze skrzynkami balkonowymi,... więcej
zobacz wszystkie

Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Magazyn Gardeners` World Polska - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer magazynu Gardeners` World Polska w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 200 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera
Świerk, jodła czy sosna - jaką choinkę wybrać na Boże Narodzenie?

...