Historia tulipanów
Tulipany kojarzą się przede wszystkim z krajobrazem Holandii. I słusznie, gdyż Holendrzy szczególnie specjalizują się w ich uprawie. Jednak nie od zawsze tulipany tam gościły. Hodowano je w Turcji już ponad 1000 lat temu, zaś do Holandii roślina ta przywędrowała w XVI wieku. Od tego momentu zaczęło się prawdziwe tulipanowe szaleństwo.
Za jedną cebulkę kupcy oferowali niewiarygodnie wysokie ceny. Najdroższe były odmiany o dużych, szkarłatnych kwiatach z białymi paskami na płatkach - a kiedyś jedna taka cebulka osiągnęła cenę 36 worków pszenicy, 72 worków ryżu, 4 krów, 12 owiec, 8 świń, 2 beczek wina, 4 beczek piwa, 2 brył masła, 2 funtów sera i kubka wykonanego ze szczerego złota.
Tulipanowa gorączka zakończyła się tak samo gwałtownie jak się rozpoczęła. Zadecydowała o tym jedna noc 1637 roku, kiedy nastąpiło całkowite załamanie handlu cebulkami. Jednak nie zaprzestano "poszukiwań" coraz to nowszych barw kwiatów i liści, odcieni oraz kształtów płatków.
|
|
|
| Tulipany z grupy 11. przypominają kwiaty piwonii |
Tulipany z grupy 14. doskonale prezentują się z towarzyszącymi im błękitnymi śnieżnikami |
Nawet dzisiaj wciąż selekcjonuje się coraz to nowe odmiany. Dzięki takim intensywnym zabiegom hodowlanym powstała niebywała liczba odmian ogrodowych tulipana, które wyróżniają się między sobą nie tylko kolorem i kształtem płatków, ale również terminem kwitnienia i odpornością na wszelkie choroby.
Mnogość odmian zmusiła hodowców do zgrupowania poszczególnych gatunków - powstało ich 15, a zasadniczym kryterium tej klasyfikacji jest kształt kwiatów.
Gr. 1.
Pojedyncze kubkowate |
kubkowate, pojedyncze kwiaty, kwitną w pierwszej połowie wiosny |
|
Gr. 2.
Pełne wczesne |
trwałe, pełne kwiaty, otwierają się w pierwszej połowie wiosny |
Gr. 3.
Tulipany Triumph |
pojedyncze kwiaty w kształcie szerokich kubków |
Gr. 4.
Mieszańce Darwina |
duże pojedyncze kwiaty, pojawiają się w drugiej połowie wiosny |
Gr. 5.
Pojedyncze późne |
pojedyncze kwiaty ze spiczastymi płatkami, pojawiają się późną wiosną i wczesnym latem |
Gr. 6.
Liliokształtne |
kwiaty przewężone w środku, o długich, spiczastych, często przewężonych płatkach, kwitną późną wiosną |
|
Gr. 7.
Mieszańce Mendla |
kwiaty pojedyncze, pojawiają się w pełni wiosny |
Gr. 8.
Darwina |
kwiaty pojedyncze, małe, najczęściej ciemno zabarwione, pojawiają się późną wiosną |
Gr. 9.
Rembrandta |
kwiaty podobne do liliokształtnych, ale o smugowatych płatkach, kwitną późną wiosną |
Gr. 10.
Papuzie |
duże, zmienne, pojedyncze kwiaty o postrzępionych lub frędzlowatych płatkach, kwitną późną wiosną |
|
Gr. 11.
Pełne późne |
zwykle czarkowate, pełne kwiaty, pojawiające się późną wiosną |
|
Gr. 12.
Mieszańce Kaufmana |
gatunek botaniczny i jego odmiany, pojedyncze kwiaty, zwykle dwubarwne, kwitną wczesną wiosną, płasko otwierają się w słońcu, liście zwykle plamiste lub paskowane |
|
Gr. 13.
Mieszańce Fosteriana |
gatunek botaniczny i jego odmiany, pojedyncze kwiaty, kwitną w pierwszej połowie wiosny, szeroko otwierają się w słońcu, liście zwykle plamiste lub paskowane |
Gr. 14.
Mieszańce Greiga |
gatunek botaniczny i jego odmiany, pojedyncze kwiaty, kwitną w drugiej połowie wiosny, plamiste lub paskowane liście z falistym brzegiem |
Gr. 15.
Różne |
inne gatunki i ich odmiany, kwitną wiosną i wczesnym latem |
|
Na podstawie Wielkiej Encyklopedii Roślin, Muza S.A., Warszawa 2001
Zastosowanie tulipanów
Tulipany podziwiamy jako kwiaty cięte, uprawiamy je na parapecie, ale przede wszystkim królują na wszelkiego rodzaju rabatach i kwietnikach. Można z nich tworzyć regularne rabaty dywanowe, jednolicie pokrywające powierzchnię.
Z racji swojego wyglądu doskonale prezentują się w dużych grupach, jak i w nieco mniejszych - na przykład na tle iglaków, krzewów liściastych czy bylin. Jednak przy tworzeniu takich kompozycji trzeba być bardzo uważnym, gdyż łączenie tulipanów wielobarwnych z innymi roślinami może spowodować skuteczne ich zagłuszenie.
Na wzór angielskich ogrodów można również tworzyć tulipanowe rabaty okalające trawnik. Warto wykorzystać wtedy kilka różnobarwnych odmian czy gatunków. Głównym założeniem takiej kompozycji jest stworzenie tła dla starannie wypielęgnowanej darni.
Wiele gatunków znakomicie prezentuje się w warunkach zbliżonych do naturalnego środowiska. Szczególnie polecane są tu gatunki z grupy 14. - mieszańce Greiga - odmiany botaniczne, które radzą sobie z brakiem pielęgnacji i bezpośrednim towarzystwem roślin ekspansywnych, towarzyszącym źdźbłom trawy.
 |
|
Regularna rabatka wprowadza ład i porządek
|
Tulipany doskonale prezentują się w grupach a także w otoczeniu innych roślin
|
Anna Grąziewicz
