Struktura
Poznając strukturę gleby, można uzyskać informacje dotyczące jej przepuszczalności, zawartości tlenu i wilgotności. Podłoże o właściwej strukturze zatrzymuje zarówno wodę, jak i powietrze. Gleba zbyt luźna albo zbita nie wpływa korzystnie na wzrost większości roślin.
Gleba piaszczysta
Wyróżnia się jasną barwą i widocznymi ziarnami piasku. Jest sypka i lekka. Nie jest zbyt dobrym podłożem dla roślin, gdyż łatwo przepuszcza wodę z substancjami mineralnymi do głębszych warstw podłoża. Gleba piaszczysta jest mało urodzajna, ponieważ ma niewielką ilość składników mineralnych (te dostarczone szybko są wypłukiwane). Woda też trudno podsiąka do piachu z głębszych warstw podłoża. Po opadach deszczu na glebie tej nie powstają kałuże.
|
|
|
Lawenda wąskolistna (Lavandula
angustifolia) potrzebuje suchej, przepuszczalnej, dobrze zdrenowanej
gleby z dużą zawartością wapnia
fot. www.poradnikogrodniczy.pl
|
Knieć błotna (Caltha palustris), czyli kaczeniec, preferuje glebę gliniastą,
bagienną, wilgotną
fot. Witold1988 (zdjęcie pochodzi z konkursu Home Sweet Home 2)
|
Gleba gliniasta
Jest ciężka, gdyż zawiera dużo iłu. Trudno się ją uprawia. Warunki wodno-powietrzne są niekorzystne. W podłożu gliniastym brakuje powietrza. Słabo przepuszcza wodę i gromadzi ją, co może być przyczyną gnicia roślin. Słaba przepuszczalność sprawia, że na podłożu gliniastym po deszczu tworzą się kałuże. Jego zaletą jest jednak to, że ogród można podlewać znacznie rzadziej, a wraz z wodą w glebie gromadzą się substancje pokarmowe.
Po wyschnięciu gleba gliniasta twardnieje i pęka, co może prowadzić do uszkodzenia korzeni roślin. Ponadto, wolno się nagrzewa, dlatego wiosną posadzone w niej rośliny budzą się później. Rośliny na glebie gliniastej mogą także łatwiej przemarzać, więc trzeba pamiętać o ich okrywaniu.
Jak poradzić sobie z glebą gliniastą?
Rośliny, które nie lubią gleby gliniastej, można sadzić w dołkach wypełnionych żyzną ziemią z nawozem. Dołki muszą być jednak kilka razy większe niż bryły korzeniowe sadzonych w nich roślin, aby zapewnić roślinom dużą ilość właściwego podłoża.
Warto wykonać w ogrodzie podwyższone rabaty roślinne, o wysokości około 15 cm. Można je umocnić palisadą.
|
Gleba próchniczna
Jest czarna lub brązowa i widoczne są w niej fragmenty obumarłych roślin. Gromadzi odpowiednią ilość wody i powietrza. Ma w sobie dużo próchnicy. Rośliny mogą łatwo przyswoić znajdujące się w niej substancje pokarmowe.
Jak określić zawartość piasku, gliny, iłu i pyłu w glebie?
W tym celu pobiera się próbkę gleby z głębokości 10–15 cm i usuwa z niej części organiczne (liście, korzenie itp.). Próbkę można zbadać trzema sposobami:
- rozcierając w palcach na sucho;
- rozcierając w palcach na wilgotno;
- wykonując próby wałeczkowania (tworząc wałeczki o średnicy ok. 3 mm).
Następujące obserwacje pozwalają określić, z jakim typem gleby mamy do czynienia:
- żwirowa – rozsypuje się zarówno przy metodzie rozcierania na sucho, jak i na wilgotno, niemożliwe jest uzyskanie wałeczków;
- piaszczysta – rozsypuje się w palcach przy rozcieraniu na sucho, lekko brudząc dłonie, rozsypuje się również na mokro i nie daje wałeczków;
- gliniasta – suchy materiał trudno zgnieść, po dodaniu wody staje się bardzo plastyczny i rozmazuje się, łatwo można uformować cienkie wałeczki, jednak łamią się one przy zginaniu;
- ilasta – trudno się zgniata, nie ma w niej żwiru ani piasku, w stanie wilgotnym jest plastyczna, a cienkie wałeczki nie łamią się przy zgniataniu;
- pylasta – ciężko rozgniata się suche gruzełki, w stanie wilgotnym łatwo się je formuje, można uzyskać grube wałeczki, ale rozsypują się one.
|
Odczyn
Drugą ważną cechą gleby jest jej odczyn pH (określa stężenie jonów wodorowych), ponieważ od niego zależy dostępność składników pokarmowych dla roślin. Przedział pH dla gleb to 4–8. Gleba zasadowa (wapienna, alkaliczna) ma odczyn pH powyżej 6,5, natomiast gleba kwaśna – poniżej 6,5.
Jeśli podłoże jest zbyt kwaśne, rośliny nie mogą pobierać z niego substancji odżywczych. W takiej glebie powstają związki chemiczne, które nie rozpuszczają się w wodzie, a pożyteczne mikroorganizmy giną.
|
|
|
Od lewej: wrzos (Calluna), wrzosiec (Erica). Wrzosy i wrzośce to krzewinki, które tolerują glebę lekką, jałową. Preferują podłoże kwaśne i niezbyt mokre
fot. (od lewej): www.poradnikogrodniczy.pl, A. Grąziewicz
|
Jak określić odczyn gleby?
Do badania odczynu gleby najlepiej pobrać kilka próbek z różnych miejsc ogrodu, z głębokości 10–15 cm, i oddzielnie testować (trzeba zwracać uwagę, skąd pobiera się próbki; pobrane z miejsc, gdzie trzymano materiały budowlane, nie dadzą nam właściwej informacji o odczynie gleby w całym ogrodzie).
Próbkę ziemi można oddać do zbadania w stacji chemiczno-rolniczej lub samemu określić jej odczyn za pomocą kwasomierza:
- polowego – niewielką ilość gleby umieszcza się na specjalnej płytce lub w probówce i miesza ze specjalnym płynem. Jego kolor po chwili się zmienia. Porównuje się go z dołączoną skalą. Na tej podstawie określa się odczyn pH gleby. Barwa pomarańczowa i czerwona odpowiada glebom kwaśnym, zielona – zasadowym;
- elektronicznego – wystarczy umieścić bolec urządzenia w ziemi i odczytać pH.
|
Małgorzata Cuch
