Zabezpieczanie roślin ogrodowych przed mrozem

Czym zabezpieczać rośliny przed mrozem?

Podczas zabezpieczania roślin przed mrozem nie obwiązujmy ich zbyt ciasno. Powinniśmy zostawić nieco luzu tak, aby agrowłóknina nie dotykała pędów. Zimowa osłona nie może być zbyt szczelna, gdyż brak dostępu powietrza może być przyczyną chorób, fot. www.weltbild.pl

Wybór odpowiedniego materiału uzależniony jest od typu rośliny, wielkości, wieku oraz podatności na przemarzanie. Do zabezpieczania roślin na zimę można używać materiałów z ogrodu - słomę, trociny, suche liście lub stroisz (gałązki roślin iglastych) lub materiałów dostępnych w sklepach ogrodniczych - mat słomianych, szarego papieru, kory lub agrowłókniny. Należy pamiętać, że nie wolno używać toreb i worków foliowych, gdyż materiały te nie przepuszczają powietrza.

Kiedy zabezpieczać rośliny przed mrozem?

Rośliny zabezpieczamy na zimę wtedy, gdy nadejdą pierwsze przymrozki i lekko przemarznie górna warstwa gleby, a temperatura około - 5ºC będzie utrzymywać się przez kilka dni. Nie należy robić tego zbyt wcześnie, gdyż rośliny wtedy zbyt wolno wchodzą w stan spoczynku, a w skrajnych przypadkach

może to prowadzić do tzw. zaparzania się roślin. Zimowe okrycie chroni rośliny zarówno przed wahaniami temperatury, jak i przed mroźnymi, suchymi wiatrami oraz palącym słońcem.

Jak zabezpieczać rośliny przed mrozem?

Dokładnie należy zabezpieczyć korzenie i dolną część łodyg stroiszem - gałązkami roślin iglastych i obsypać korą, trocinami lub ziemią do wysokości 30 - 40 cm. Koronę można zabezpieczyć chochołem ze słomy lub owinąć agrowłókniną. Nawet w przypadku przemarznięcia części nadziemnej, na wiosnę roślina odrośnie z zabezpieczonej części. Okrycie rośliny nie powinno być zbyt szczelne, gdyż brak dostępu powietrza może być przyczyną chorób.

Jakie rośliny wymagają ochrony przed zimnem?

Przede wszystkim należy ochronić przed mrozem rośliny, które rosną w miejscach narażonych na silne wiatry oraz młode i nowo posadzone, gdyż nie zdążyły się jeszcze dobrze ukorzenić. Młode rośliny są bardziej wrażliwe na mróz niż te, które rosną w ogrodzie od wielu lat. Większe drzewa i krzewy zabezpiecza się tylko w pierwszych latach po posadzeniu. W kolejnych latach ich mrozoodporność będzie wzrastać. Silne i mroźne wiatry wiejące z północy lub ze wschodu powodują wysuszenie pędów, zwłaszcza igieł i zimozielonych liści, a przede wszystkim powodują nasilanie się niskiej temperatury.

Zabezpieczamy przed mrozem także iglaki i rośliny o zimozielonych liściach, przede wszystkim rośliny rosnące na stanowiskach słonecznych. Mimo, ze większość iglaków i roślin zimozielonych jest wytrzymała na mróz, to podczas silnego nasłonecznienia z powierzchni liści woda wyparowuje, a roślina z zamarzniętej gleby nie może pobrać wody - w związku, z czym ginie z braku wody, a nie od mrozu. Ostre słońce na przełomie zimy i wiosny może także powodować przypalanie liści.

Najlepszą metodą ochrony roślin przed mrozem jest sadzenie gatunków i odmian wytrzymałych na mróz. Jest bardzo wiele takich roślin, które nawet bez zabezpieczenia przetrwają zimowe mrozy, dlatego warto sadzić w ogrodzie przede wszystkim te rośliny. Niestety zwykle bywa tak, że im roślina bardziej ozdobna, tym jest bardziej wrażliwa na mróz. W zimie temperatura spada często do - 20, a nawet do - 30 ºC. Bez naszej pomocy wiele roślin nie przetrwa mrozów.

• Liściaste krzewy zimozielone

  Liściaste krzewy zimozielone - np. bukszpan wieczniezielony (Buxus sempervirens), ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium) oraz trzmielina Fortune'a (Euonymus Fortunei), nie kończą wegetacji przed nadejściem zimy, a jedynie ją zwalniają. Krzewy zimozielone wymagają cieniowania siatkami cieniującymi, które nie przepuszczają promieniowania słonecznego i chronią przed wiatrem. W tym celu można także owinąć krzewy agrowłókniną lub słomianym chochołem. Warto także chronić korzenie przed przemarzaniem, w tym celu pień należy obsypywać warstwą kory, trocin, torfu lub ziemi.

• Rośliny wrzosowate

  Wrzosy i wrzośce najlepiej jest okryć gałązkami świerkowymi, które zapewnią im stały dopływ powietrza. Pozostałe rośliny wrzosowate - np. kalmia wąskolistna (Kalmia anqustifolia), pieris (Pieris), kiścień wawrzynowy (Leucothoe fontanesiana) są często wrażliwe na mróz. Najlepszym sposobem zabezpieczenia ich przed zimnem jest okrycie gałązkami drzew iglastych. Różaneczniki (Rhododendron) oraz azalie japońskie (Rhododendron), dobrze znoszą mrozy (zwłaszcza starsze egzemplarze), jednak warto zabezpieczyć ich korzenie usypując kopczyk z kory lub ziemi przy pniu. Zimozielone liście różaneczników warto także osłonić cieniówkami przed silnym nasłonecznieniem w okresie zimowym.

• Rośliny iglaste

  Rośliny iglaste w większości wypadków są zimozielone, dlatego zabezpieczanie ich na okres zimowy sprowadza się głównie do cieniowania, ograniczającego wysychanie roślin pod wpływem słońca i wiatru. Większość gatunków roślin iglastych dobrze zimuje i nie wymaga zabezpieczania na zimę, jednak młode rośliny oraz gatunki wrażliwe - np. cyprysik Lawsona (Chamaecyparis lawsoniana), sośnica japońska, syn. japońska sosna parasolowata (Sciadopitys verticillata), żywotnik wschodni (Thuja orientalis) oraz cedr (Cedrus), warto osłonić słomianym chochołem lub agrowłókniną, co zapobiega wysuszającemu działaniu wiatru i słońca. Krzewy iglaste o pokroju kolumnowym należy obwiązać sznurkiem, tak by wszystkie pędy były razem - chroni to przed zniekształceniami powodowanymi przez śnieg i wiatr. Należy także usuwać śnieg z płożących odmian iglaków, gdyż mogą prowadzić do rozłamywania się gałęzi.

• Drzewa owocowe

  Drzewa owocowe posadzone jesienią - zwłaszcza brzoskwinia zwyczajna (Prunus persica), morela zwyczajna (Prunus armeniaca) oraz czereśnia (Prunus avium) wymagają zabezpieczania na zimę, gdyż nie zdążyły odpowiednio przygotować się do zimy. Przede wszystkim wrażliwy na przemarzanie jest ich delikatny system korzeniowy. Wymaga on okrycia kopczykami z kory, trocin lub ziemi. Dla drzew owocowych zimowe mrozy nie są jednak tak niebezpieczne jak wiosenne przymrozki, gdyż bardzo często uszkadzają one kwiaty i pąki liściowe.

• Pnącza

  W przypadku pnączy - t.j. róża (Rosa), wiciokrzew (Lonicera), glicynia (Wisteria), powojnik (Clematis) oraz milin amerykański (Campsis radicans), wystarczy zabezpieczenie podstawy pnia kopczykiem z kory i obłożenie go gałązkami roślin iglastych. Zabezpieczenia wymagają przede wszystkim gatunki i odmiany mniej odporne na mróz oraz rośliny młode. Warto zabezpieczyć ich koronę - można obwiązać ją słomianym chochołem lub agrowłókniną. Nawet, jeśli pędy przemarzną to na wiosnę rośliny odbiją od korzenia.

• Krzewy zrzucające liście

  Niektóre rośliny, które zrzuciły liście na jesieni mogą potrzebować naszej pomocy, aby bezpiecznie przezimować. Gatunki t.j. róża (Rosa), magnolia (Magnolia), hortensja bukietowa (Hydrangea paniculata), piwonia drzewiasta (Paeonia suffruticosa) oraz budleja dawida (Buddleia davidii) będą znacznie bezpieczniejsze, jeśli obsypiemy ich korzenie korą, ziemią lub torfem. Korony można zabezpieczyć także osłoną z agrowłókniny lub chochołem ze słomy.

Paweł Romanowski