tydzień w ogrodzie   20-10 - 26-10

choroba na lisciu, fot. Syngenta CP
Opadłe z drzew owoce, których nie można wykorzystać do celów spożywczych, trzeba systematycznie usuwać, w przeciwnym wypadku staną się źródłm chorób roślin. Usuwamy i palimy także chore pędy i liście drzew oraz krzewów ...
W październiku możemy wysadzać do ogrodu drzewa i krzewy liściaste, które rosły w donicach. Sadzimy także drzewa i krzewy iglaste oraz pnącza ...
W drugiej połowie miesiąca należy po raz ostatni skosić trawnik. Ostrze kosiarki trzeba nastawić tak, by źdźbła traw nie były krótsze niż 5 cm ...
Rośliny zimozielone (różaneczniki, świerki, żywotniki) dobrze jest w tym miesiącu obficie podlewać. Różaneczniki ściółkujemy ...
Jesień w ogrodzie kojarzy nam się z kolorowymi liśćmi. Przybierają one najróżniejsze kolory - złote, czerwone, pomarańczowe lub brązowe. Nie bez powodu ta pora roku nazywana jest złotą polską jesienią ...
zobacz wszystkie

Sonda

Moje ulubione jesienne kwiaty ogrodowe to:

wrzosy - 36.3%
chryzantemy - 8.7%
dalie - 14.5%
kanny, pacioreczniki - 3.1%
jeżówki - 7.7%
nawłocie - 1.8%
zimowity - 6%
astry - 21.8%
Twój ogród / Pielęgnacja i ochrona / Artykuły

Żółknięcie, brązowienie igieł i zamieranie iglaków – przyczyny, zapobieganie i zwalczanie

Żółknięcie, brązowienie i zamieranie igieł iglaków to bardzo często widok, zwłaszcza na tujach, cisach, świerkach, jałowcach i cyprysach. Niestety bardzo trudno jednoznacznie określić co jest przyczyna tych uszkodzeń. Zobacz możliwe przyczyny przebarwień igieł oraz dowiedz się jak im zapobiegać i jak zwalczać.

żółknące i brązowiejące igły, zamieranie iglaków fot. Aidan Grey Flickr CC

Możliwe przyczyny żółknięcia, brunatnienia i zamierania iglaków

Przyczyn żółknięcia, brązowienia i zamierania iglaków może być bardzo wiele. Może to być jedna przyczyna lub kilka na raz. Zobacz co może powodować takie objawy:

  • Naturalny cykl życiowy roślin lub cechy odmiany
  • Niedostateczne nawożenie - niedobory pierwiastków
  • Przenawożenie - nadmierne zasolenie gleby
  • Niewłaściwe pH podłoża
  • Złe warunki - zbyt ciasno, za ciemno
  • Zbyt mało lub zbyt dużo wody
  • Uszkodzenia mrozowe
  • Uszkodzenia spowodowane przez szkodniki lub choroby
żółte igły modrzewia fot. Remigiusz Szczerbak SXC
Igły modrzewia co roku na jesieni przebarwiają się na żółto i opadają (tak jak liście drzew liściastych). Na wiosnę wyrosną nowe zielone igły,  fot. Remigiusz Szczerbak SXC
tuja odmiana Rheingold w zimie fot. Andy Mabbett CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons
Tuja odmiana Rheingold ma złociste igły, które na zimę naturalnie zmieniaja kolor na brunatno złoty, fot. Andy Mabbett CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons

Naturalne żółknięcie, brązowienie i opadanie igieł

Zanim zaczniemy martwić się o nasze iglaki powinniśmy dowiedzieć się czy żółknięcie i opadanie ich igieł nie jest zjawiskiem naturalnym. Niektóre iglaki – np. modrzewie i metasekwoje zrzucają wszystkie swoje igły na zimę. Nie musimy się o to martwić, gdyż na wiosnę wytworzą nowe, zielone igiełki.

Sosny regularnie, co kilka lat zrzucają część 2-3 letnich igieł. Jest to całkowicie naturalne a w lata suche jest to jeszcze bardziej widoczne. Wiele innych iglaków zrzuca również igły na starych gałęziach wewnątrz korony. Dzieje się tak gdyż do tych igieł dociera zbyt mało słońca, więc rośliny naturalnie się ich pozbywają.

Ozdobne odmiany iglaków o zielonych igłach czasem przebarwiają się na brunatno, a te o zielononiebieskich igłach na kolor siny lub lekko fioletowawy – jest to naturalna zmiana koloru igieł pod wpływem niskiej temperatury.

Niewłaściwe podlewanie – susza lub przelanie

Iglaki należy regularnie podlewać w okresach upalnego lata i suszy, zwłaszcza wtedy gdy rosną na glebach piaszczystych i bardzo przepuszczanych o niskiej zawartości próchnicy. Szczególnie młode rośliny, mające jeszcze słabo rozwinięty system korzeniowy mogą być wrażliwe na suszę.

Warto pamiętać aby podlać iglaki przed zimą, po to aby zgromadziły w łuskach i igłach zapas wody. Wiele roślin iglastych usycha na przedwiośniu gdy operuje silne słońce, a ziemia jest jeszcze zamarznięta (nie mogą pobierać z niej wody). Wrażliwe iglaki warto na przedwiośniu cieniować (okrywając je biała agrowłókniną) gdy świeci mocne słońce.

Znacznie bardziej niebezpieczne od okresowego niedoboru wody dla iglaków jest przelanie. Gdy gleba jest przez długi czas bardzo mokra do korzeni nie dochodzi powietrze i w rezultacie gniją. Wtedy rośliny giną z braku wody! Bo zgniłe korzenie nie mogą jej transportować do tkanek.

Mróz w zimie i wiosenne przymrozki

Żółknięcie, brązowienie i zamieranie igieł rzadko kiedy spowodowane jest mrozem! Większość najpopularniejszych iglaków jest odpornych na mróz. Przyczyna żółknięcia, brunatnienia i zamierania igieł zwykle leży gdzie indziej.

Gatunki i odmiany wrażliwe na mróz warto owijać białą agrowłókniną, która nie tyle ochroni je przed zimnem, co zapobiegnie nadmiernemu nagrzewaniu się igieł od wczesnowiosennego słońca.

tuja szyszki fot. abdallahh Flickr CC
Te brązowe twory to nie choroba - to szyszki tui. Jeśli nam przeszkadzają możemy je wyciąć ostrym sekatorem, fot. abdallahh Flickr CC

Igły iglaków bardziej wrażliwych na mróz (zwłaszcza cyprysik, świerk biały 'Conica', jałowiec wirginijski) mogą przemarzać w zimie i na przedwiośniu (cisy), zwłaszcza rośliny osłabione, niewłaściwie nawożone lub nie nawożone wcale.

W bezpiecznym przezimowaniu iglaków pomagają nawozy jesienne, zawierające fosfor i potas - należy je stosować od sierpnia do początku października.

Ponadto iglaki narażone na silne wiatry znacznie częściej ulegają uszkodzeniom mrozowym niż te rosnące w miejscach osłoniętych od wiatru. Na zimne wiatry najbardziej narażone są rośliny rosnące od strony wschodniej i północnej.

Iglaki bardzo wrażliwe na mróz - sośnice, sekwoje, cedry i mamutowce można uprawiać tylko w najcieplejszych rejonach kraju w miejscach osłoniętych przed wiatrem.

Zbyt gęsto posadzone rośliny i nadmierne zacienienie

Gdy iglaki rosną zbyt blisko siebie zacieniają się wzajemnie. Jest to bardzo dobrze widoczne w przypadku żywopłotów oraz drzew rosnących w dużym zagęszczeniu. W tym przypadku brązowienie igieł nie jest związane z chorobą czy brakiem jakiegoś pierwiastka, a brakiem słońca. Igły brunatnieją i zasychają gdyż dociera do nich zbyt mało promieni słonecznych.

Niewłaściwe nawożenie, brak nawożenia lub przenawożenie

Większość iglaków (zwłaszcza dekoracyjne odmiany) posadzonych na glebie suchej i ubogiej w składniki pokarmowe będzie chorować. W wyniku niedobory wielu pierwiastków igły będą się przebarwiać, brązowieć, a nawet opadać (zwykle najpierw opadają igły ze starszych gałęzi i z wewnątrz korony).

Wszystkie iglaki, nawet te rosnące na żyznej ziemi wymagają regularnego nawożenia, które dostarcza im niezbędnych pierwiastków do wzrostu. Najlepiej wybierać specjalistyczne nawozy do iglaków, gdyż zawierają komplet mikro i makroelementów niezbędnych dla tej grupy roślin.

Od kwietnia do maja rośliny nawozimy nawozami o wyższej zawartości azotu N (pierwiastek ten odpowiedzialny jest za przyrost „zielonej masy”). Od sierpnia do końca września iglaki nawozimy nawozami jesiennymi – nie zawierają one azotu, za to mają w swoim składzie dużo fosforu (P) i potasu (K). Dzięki tym makroelementom młode, tegoroczne pędy zdążą dobrze zdrewnieć przed nadchodzącą zimą i będą odporne na mróz.

Warto pamiętać, że rośliny mogą gorzej rosnąć i częściej chorować także w przypadku przenawożenia – dlatego też pamiętajmy aby nawozy stosować „z głową” i nie „na oko” - należy stosować się do zaleceń producenta podanych na opakowaniu.

Niewłaściwe pH gleby

Zobacz także!

Najpopularniejsze krzewy iglaste oraz najpopularniejsze drzewa iglaste

Dla większości iglaków pH podłoża powinno być lekko kwaśne – pH 5,5-6,5 ale niektóre gatunki wolą pH nieco bardziej zasadowe – pH 7,0 – są to: modrzew europejski, jodła jednobarwna, jałowiec sabiński, kosodrzewina, sosna czarna oraz cis pospolity. Jeśli pH jest bardzo kwaśne wtedy utrudnione jest pobieranie niektórych pierwiastków – np. magnezu, którego niedobór objawia się poprzez żółknięcie igieł.

Niedobory magnezu (Mg) i żelaza (Fe)

Magnez i żelazo to pierwiastki niezbędne w procesie powstawania chlorofilu – zielonego barwnika w igłach. W przypadku niedoboru magnezu (Mg) igły początkowo przybierają kolor jasnozielony, z czasem żółkną, a na koniec brązowieją i opadają. Niedobór żelaza (Fe) objawia się bardzo podobnie jak niedobór magnezu, z jedną różnicą. W przypadku braku magnezu żółknięcie objawia się najpierw na najstarszych, dolnych gałązkach, a braki żelaza widoczne są przede wszystkim na najmłodszych, górnych pędach.

Aby uzupełnić niedobór magnezu w igłach rośliny warto opryskać specjalnym nawozem przeciwko brązowieniu igieł, który oprócz magnezu zawiera zestaw niezbędnych mikroelementów (m.in. bor, miedź, żelazo, mangan, molibden, cynk). Nawóz ten nie zawiera azotu więc można go bezpiecznie stosować także jesienią.

Dodatkowo glebę można zasilić siarczanem magnezu lub wieloskładnikowym specjalistycznym nawozem do iglaków, najlepiej długodziałającym na wiosnę i jesiennym we wrześniu.

żywopłot z tui brązowe pędy fot. Domena Publiczna Wikimedia Commons
Powodem żółknięcia, brunatnienia i zamierania iglaków jest najczęściej ich niewłaściwe nawożenie lub jego brak, złe pH podłoża lub podłoże ubogie w składniki pokarmowe. Jeśli zapewnimy naszym roślinom odpowiednią ziemię, regularne podlewanie i nawożenie - nie powinny sprawiać nam kłopoty i być porażane przez szkodniki i choroby, które atakują najczęściej osłabione rośliny, fot. Domena Publiczna Wikimedia Commons

Choroby i szkodniki powodujące żółknięcie, brunatnienie i zamieranie iglaków

Żółknięcie i brązowienie igieł oraz późniejsze ich zamieranie może być skutkiem żerowania szkodników lub rezultatem choroby, dlatego aby dobrze zidentyfikować źródło objawów igły warto dobrze obejrzeć czy nie ma na nich śladu żerowania szkodników lub różnego rodzaju przebarwień. Zamieranie igieł może być skutkiem zgnilizny występującej w korzeniach lub pędach.

  • Mszyce
    Mszyca świerkowa wysysa soki z tkanek powodując żółknięcie i zasychanie igieł. Można ją zwalczyć preparatem Confidor lub Mospilan.

  • Przędziorki
    Te drobne „pajączki” żerują najczęściej na świerku białym 'Conica'. W suche lata jest ich znacznie więcej. Wysysają soki powodując żółknięcie, brunatnienie, a w rezultacie zamieranie igieł. Szkodniki zwalczamy preparatem Magus, Mitac, Karate Zeon lub innym.

  • ochojnik fot. Ies CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
    fot. Ies CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

    Tak wygląda skutek żerowania larw ochojników na świerku. Dowiedz się więcej o tym szkodniku z artykułu Ochojniki "nibyszyszki" na pędach świerków - jak je zwalczać?

    Ochojniki
    Te małe szkodniki występują na modrzewiach, świerkach i jodłach. Na modrzewiach żerują osobniki pokryte białym puchem. Wysysają soki z igieł powodując ich żółknięcie i zasychanie. Na świerkach tworzą galasy – deformacje powodujące nienaturalne skręcanie się pędów, a w rezultacie ich zamieranie. Szkodniki zwalczamy preparatem Confidor, Mospilan lub innym.

  • Fytoftoroza
    Choroba atakuje wszystkie rośliny iglaste ale najczęściej cisy, jodły, sosny i cyprysiki, rzadziej żywotniki - tuje. Pierwszym objawem jest zgnilizna korzeni - jest jednak niewidoczna. Widocznym objawem uszkodzenia korzeni jest zahamowanie wzrostu i stopniowe zamieranie pędów (żółknięcie i brunatnienie igieł), z czasem cała roślina zamiera. Aby mieć pewność, że to fytoftoroza a nie inna choroba wystarczy lekko naciąć pęd – zdrowy w środku powinien być jasny, jeśli jest cynamonowy to roślina jest chora.

    Zwalczanie fytoftorozy polega na opryskiwaniu i podlewaniu zakażonych roślin wodnymi roztworami preparatów Previvur Energy, Gwarant lub Proplant. Jeśli brązowienie igieł i zamieranie pędów będzie się nadal rozwijać należy wykopać i zniszczyć wszystkie porażone rośliny a glebę podlać preparatem. Fytoftoroza jest bardzo trudna do zwalczenia! Bardzo często walka z nią kończy się niepowodzeniem i wyrzuceniem wszystkich porażonych iglaków.

  • Osutka
    Choroba ta najczęściej atakuje pędy sosny i jałowca. Na igłach widoczne są niewielkie żółtawe plamy, z czasem plamki się rozrastają, a końcówki igieł zamierają i zasychają. Rośliny opryskujemy preparatem Antracol.

  • Zamieranie pędów drzew i krzewów iglastych
    Choroba ta atakuje tuje, choiny,cyprysiki i jałowce. Rozwija się zwykle na roślinach uszkodzonych przez mróz i słabych. Pędy żółkną, a następnie więdną. Zamieranie pędów rozpoczyna się od wierzchołka rośliny, ku jej podstawie. Po zauważeniu pierwszych objawów chore pędy najlepiej wyciąć a rośliny opryskać jednym z preparatów: Topsin, Sportak Alpha lub innym.

  • Brunatnienie igieł świerka
    Choroba występująca na wszystkich gatunkach świerków. Objawy początkowo widoczne są na najniższych pędach, ale szybko przenoszą się ku wierzchołkowi. Na igłach powstają żółte plamki, które szybko się powiększają i obejmują całą powierzchnię igieł, z czasem brązowieją i opadają. Po zauważeniu pierwszych objawów stosujemy jeden z preparatów: Topsin lub Dithane NeoTec.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe Aidan Grey Flickr CC

Pozostałe artykuły

rododendrony i azalie fot. Hans Braxmeier Pixabay
Pielęgnacja azalii i rododendronów - film poradnikowy Dowiedz się jakie wymagania mają azalie i rododendrony (różaneczniki). Poznaj... więcej
rośliny na zielony nawóz fot. Markus Baumeler Pixabay Public Domain CC0
Nawozy zielone - gatunki, zastosowanie i uprawa roślin na zielony nawóz Nawozy zielone to jeden z najefektywniejszych sposobów na bezpieczne poprawienie... więcej
grzybnia fot. TheAlphaWolf CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
Mikoryza - najlepsza szczepionka dla roślin Mikoryza jest zjawiskiem symbiozy pomiędzy roślinami, a grzybami zasiedlającymi... więcej
mszyce fot. Alvesgaspar CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
Mszyce - jak wyglądają i jak je zwalczać? Mszyce to bardzo groźne szkodniki roślin - zarówno ogrodowych (drzew, krzewów,... więcej
zobacz wszystkie
Newsletter ZielonyOgrodek.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 100 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
Artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych, reportaże z wizyt w ogrodach całego świata, porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród, gotowe projekty ogrodów, informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
x

Zamknij okno
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter ZielonyOgrodek.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 100 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Co tydzień otrzymasz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Zapisz się do newslettera