Temat na czasie

ZIMOWANIE PELARGONII.­ Jak przechowywać kwiaty balkonowe przez zimę?
zimowanie pelargonii fot. Moja Pelargonia
Koniec sezonu nie musi oznaczać końca dla kwitnących pelargonii. Stosując się do kilku zaleceń można je łatwo przezimować. Potrzebne jest jednak chłodne i jasne pomieszczenie i trochę cierpliwości. Dowiedz się, jak przechowywać pelargonie przez zimę, by w kolejnym sezonie cieszyć się ich urodą.  

tydzień w ogrodzie   20-11 - 26-11

kompostownik, fot. Euro-Matex
Pod koronami drzew i krzewów warto rozprowadzić dojrzały kompost. Jest to uniwersalny nawóz do stosowania jesienią, można nim nawozić do końca listopada ...
Po pierwszych przymrozkach, zanim ziemia w ogrodzie zamarznie, trzeba zabezpieczyć rośliny wrażliwe na mróz. Wokół bylin, które mogą przemarznąć pokryjmy glebę korą, liśćmi lub obornikiem (ściółkowanie zapobiega wahaniom temperatury w glebie i sprzyja utrzymaniu jej wilgotności). Rośliny można także okrywać gałązkami sosnowymi lub świerkowymi ...
Przykryjmy miejsca, gdzie we wrześniu lub październiku zostały posadzone cebulki roślin kwitnących wiosną. Najlepsza do tego celu będzie kora lub torf (warstwa grubości 2–4-cm), gałązki świerkowe, suche liście lub słoma ...
Z trawnika należy systematycznie usuwać opadające liście. W tym celu możemy użyć miotłograbi o miękkich, sprężystych zębach lub odkurzacza ogrodowego (elektrycznego lub spalinowego), który zasysa liście, ściętą trawę, szyszki, gałązki i inne resztki roślinne. Odkurzacza można także używać jako dmuchawy usuwającej śmiecie z miejsc trudno dostępnych ...
Kolumnowe odmiany iglaków trzeba szczelnie obwiązać sznurkiem a bardziej wrażliwe odmiany owinąć agrowłókniną, aby ciężar śniegu nie wyłamał gałązek. ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Rośliny w mieszkaniu / Artykuły /

Aloes (nad)zwyczajny - właściwości i uprawa w doniczce

Aloes to zwyczajna roślina o nadzwyczajnych właściwościach. Mimo że wygląda niepozornie, to  jest skarbnicą cennych dla zdrowia i urody substancji odżywczych. Posadź go w doniczce, by w razie potrzeby mieć go zawsze pod ręką. Jego uprawa jest bardzo łatwa i poradzi sobie z nią każdy - nawet ogrodnicze żółtodzioby.

aloes fot. WavebreakmediaMicro - Fotolia.com

Aloesów wiele

Rodzaj aloes (łac. Aloe) to prawie 300 różnych gatunków, z których zaledwie kilkanaście ma właściwości lecznicze. W warunkach naturalnych niektóre aloesy to kilkumetrowe drzewa, z wyraźnie zarysowanym pniem, inne to bezłodygowe, malutkie rozetki liści ledwo co odrastające od ziemi.

aloes zwyczajny i aloes bevifolia fot. Flora Dania

Wszystkie aloesy to sukulenty liściowe, magazynujące wodę w zgrubiałych liściach, pokrytych grubą warstwą kutykuli czyli wosku ograniczającego parowanie. To rośliny charakterystyczne dla suchych i ciepłych terenów pustynnych.

Na parapetach najczęściej uprawia się dwa gatunki: aloes zwyczajny zwany też pospolitym oraz lekarskim (Aloe barbadensis), znany lepiej pod swoją handlową nazwą Aloe vera oraz aloes drzewiasty (Aloe arborescens).

Pospolity tworzy rozetę szarozielonych, mięsistych (lekko kolczastych) liści, dorastających do 40-50 cm długości, doskonale nadaje się do uprawy doniczkowej i nie zajmuje dużo miejsca. Za to drzewiasty tworzy łodygę, która w doniczce nie przekracza na ogół metra wysokości, ale w naturze może osiągać nawet 5 metrów.

W uprawie doniczkowej rzadziej pojawiają się: aloes ościsty (A. aristata), aloes bakera (A. bakeri), aloes brevifolia (A. brevifolia), aloes capitata (A. capitata), aloes uzbrojony (A. ferox), aloes chiński (A. chinensis), aloes somalijski (A. somaliensis) oraz wiele różnych mieszańców (A. hybrid).

Aloes ma przypiętą łatkę „babcinej rośliny”, dlatego jest uważany za niemodny. Warto jednak go mieć na parapecie, zawsze pod ręką.

Historie, legendy i właściwości

Afrykańskie plemiona koczownicze stosowały aloes już 3000 lat p.n.e. nacierając swoje ciała miąższem aloesu, chroniąc je przed palącym słońcem, ukąszeniami owadów i nadmiernym poceniem. Wiele z nich stosuje go do dziś nazywając „lilią pustyni”. Egipcjanie nazywali go „rośliną nieśmiertelności” i wykorzystywali do balsamowania zwłok.

Aloe hybrid fot. Flora Dania

Jednak znacznie częściej służył żywym - liście aloesu ścierano na proszek i sporządzano z nich pachnidło, używane do skrapiania pościeli i odzieży. Podobno sama Królowa Nefretete zażywała kąpieli w aloesie, aby zachować piękną skórę, a Kleopatra zapraszała do wspólnych aloesowych kąpieli Marka Antoniusza.

Za sprawą arabskich kupców aloes trafił do Grecji, Rzymu i na tereny Dalekiego Wschodu. W wielu krajach szybko zyskał olbrzymią popularność i miano „zielonego lekarza”, a także panaceum na wszelakie dolegliwości.

Był tak ceniony, że podobno sam Aleksander Macedoński za radą Arystotelesa postanowił podbić wyspę Sokotrę na Oceanie Indyjskim, gdyż tam właśnie znajdowały się duże uprawy aloesu. Do Europy został sprowadzony dopiero w XIII wieku.

W Polsce aloes początkowo uprawiano w tylko przyklasztornych herbariach, z czasem trafił do dworków szlacheckich, stamtąd pod strzechy. Mimo afrykańskiego pochodzenia doskonale nadawał się do uprawy w doniczkach (na zewnątrz ginie już przy temperaturze 5°C).

Był nazywany alojzy, elias, a nawet olejas, jednak bez względu na nazwę w każdym domu dumnie zdobił parapety i był lekarstwem na wiele schorzeń, najczęściej jako środek łagodzący oparzenia i ukąszenia owadów, likwidujący ból żołądka, zaparcia i migreny.

Nadzwyczajny aloes - domowa apteczka i kosmetyczka

Soczyste liście aloesu są skarbnicą cennych dla zdrowia substancji. Surowcem jest sok wyciśnięty z galaretowatego, jasnozielonego miąższu liści oraz pulpa z miąższu i skórki liścia. Do doraźnego użytku domowego obrywa się 2-3-letnie liście i przechowuje ok. 10 dni w lodówce. W razie potrzeby nacinamy liść i miąższem smarujemy bolącą czy swędzącą skórę.

Możemy także przygotować sok z miąższu (bez liści, które są bardzo gorzkie) i pić go raz na jakiś czas. Niestety w obiegowej opinii pokutuje pogląd, że aloes można stosować bez ograniczeń, jednak nie jest to prawda! W nadmiarze może mieć działanie przeczyszczające lub wywoływać reakcje uczuleniowe.

liście miąższ aloesu fot. ER and Jenny Flickr CC BY-SA 2.0
fot. ER and Jenny Flickr CC BY-SA 2.0

To niezwykłe, że roślina, która składa się w 99% z wody, zawiera jednocześnie ok. 300 związków chemicznych korzystnie wpływających na nasze zdrowie, a wszystkie one zawarte są w 1% suchej masy.

Butelkowany sok aloesowy zawiera śladowe ilości tej substancji, jednak nie powinny go spożywać dzieci i kobiety w ciąży, osoby chorujące na serce, nerki oraz nadciśnienie. Sok z aloesu wzmacnia organizm, jest też uzupełnieniem codziennej diety. Podnosi odporność, odtruwa, wspiera organizm w walce z alergiami, cukrzycą, miażdżycą oraz zaburzeniami przemiany materii. To tylko niewielki fragment długiej listy leczniczego działania aloesu.

Aloes jest też wykorzystywany w kosmetyce i dermatologii - do produkcji maseczek, szamponów, kremów i mydeł. Głęboko wnika w skórę i daje doskonałe efekty nawilżające, kojące i regenerujące. Przyspiesza tworzenie kolagenu, leczy skórę spierzchniętą, zaczerwienioną, z trądzikiem, rozstępami, oparzeniami, bliznami, przyspiesza gojenie ran i oparzeń.

Aloes (lekarz) w doniczce – wymagania, uprawa i pielęgnacja

W warunkach domowych uprawa aloesu nie przysporzy problemów nawet ogrodniczym żółtodziobom. Roślina nie ma dużych wymagań i jest odporna na zaniedbania. Można zaszkodzić jej jedynie nadmiernym podlewaniem (szczególnie zimą), dlatego od listopada do lutego aloes podlewamy bardzo oszczędnie. W pozostałych miesiącach nawadniamy dopiero, gdy podłoże lekko przeschnie. Aloes lubi dużo światła (najlepiej rozproszonego), dlatego też ustawmy go na parapecie okna południowego lub południowo-zachodniego.

Na odpowiednim stanowisku będzie szybko rosnąć, więc należy go przesadzać do większej doniczki co dwa lata. Zimą powinien stać w dość niskiej temperaturze – ok. 10°C. Po pobycie w chłodzie roślina zakwitnie na wiosnę (aloes zwyczajny na żółto, a drzewiasty na czerwono).

Aloes jest trwałą i odporną rośliną, ale dość trudno go kupić. Na szczęście można go łatwo rozmnażać odrywając od kępy małe roślinki – warto więc skorzystać z zaprzyjaźnionej „hodowli”. Uwaga! Wiele sukulentów doniczkowych bardzo przypomina aloes – np. agawa, gasteria czy haworsja. Ich miąższ może być jednak trujący!

aloes - zielony lekarz w doniczce
fot. Flora Dania
aloes
fot. Flower Council Holland

 

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: © WavebreakmediaMicro - Fotolia.com, zdjęcia w tekście: Flower Council Holland www.funnyhowflowersdothat.co.uk

Artykuł ukazał się w magazynie Czas na Wnętrze www.czasnawnetrze.pl
logo czasnawnetrze

Zobacz też:

 

Polecamy produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl


Pozostałe artykuły

roślina z pestki fot. Monika Baechler - Pixabay
Rośliny domowe, które można wyhodować z nasion (pestek) Wiele egzotycznych gatunków można uprawiać w domu wykorzystując pestki po zjedzeniu... więcej
naturalne nawożenie roślin doniczkowych fot. mustafaunlu09 - Pixabay.com
Nawożenie roślin doniczkowych bez chemii Rośliny uprawiane w pojemnikach, często cierpią z powodu braku substancji odżywczych,... więcej
storczyk Wanda Vanda fot. winlyrung - Fotolia.com
Wanda, storczyk jakiego nie znacie Pod znajomo brzmiąca nazwa Wanda kryją się mało znane, niezwykłe storczyki!... więcej
letnie bukiety w wazonie i w doniczce fot. iBulb
Bukiety pachnące ogrodem: Letnie kwiaty w wazonie i w doniczce Lato zawitało już do ogrodów, a to doskonała okazja, by na domowym stole postawić... więcej
ogród w szkle fot. svf74 - Fotolia.com
Jak założyć ogród w szkle? Zakładanie ogrodów w szklanych pojemnikach, choć wydaje się być trudne, nie... więcej
cyklamen doniczkowy fot. Flora Dania
Jak pielęgnować cyklamen, fiołek alpejski w doniczce? Cyklameny są uwielbiane za piękne kwiaty, długi okres kwitnienia i dekoracyjne... więcej
zobacz wszystkie
Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień



ZABEZPIECZANIE roślin ogrodowych przed mrozem

Dowiedz się, jak zabezpieczać rośliny ogrodowe przed mrozem. Podczas zimy narażone są one na przemarznięcie lub przesuszenie, w wyniku ...