Temat na czasie

ZIMOWANIE PELARGONII.­ Jak przechowywać kwiaty balkonowe przez zimę?
zimowanie pelargonii fot. Moja Pelargonia
Koniec sezonu nie musi oznaczać końca dla kwitnących pelargonii. Stosując się do kilku zaleceń można je łatwo przezimować. Potrzebne jest jednak chłodne i jasne pomieszczenie i trochę cierpliwości. Dowiedz się, jak przechowywać pelargonie przez zimę, by w kolejnym sezonie cieszyć się ich urodą.  

tydzień w ogrodzie   20-11 - 26-11

kompostownik, fot. Euro-Matex
Pod koronami drzew i krzewów warto rozprowadzić dojrzały kompost. Jest to uniwersalny nawóz do stosowania jesienią, można nim nawozić do końca listopada ...
Po pierwszych przymrozkach, zanim ziemia w ogrodzie zamarznie, trzeba zabezpieczyć rośliny wrażliwe na mróz. Wokół bylin, które mogą przemarznąć pokryjmy glebę korą, liśćmi lub obornikiem (ściółkowanie zapobiega wahaniom temperatury w glebie i sprzyja utrzymaniu jej wilgotności). Rośliny można także okrywać gałązkami sosnowymi lub świerkowymi ...
Przykryjmy miejsca, gdzie we wrześniu lub październiku zostały posadzone cebulki roślin kwitnących wiosną. Najlepsza do tego celu będzie kora lub torf (warstwa grubości 2–4-cm), gałązki świerkowe, suche liście lub słoma ...
Z trawnika należy systematycznie usuwać opadające liście. W tym celu możemy użyć miotłograbi o miękkich, sprężystych zębach lub odkurzacza ogrodowego (elektrycznego lub spalinowego), który zasysa liście, ściętą trawę, szyszki, gałązki i inne resztki roślinne. Odkurzacza można także używać jako dmuchawy usuwającej śmiecie z miejsc trudno dostępnych ...
Kolumnowe odmiany iglaków trzeba szczelnie obwiązać sznurkiem a bardziej wrażliwe odmiany owinąć agrowłókniną, aby ciężar śniegu nie wyłamał gałązek. ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Pielęgnacja i ochrona / Artykuły /

CZAS NA CIĘCIE. Co, jak i kiedy przycinać w ogrodzie?

Cięcie roślin ogrodowych nie jest trudnym zabiegiem i choć wielu ogrodników niespecjalnie rwie się do cięcia, to jest ono niezbędne, aby utrzymać nasz ogród w ryzach, a roślinom pomóc w wydaniu mocnych pędów, dużych liści, pięknych kwiatów i soczystych owoców.

cięcie roślin ogrodowych fot. Alexander Raths - Fotolia

Po co przycinać?

Wielu ogrodników nie przycina swoich roślin z obawy przed popełnieniem błędu, jednak znacznie większym błędem jest zaniechanie cięcia! I choć w przyrodzie nikt nie przycina roślin, a i tak doskonale sobie radzą, to gatunki ogrodowe wymagają troskliwej pielęgnacji. Są to w większości odmiany powstałe w wyniku wielu lat selekcji, które zostały wybrane z uwagi na swoje cechy używkowe.

Jeśli rośliny ogrodowe nie będą przycinane, ich pędy będą stale się zagęszczać, co wpłynie na osłabienie ich wigoru i nadmierne zacienianie, co ma negatywny wpływ na powstawanie nowych pąków liściowych i kwiatowych.

Cięcie pobudza rośliny do intensywnego wzrostu! Stymuluje obfitsze kwitnienie i owocowanie, poprawia kształt i utrzymuje pożądany rozmiar.

Cięcie prowadzimy po to, by nadać roślinom odpowiedni kształt i regulować wzrost i kwitnienie. Przycinamy rośliny o drewniejących pędach: krzewy i drzewa owocowe oraz krzewy ozdobne (liściaste i iglaste). Podczas zabiegu przede wszystkim pozbywamy się ognisk chorób, pędów uszkodzonych przez szkodniki, niekształtnych, suchych, starych i nadmiernie zagęszczających koronę.

Prowadzimy także szczegółową selekcję, regularnie odmładzając rośliny i pozostawiając jedynie te organy (pąki lub całe pędy), które mają dla nas wartość użytkową – t.j.: „wyprodukują” ładnie wybarwione pędy (np. dereń, wierzba mandżurska); liście lub igły (bukszpan, iglaki); zapewnią obfite kwitnienie (np. róże, forsycje, budleje, lilaki); lub dorodne owocowanie (np. jabłoń, grusza i inne owocowe).

Zanim przytniesz, rozpoznaj pąki

Kiedy przycinasz roślinę znajdującą się w spoczynku, powinieneś nauczyć się rozpoznawać dwa rodzaje pąków: kwiatowe i liściowe. Odróżnienie ich od siebie jest niezbędne, jeśli przycięcie rośliny ma pobudzić ją do kwitnienia i owocowania.

pąk liściowy fot. Jan Haerer - Pixabay
fot. Jan Haerer - Pixabay
pąk kwiatowy fot. Couleur - Pixabay
pąk kwiatowy fot. Couleur - Pixabay
Pąki liściowe – małe, zaostrzone, położone najczęściej przy ogonku liściowym. Pąki kwiatowe – pulchne, zaokrąglone i często omszone (szczególnie u krzewów owocowych i drzew).

Jak przycinać?

Samo cięcie nie jest tak trudne, jak mogłoby się wydawać. Wystarczą tylko ostre narzędzia, trochę specjalistycznej wiedzy i sporo odwagi. Na początku każdemu zadrży ręka, jednak szybko można nabrać wprawy. Nie warto zrażać się drobnymi pomyłkami. Nawet jeśli przytniemy niewłaściwie, to pędy w przyszłym roku odrosną. Lepiej przyciąć źle i dzięki temu nauczyć się na błędach, niż nie przycinać wcale!

Najważniejsze jest, by narzędzia do cięcia były odpowiednio ostre! Większość nowych sekatorów nie wymaga przygotowania, jednak stare narzędzia wymagają solidnego ostrzenia i oliwienia, a przed samym cięciem – oczyszczenia ostrzy denaturatem.

Miejsce cięcia powinno być idealnie równe, a skórka i kora niepostrzępiona, aby rana mogła szybko się zagoić. Jeśli powierzchnia cięcia jest nierówna, trzeba wyrównać ją ostrym nożem. Warto po cięciu zastosować specjalną mać ogrodniczą wraz z środkiem grzybobójczym (np. Funaben Plus 03 PA).

Cienkie pędy (do 1 cm) można bez problemu wycinać zwykłym ręcznym sekatorem, grubsze (1-3 cm) wymagają już dwuręcznego sekatora, a grube gałęzie specjalnej piły ręcznej – typu lisi ogon.

Do cięcia najgrubszych konarów najlepiej zastosować mechaniczną pilarkę elektryczną lub spalinową. Żywopłoty najlepiej przycinać specjalnymi nożycami (ręcznymi lub mechanicznymi), a gałęzie wysokich krzewów sekatorem na wysięgniku.

Pędy przycina się 3-4 mm powyżej zdrowego pąka skierowanego na zewnątrz korony. Ważne by cięcie było wykonane tuż nad pąkiem, gdyż cięcie pomiędzy pąkami może spowodować zamieranie pędu.

Grube konary trzeba wyciąć na tzw. obrączkę – t.j. u nasady lub na czop – pozostawiając około 10 cm przy nasadzie pędu. Aby zapobiec wyłamywaniu się grubych konarów, najpierw podpiłuj gałąź z dołu.

ostre cięcie fot. Dusan Kostic - Fotolia
fot. Dusan Kostic - Fotolia
cięcie pędów po skosie fot. bellakadife - Fotolia
fot. bellakadife - Fotolia
Tylko na ostro!
Używaj tylko ostrych narzędzi do cięcia. Postrzępione krawędzie sprzyjają infekcjom. Przed cięciem przetrzyj ostrza szmatką nasączoną denaturatem, a po zabiegu zabezpiecz ranę maścią ogrodniczą ze środkiem grzybobójczym.

Tnij po skosie!
Przytnij pęd pod kątem 45 stopni, dzięki czemu woda szybciej będzie spływać z rany, która łatwiej się zabliźni. Zawsze tnij tuż nad ponad pąkiem. Wyszukaj pąk skierowany w tę stronę, w którą ma później być skierowany nowy pęd. (najlepiej, gdy jest skierowany na zewnątrz krzewu).

Kiedy przycinać?

Większość roślin o zdrewniałych pędach (zarówno gatunków owocowych, jak i ozdobnych) wymaga przycinania, aby móc prawidłowo się rozwijać, jednak termin zabiegu i technika cięcia różnią się znacznie w zależności od gatunku. Niektóre przycina się w pełni uśpienia, inne już w czasie wegetacji. Poznanie odpowiedniego terminu, to klucz do sukcesu – t.j. uzyskania pełni dekoracyjności lub dorodnych owoców. W przypadku wszystkich roślin cięcie wykonujemy tylko w słoneczny i suchy dzień, aby ograniczyć do minimum ryzyko wniknięcia patogenów do rany.

Przestrzegaj zasad przycinania! Jeśli przytniesz pędy w niewłaściwym czasie, możesz nie doczekać się kwiatów. By mieć pewność, że przytniesz roślinę w odpowiednim terminie, sprawdź termin jej kwitnienia. Jeśli kwitnie latem – przytnij ją wczesną wiosną, jeśli zaś kończy kwitnienie późną wiosną – przytnij ją zaraz po kwitnieniu.

Wiosenne przycięcie pędów pobudzi je do rozkrzewienia; letnie cięcie hamuje rozrost i pobudza zawiązywanie pąków kwiatowych; cięcie zimowe pobudza zaś do bujnego wzrostu.

Wiosenne cięcie

Wczesna wiosna (jeszcze przed ruszeniem wegetacji) to doskonały czas na wykonanie cięcia pielęgnacyjnego, sanitarnego (dla wszystkich gatunków drzew i krzewów). Zabieg ten przeprowadzamy po ustąpieniu najsilniejszych mrozów, ale jeszcze przed ruszeniem wegetacji. Usuwamy wszystkie pędy suche, przemarznięte i z widocznymi ogniskami chorób lub uszkodzeniami.

Jeśli przegapimy termin wczesnowiosenny, to nie ma powodów do wielkich zmartwień. Cięcie można bez szkody dla roślin przeprowadzić nawet później. Niewskazane jest jednak przycinanie roślin w pełni sezonu wegetacyjnego, gdyż każda rana powoduje duże straty wody, co może negatywnie wpłynąć na ich kondycję. Im później i im więcej wytniemy, tym większe będzie to obciążanie dla rośliny.


przycinanie żywopołotu liściastego fot. Alexas_Fotos - Pixabay
fot. Alexas_Fotos - Pixabay

Przycinanie żywopłotu liściastego
Pierwsze cięcie żywopłotów wykonujemy wczesną wiosną (przed ruszeniem wegetacji). Drugie cięcie (korygujące) przeprowadzamy latem – w lipcu, najpóźniej do połowy sierpnia.
Dowiedz się więcej

Wiosną przycinamy także krzewy kwitnące, jednak w różnych terminach, uzależnionych od kwitnienia – t.j. wczesną wiosną przycinamy gatunki kwitnące latem (np. budleje, hortensje bukietowe, lawendy, róże, pięciorniki, tawuły japońskie i żylistki). Są to rośliny, które kwitną na pędach tegorocznych, tzn. wytworzonych w sezonie. Pędy przycinamy nisko (15-25 cm) nad ziemią. Silne cięcie wpłynie korzystnie na powstawanie mocnych pędów i będzie stymulować obfite kwitnienie!

Wczesną wiosną nie przycinamy za to krzewów kwitnących wiosną (np. forsycji, lilaków, jaśminowców, krzewuszki, migdałków, tamaryszków, tawuły wczesnej, wierzby iwy i złotlinów). Gatunki te kwitną na pędach zeszłorocznych i przycięcie ich spowodowałoby brak kwitnienia w tym sezonie. Pędy przycinamy dopiero po przekwitnięciu - np. forsycje (zwykle na początku maja), najlepiej jeszcze przed wypuszczeniem liści. Skracamy gałęzie przynajmniej o 1/3, a jeśli chcemy odmłodzić krzew, to nawet o 2/3 długości. Po kwitnieniu przycinamy także wrzośce.

Wczesna wiosna to także doskonały czas na pierwsze cięcie żywopłotów liściastych (z bukszpanów, ligustrów i grabów - usuwa się większą część ostatniego przyrostu) oraz krzewów o ozdobnych pędach (np. dereni i wierzb) i liściach (berberysów, pęcherznicy) oraz topiarów. Tuje (żywotniki), cisy, cyprysiki, jałowce i inne iglaki przycinamy dopiero chwilę przed wznowieniem, gdyż ich pędy są wrażliwe na przymrozki. Cięcia nie wymagają kaliny, magnolie, oczary, perukowcem, azalie i różaneczniki.

hortensja ogrodowa fot. rawbuffalo - Pixabay
fot. rawbuffalo - Pixabay
lawenda fot. Karen Arnold - Pixabay
fot. Karen Arnold - Pixabay
Przycinanie hortensji
Hortensję bukietową (Hydrangea paniculata) przycinamy wczesną wiosną, a hortensji ogrodowej (H. macrophylla), na zdjęciu, nie przycinamy wcale, gdyż kwitnie na pędach zeszłorocznych! Wycinamy jedynie zeschnięte kwiatostany wraz z 3-4 cm kawałkiem pędu.
Dowiedz się więcej
Przycinanie lawendy
Dzięki regularnemu wiosennemu przycinaniu uzyskamy więcej kwiatów i nadamy roślinie ładny kopulasty kształt. Cięcie polega wycięciu kwiatostanów i na skróceniu (ok. 5 cm) ubiegłorocznych, ulistnionych, wierzchołkowych pędów.
Dowiedz się więcej
przycinanie róż fot. Jacqueline Macou - Pixabay
fot. Jacqueline Macou - Pixabay
forsycja fot. Andreas Lischka - Pixabay
fot. Andreas Lischka - Pixabay
Przycinanie róż
Cięcie różanych krzewów przeprowadzamy raz w roku – na wiosnę (cięcie można rozpocząć już pod koniec marca, po ustąpieniu najsilniejszych mrozów, ale zwykle przeprowadza się je w połowie kwietnia, jeszcze przed wytworzeniem nowych pędów). W sezonie przycinamy jedynie zeschnięte kwiatostany, a jesienią tylko pędy chore i uszkodzone.
Dowiedz się więcej
Przycinanie forsycji
Forsycja to jeden z najpopularniejszych krzewów ogrodowych i jeden z najczęściej źle przycinanych. Zasada jest prosta: gałązki forsycji przycinamy dopiero po kwitnieniu (zwykle na początku maja), ale jeszcze przed wypuszczeniem liści. Pędy skracamy o połowę, a w przypadku starych krzewów, nawet o 2/3 długości.
Dowiedz się więcej

Letnie i jesienne cięcie

W lipcu i sierpniu przeprowadzamy drugie cięcie żywopłotów (liściastych i iglastych) oraz usuwamy suche kwiatostany lilaków i różaneczników. Sukcesywnie wycinamy przekwitłe kwiaty róż. Pod koniec lipca przeprowadzamy cięcie prześwietlające jabłoni, a w sierpniu (po zbiorze owoców) przycinamy wiśnie i czereśnie. Po kwitnieniu usuwamy kwiaty lawendy i hortensji, aby je zasuszyć. Jesień to najlepszy czas na sadzenie roślin liściastych (z odkrytym korzeniem). Niezbędne jest wtedy przycięcie korzeni i pędów, by przywrócić równowagę między częścią nadziemną i podziemną rośliny. Cięcie stymuluję roślinę do wzrostu i wypuszczania licznych korzeni.

owocowe fot. keywest3 - Pixabay
fot. keywest3 - Pixabay
tuje cięcie fot. L.Bouvier - Fotolia
fot. L.Bouvier - Fotolia

Przycinanie roślin owocowych
Wykonuje się je zimą lub na przedwiośniu, w czasie pełnego uśpienia roślin. Jako pierwsze przycina się jabłonie i grusze, później śliwy, morele, brzoskwinie i nektaryny. Ich korony formujemy tak, aby miały jak najwięcej pędów obficie owocujących, a przy tym tak rosnących, żeby słońce docierało do wszystkich gałęzi.
Dowiedz się więcej

Przycinanie tui
Żywopłoty z żywotników przycinamy trzykrotnie w ciągu sezonu. Pierwsze cięcie przeprowadzamy na wiosnę, kiedy nabrzmiewają młode pąki (przed rozpoczęciem wegetacji, w drugiej połowie marca lub na początku kwietnia), kolejne latem gdy ciemnieją młode przyrosty (w czerwcu). Ostatni raz tuje możemy przycinać w sierpniu, jednak zbyt późne przycięcie pędów może sprawić, że młode gałązki nie zdążą zdrewnieć przed zimą.
Dowiedz się więcej

Zimowe cięcie

Większość drzew i krzewów owocowych przycina się zimą lub na przedwiośniu. Zabieg ten nazywany jest cięciem zimowym, bo pędy przycina się w tzw. „okresie uśpienia”. Sadownicy wykonują je już od początku lutego, jednak w ogrodzie można z powodzeniem zaczekać do marca, gdy miną już największe mrozy. Cięcie wykonujemy tylko w dni słoneczne, bezdeszczowe, gdy temperatura przekroczy 0 stopni.

Zimowe cięcie przeprowadza się dla większości drzew owocowych (t.j. jabłoni, gruszy, śliwy, moreli, brzoskwini i nektaryny). To doskonały czas na wycięcie wszystkich chorych pędów, tych nadmiernie zagęszczających koronę oraz tzw. „wilków”, czyli jednorocznych, pionowych pędów, wyrastających z gałęzi. Zwykle, podczas jednego cięcia prześwietlającego, wycina się około 15% pędów. Przycięcie wpłynie korzystnie na rozwój pąków kwiatowych i wpłynie na obfite owocowanie. Wiosną nie przycina się wiśni i czereśni, gdyż są podatne na zakażenie rakiem bakteryjnym. Cięcie przeprowadza się dopiero w sierpniu, po zbiorze owoców.

Podobnie postępujemy w przypadku krzewów owocowych – np. porzeczek i agrestu. Wycinamy wszystkie stare pędy, gdyż porzeczki owocują na młodych (czarna na jednorocznych i dwuletnich, a czerwona, biała i agrest na dwu i trzyletnich). Przycinamy także stare pędy borówek oraz wszystkie pędy letnich malin, które owocują na pędach jednorocznych.


logo BudujemyDom.pl
Źródło: Wiosenne porady ogrodowe,
magazyn Budujemy Dom 4/2017,
tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl,
zdjęcie tytułowe: Alexander Raths - Fotolia

Zobacz też:

 

Polecamy produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl


Pozostałe artykuły

jak zbadać pH gleby fot. Jürgen Fälchle - Fotolia.com
Jak sprawdzić odczyn PH GLEBY? Badanie odczynu gleby w ogrodzie jest bardzo szybkie, proste i tanie. Nie potrzebne... więcej
wapno ogrodowe fot. henryn0580 - Fotolia.com
WAPNO OGRODNICZE. Po co, kiedy i jak stosować? Wapno ogrodnicze ma szerokie zastosowanie w pielęgnacji roślin. Nie tylko służy... więcej
jak wykorzystać skorupki jajek w ogrodzie fot. Juanita Mulder - Pixabay.com
Wykorzystaj skorupki jajek - nie tylko do nawożenia roślin Nie wyrzucaj skorupek jajek do śmietnika! Wykorzystaj je do pielęgnacji roślin.... więcej
piękna lawenda fot. John BIAN - Pixabay.com
Wiosenne i letnie cięcie lawendy. Jak, kiedy i po co przycinać lawendę? Tylko regularnie przycinana lawenda stworzy gęste, kwitnące poduchy. Zaniechanie... więcej
liście na ziemi fot. egonkling - Pixabay.com
ZIEMIA LIŚCIOWA. Wykorzystaj opadłe liście i zrób z nich cenne podłoże do uprawy Nie traktuj opadłych liści jak śmieci! Wykorzystaj je i stwórz z nich ziemię... więcej
Dlaczego warto nawozić jesienią? Wiele osób kojarzy nawożenie roślin tylko z okresem wiosenno - letnim. Niewielu... więcej
zobacz wszystkie
Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień



ZABEZPIECZANIE roślin ogrodowych przed mrozem

Dowiedz się, jak zabezpieczać rośliny ogrodowe przed mrozem. Podczas zimy narażone są one na przemarznięcie lub przesuszenie, w wyniku ...