Temat na czasie

Jak zabezpieczyć rośliny na zimę?
Zabezpieczenie roślin przed zimą
Pytanie czytelnika: Sezon ogrodniczy powoli się kończy i czas zacząć myśleć o nadchodzącej zimie. Mam w ogrodzie różne rośliny. Niektóre pewnie są wrażliwe na mrozy. Co, jak, czym i kiedy zabezpieczyć?  

tydzień w ogrodzie   19-11 - 25-11

kompostownik, fot. Euro-Matex
Pod koronami drzew i krzewów warto rozprowadzić dojrzały kompost. Jest to uniwersalny nawóz do stosowania jesienią, można nim nawozić do końca listopada ...
zobacz wszystkie
Aktualności /

Dereń jadalny 'Variegata'. Roślina tygodnia

Dereń jadalny, zwany także dereniem właściwym, jest niewielkich rozmiarów drzewem liściastym, pochodzącym z południowo-wschodniej Europy, Kaukazu i zachodniej Azji. Jego bardzo wcześnie rozwijające się kwiaty zwiastują przedwiośnie, a dojrzewające owoce zachęcają do robienia jednej z najsmaczniejszych nalewek – dereniówki.

Cornus mas Variegata fot. Grzegorz Falkowski ZSzP


Dereń jadalny (Cornus mas) 'Variegata' to jedna z najstarszych odmian tego gatunku, uprawiana w Europie jako roślina ozdobna i użytkowa już prawie od 200 lat.

Początkowo rośnie jak krzew, ale po latach dorasta do 4-5 m wysokości, tworząc pień i koronę. Wzniesione, młode pędy derenia jadalnego pokrywa zielona korą, czerwieniejąca od strony nasłonecznionej. Na starszych gałęziach i pniu kora łuszczy się szarymi płatkami. W okresie bezlistnym na pędach można łatwo rozróżnić pąki wegetatywne i generatywne.

To co wyróżnia odmianę 'Variegata' od innych odmian derenia jadalnego, to dwubarwne liście - w środku zielone, na brzegu otoczone szeroką, białą, nieregularną obwódką. W kształcie liście są jajowato-eliptyczny, na końcach zaostrzone, o gładkich brzegach, z kilkoma parami łukowatych nerwów bocznych, zaopatrzone w krótkie ogonki liściowe.

Pąki liściowe są cienkie, wydłużone i lekko odstające od gałązek, natomiast pąki kwiatowe są kuliste, osadzone na krótkich trzoneczkach. Okrywające je łuski po rozchyleniu pełnią rolę podsadek kwiatostanowych.

Żółte, drobne kwiaty rozwijają się bardzo wcześnie, na kilka tygodni przed pojawieniem się liści. Rośliny przeważnie kwitną od marca do kwietnia, ale przy krótkiej, łagodnej zimie potrafią zakwitnąć nawet pod koniec lutego. Kwiaty są zebrane w główkowate kwiatostany o średnicy około 2 cm, pachną intensywnie, aczkolwiek wiele osób uznaje ten zapach za mało przyjemny. Kwiaty zaopatrzone są w duży dysk miodnikowy wydzielający nektar, dlatego w okresie kwitnienia rośliny są chętnie odwiedzane przez pszczoły i inne owady poszukujące pierwszego, wiosennego pokarmu.

Owoce dojrzewają w sierpniu i wrześniu, przypominają małe, wydłużone śliwki o ciemnoczerwonej, błyszczącej skórce i wiśniowym, soczystym miąższu. Owoce mają od 1,5 do 2,5 cm długości, wewnątrz każdego z nich znajduje się bardzo twarda, podłużna pestka. Dojrzałe owoce można spożywać na świeżo, chociaż ich smak jest dosyć cierpki. Natomiast doskonale nadają się na przetwory, przede wszystkim zaś do wyrobu nalewek, konfitur, dżemów, galaretek i kompotów. Na przetwory najlepiej nadają się owoce w pełni dojrzałe, które same spadły z gałązek. W medycynie ludowej owoce derenia jadalnego stosowano jako środek przeciwko szkorbutowi.

Dereń jadalny Variegata fot. Grzegorz Falkowski ZSzP
Fot. Grzegorz Falkowski ZSzP
Zobacz więcej ciekawych gatunków i odmian dereni

Wymagania i uprawa

Dereń jadalny jest rośliną łatwą w utrzymaniu, ale jego odmiany o barwnych liściach są wrażliwe na silne nasłonecznienie. W upalne, wiosenne lub letnie dni mogą być uszkadzane (przypalane), zwłaszcza gdy upałowi towarzyszy susza. Dlatego odmianę 'Variegata' warto sadzić na glebach stale umiarkowane wilgotnych, najlepiej wapiennych, na stanowiskach o wystawie wschodniej lub zachodniej, w miejscach lekko ocienionych w południe. Można je uprawiać także na stanowiskach nasłonecznionych, pod warunkiem, że gleba będzie stale wilgotna.

Dereń jadalny można uprawiać także w formie żywopłotu. Co ciekawe, pomimo regularnego cięcia, rośliny nadal utrzymują zdolność kwitnienia i zawiązywania owoców, chociaż plonowanie takich krzewów będzie znacznie mniejsze. Jednak odmiana 'Variegata' najpiękniej prezentuje się sadzona w ogrodach pojedynczo i prowadzona w formie naturalnej. Rośliny pięknie eksponują swoje walory posadzone na tle drzew i krzewów o zielonym lub niebieskawym ulistnieniu oraz w kompozycjach z bylinami.

Gdzie posadzić?

Dereń jadalny nadaje się do uprawy w zieleni miejskiej, zwłaszcza na terenach osiedli, gdzie wyjątkowo efektownie prezentuje się w okresie kwitnienia i owocowania. Pod koniec lutego i w marcu gałązki derenia można ścinać i podpędzać w wazonie – podobnie jak gałązki forsycji – a następnie wykorzystywać do dekoracji wnętrz.

LOGO ZSZP
Opracowanie: Związek Szkółkarzy Polskich
Zdjęcie tytułowe: Grzegorz Falkowski (ZSzP)
Więcej o roślinach i ich producentach znajdziesz na e-katalogroslin.pl

Zobacz także najnowsze artykuły

Rośliny na niskie żywopłoty fot. yolfran fotolia
TOP 25 roślin na niskie żywopłoty Obwódka porządkuje ogród. Sprawia, że rośliny nie przerastają na trawnik. Byliny... więcej
zawilce w ogrodzie fot. Couleur - Pixabay.com
Najpopularniejsze zawilce do ogrodu Zawilce to drobne, urocze kwiaty, które zwiastują nadejście wiosny. Potrafią... więcej
Byliny rabatowe w ognistych kolorach fot. iVerde
Byliny rabatowe w ognistych kolorach Masz odwagę, by posadzić w ogrodzie kwiaty o ognistych barwach? Jeśli tak, nie... więcej
niebieskie kwiaty cebulowe fot. iBulb
8 najpopularniejszych niebieskich kwiatów cebulowych Niebieski jest kolorem symbolizującym siłę woli i wiarę. Otaczanie się tą barwą... więcej
Byliny w przestrzeni publicznej
Najlepsze byliny do miasta Rośliny wieloletnie mają duży wpływ na jakość środowiska, w którym żyjemy.... więcej
Piwonie uprawa i pielęgnacja Teodor Pixabay 1200 x 900 px
Najpiękniejsze piwonie do ogrodu Piwonie to wyjątkowe rośliny wieloletnie. Należą do najstarszych odmian ozdobnych... więcej
zobacz wszystkie
Zobacz także
Czy warto malować pnie drzew owocowych na biało? Jak uprawiać "świąteczne" rośliny doniczkowe? Jak uprawiać hippeastrum (amarylis) w domu? Jak uprawiać szlumbergerę w domu?
Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień