Nastrojowy ogród

Jak uprawiać lawendę na balkonie?
lawenda w doniczce na balkonie i tarasie fot. Flower Council Holland
Nic tak nie kojarzy się z Prowansją i upałem Południa jak lawenda. Roślina występuje w wielu kształtach, nie wymaga mnóstwa pielęgnacji, a jej kwiaty są w kolorach od prawie białego, przez liliowy, po ciemny fiolet – i cudownie pachną.  

Twój ogród / Zakładanie ogrodu / Artykuły /

Planowanie ogrodu samemu lub z architektem. Praktyczny poradnik

Koniec zimy to doskonały czas na planowanie ogrodu. Przyroda wciąż drzemie skąpana pod śniegową pierzynką, a my mamy wystarczająco dużo czasu, by zastanowić się nad wyglądem naszego przyszłego zielonego zakątka. Jeśli teraz odpowiednio zaplanujemy harmonogram, na wiosnę będziemy mogli rozpocząć już pierwsze prace.

planowanie ogrodu fot. Marina Lohrbach - Fotolia.com


Planowanie ogrodu to spełnienie marzeń niejednego właściciela działki. Po to właśnie kupiliśmy teren pod budowę domu, by mieć własny kawałek raju! Ogród jest przecież przedłużeniem domu i najpiękniejszym elementem działki. Niestety, choć planowanie początkowo wydaje się łatwe i przyjemne, szybko przysparza nam wiele problemów. Bo urządzanie zielonego zakątka jest jak aranżacja wnętrz – musi być dobrze przemyślane i zaplanowane!

By ogród wyglądał naturalnie i tworzył spójną całość z otoczeniem trzeba wziąć pod uwagę nie tylko jego przyszły wygląd i funkcjonalność, ale dopasować go do budynku, położenia działki oraz warunków klimatyczno-glebowych terenu. Ponadto, musi spełniać oczekiwania i potrzeby wszystkich domowników.

Szybko uświadamiamy sobie, że tworzenie ogrodu to nie tylko sadzenie roślin, ale także zakładanie podziemnych instalacji, układanie nawierzchni, budowa elementów architektury ogrodowej, urządzanie tarasu, wybór mebli i… im więcej o tym myślimy, tym bardziej zaczyna nas przerażać. Każdy, kto znalazł się w podobnej sytuacji, ma prawo czuć się nieco zagubiony. Z czasem pojawia się myśl, czy zamiast robić to samemu, zlecić projekt i wykonanie ogrodu specjalistycznej firmie?

Zanim zaczniesz!

Nim rozpoczniesz planowanie ogrodu odpowiedz sobie na kilka pytań. Odpowiedzi będą pomocne zarówno dla Ciebie (jeśli zdecydujesz się na samodzielną pracę), jak i dla architekta krajobrazu (jeśli wybierzesz specjalistę do pomocy). Rozwiń poniższe zagadnienia, by jak najlepiej poznać swoje oczekiwania.

1. Teren
Opisz charakterystykę terenu i okolicy działki. Przygotuj plan i mapy geodezyjne i zorientuj je zgodnie ze stronami świata. Sprawdź, jaki kształt i rozmiar ma działka, wymierz odległości i rozplanuj główne elementy. Określ skąd wieje wiatr i jak teren jest nasłoneczniony w ciągu dnia.

2. Użytkownicy
Zastanów się, dla kogo urządzasz ogród? To ważne, by spełniał oczekiwania wszystkich użytkowników - zarówno osób dorosłych, także seniorów, dzieci, jak i zwierząt domowych, bo przecież i one będą korzystać z ogrodu.

3. Przeznaczenie
Jak spędzasz czas wolny? Lubisz leniuchować leżąc na hamaku w cieniu drzew, czy wolisz aktywnie bawić się z dziećmi? Potrzebujesz oddzielnego miejsca na grill i altanę, a może oczko wodne? Chcesz uprawiać rośliny jadalne, czy ogród ma mieć tylko charakter ozdobny? Podziel działkę na strefy, dostosowane do przeznaczenia. Szybko zobaczysz, że nie jest łatwo stworzyć ogród posiadający wszystkie zaplanowane elementy - skup się na priorytetach!

4. Preferencje
Jakie lubisz rośliny? Wolisz dekoracyjne liście, a może zimozielone iglaki? A może chcesz posadzić egzotyczne kwiaty? Pamiętaj, że rośliny wymagają pielęgnacji, dlatego zastanów się dobrze, ilu domowników będzie Ci w tym pomagać. Poszukaj w internecie i ilustrowanych poradnikach gotowych rozwiązań, ciekawych materiałów i przedmiotów. Spisz wszystkie pomysły, które Cię inspirują.

5. Budżet
Pamiętaj o finansach! Im większa działka, tym większe koszty założenia ogrodu, a im większy ogród, tym znacznie droższa pielęgnacja. W razie potrzeby rozplanuj realizację projektu na etapy. Choć potrwa to kilka lat, to koszty rozłożysz na lata.

Określ budżet

Wizja przyszłego ogrodu powinna być kompromisem pomiędzy tym co wymarzone, dekoracyjne i funkcjonalne, a tym co realne! Określenie realnych możliwości finansowych to pierwszy krok do rozsądnego planowania. Im większa działka, tym większe koszty założenia ogrodu, a im większy ogród, tym znacznie droższa jego pielęgnacja. Mierzmy więc siły na zamiary i dostosujmy ogród nie tylko do naszych potrzeb, ale także możliwości.

Działaj tylko zgodnie z planem!

Projekt jest niezbędny, by stworzyć piękny i funkcjonalny ogród! Często jednak sama budowa jest na tyle dużym obciążeniem finansowym, że profesjonalny projekt zagospodarowania przestrzeni wokół budynku wydaje się być zbędnym wydatkiem. W rezultacie wiele osób decyduje się na założenie ogrodu bez planu, działając często chaotycznie i popełniając wiele błędów. Niestety często już po kilku latach efekt jest niezadowalający – np. nawierzchnie wymagają przebudowy, a rośliny przesadzenia. Niepotrzebnych kosztów można uniknąć, urządzając ogród zgodnie z planem!

Samodzielnie czy z pomocą?

Z niewielkim ogródkiem bez większych problemów poradzisz sobie sam, jednak by stworzyć duży, piękny i funkcjonalny ogród będziesz najprawdopodobniej potrzebował pomocy specjalisty. Nawet jeśli interesujesz się ogrodnictwem, to profesjonalny ogrodnik lepiej zna się na roślinach, ich wymaganiach i potrzebach i wie, jaką wielkość osiągną za kilka lat, dzięki czemu w ogrodzie nasadzenia nie będą przypadkowe, tylko efektownie skomponowane i dostosowane do wszystkich innych elementów. Ponadto projekt to nie tylko koncepcja ale także plan prac, który pozwala dokładnie zaplanować wszystkie wydatki na rośliny i materiały – t.j. ilość potrzebnej ziemi, elementy instalacji i architektury ogrodowej.

planowanie ogrodu fot. toa555 - Fotolia.com
fot. toa555 - Fotolia.com
planowanie ogrodu fot. highwaystarz - Fotolia.com
fot. highwaystarz - Fotolia.com

Profesjonalny projekt ogrodu pozwala ustalić harmonogram prac i wydatków. Najlepiej, gdy powstaje jeszcze na etapie budowy domu lub w ostatniej fazie prac, dzięki czemu można zaplanować zagospodarowanie przestrzeni wokół budynku - t.j. rozmieszczenie podjazdów i ścieżek, tarasu, ogrodzenia, murków, elementów ogrodowej architektury i nasadzeń; a później wykonać te prace zgodnie z harmonogramem (lub w razie potrzeby rozłożyć w czasie) i uniknąć kosztownych błędów. Spotkanie z architektem krajobrazu pozwala nam określić potrzeby i możliwości, po to by stworzyć wspólnie wizję przyszłego ogrodu.

Dowiedz się, jak wygląda współpraca z architektem krajobrazu oraz jak założyć ogród bez jego pomocy

profesjonalny projekt ogrodu fot. irklig - Fotolia.com
fot. irklig - Fotolia.com
projekt małego ogrodu lub fragmentu dużego fot. krappweis - Fotolia.comprojekt małego ogrodu lub fragmentu dużego fot. krappweis - Fotolia.com
fot. krappweis - Fotolia.com

Ogród może i powinien pełnić wiele różnych funkcji, jednak odpowiednie ułożenie poszczególnych elementów, tak by tworzyły jedną spójną całość jest bardzo trudne. Architekt krajobrazu pomoże nam dobrać rośliny odpowiednio do warunków i wybranego stylu, tak by wszystko tworzyło spójną całość, przygotuje też projekty i wizualizacje. Im większa przestrzeń i więcej elementów do zaprojektowania, tym projekt będzie wymagał więcej pracy, co wpłynie na jego cenę.

Zobacz ponad 100 darmowych projektów ogrodów

Nawet niewielka przestrzeń, jeśli jest dobrze zaplanowana, daje spore możliwości. Małe miejskie ogrody otoczone ścianami budynków i sąsiadujących posesji wydają się mniejsze, niż są w rzeczywistości. Aby optycznie je powiększyć, podziel ogród na mniejsze strefy, a jedną z nich pozostaw otwartą. Pamiętaj też o tym, że niewielkie różnice wysokości i zaokrąglone ścieżki optycznie powiększają jego powierzchnię.

Dowiedz się, jak zaprojektować mały i ogród i co w nim posadzić

Współpraca z architektem krajobrazu

Firm zajmujących się projektowaniem i zakładaniem ogrodów jest bardzo wiele i znalezienie kontaktów w internecie nie powinno stanowić żadnego problemu. Trudniej jednak będzie wyłonić z gąszczu ogłoszeń odpowiedniego specjalistę. Najlepiej wybrać firmę z polecenia sąsiada lub znajomych, jednak gdy musimy działać na własną rękę, pozostaje nam jedynie dokładne przeglądanie portfolio projektów i ich realizacji.

Warto wybierać firmy z okolicy, gdyż zatrudnienie architekta z innego miasta może podnieść koszty. Najlepiej wysłać wstępne zapytanie lub zadzwonić do kilku firm. Już pierwsza rozmowa telefoniczna pozwoli wybrać 1–2 firmy, które zaprosimy na naszą działkę. Przed spotkaniem nie otrzymamy jeszcze informacji co do ceny i kosztu wykonania. Jeśli architekt zaproponuje bez spotkania gotowy projekt ogrodu za kilkaset zł, to lepiej zrezygnujmy ze współpracy, bo dobry projekt „szyty na miarę” wymaga rozmowy i wizji lokalnej.

Pierwsze spotkanie jest zupełnie niezobowiązujące i darmowe! Zwykle jest to długa rozmowa o naszych potrzebach, preferencjach i zapotrzebowaniu oraz wspólny spacer po ogrodzie, przejrzenie map i wykonanie poglądowych zdjęć. Dobry kontakt jest niezbędny, by projektant zrozumiał nasze potrzeby. Czasem już po pierwszym spotkaniu wiemy, czy jest między nami nić porozumienia. Na podstawie naszych oczekiwań i oględzin terenu architekt przedstawi nam wstępną koncepcję zagospodarowania w postaci planu sytuacyjnego i wizualizacji (opcja dodatkowa). Jeśli zajdzie taka potrzeba, to dojdzie jeszcze do kilku spotkań i dopracowania pomysłów.

Gdy propozycja zostanie przez nas zaakceptowana, to przystąpi do opracowania szczegółowego projektu technicznego, czyli dokumentacji pokazującej sposób realizacji projektu (przydatnej podczas samodzielnej realizacji lub w przypadku powierzenia jej firmie ogrodniczej), i (na życzenie klienta) kosztorysu poszczególnych etapów prac oraz zaleceń późniejszej pielęgnacji roślin. Warto zdecydować się także na nadzór autorski nad wykonaniem (dodatkowo płatny), dzięki któremu będziemy mieć gwarancję, że zakładanie ogrodu przebiega zgodnie z projektem. Czasem warto wynająć firmę specjalizującą się zarówno w projektowaniu i zakładaniu ogrodu, bo często, gdy wybierzemy dwie usługi w pakiecie, projekt ogrodu będzie tańszy, a czasem nawet darmowy.

ogród podzielony na stresy fot. Photographee.eu - Fotolia.com
fot. Photographee.eu - Fotolia.com
ogród podzielony na strefy fot. Jamie Hooper - Fotolia.com
fot. Jamie Hooper - Fotolia.com

Bez względu na to, czy jesteś posiadaczem dużego ogrodu czy małego ogródka, powinien on być miejscem do odpoczynku, zatem przestrzeń należy urządzić tak, by do tego zachęcała. Potrzebna jest duża wyobraźnia, by wszystkie elementy rozmieścić tak, by dobrze ze sobą współgrały. Życie towarzyskie zawsze skupia się wokół domu, dlatego kącik zabaw, taras do opalania i spotkań towarzyskich, czy altana do odpoczynku nie powinny być zbytnio oddalone.

Zobacz ponad 100 niezwykłych ogrodów, przeczytaj reportaże "Wizyty w ogrodach" i zainspiruj się!

układanie nawierzchni w ogrodzie fot. bildlove - Fotolia.com
fot. bildlove - Fotolia.com
zakładanie ogrodu - układanie nawierzchni fot. 88217784 Fotolia.com
fot. 88217784 - Fotolia.com

Jeśli nie masz doświadczenia w samodzielnym montażu i budowie, to instalację systemu automatycznego podlewania, ciężkie prace ziemne, budowę nawierzchni oraz tarasów najlepiej zleć specjalistom. Profesjonalne firmy zrobią to znacznie szybciej i dokładniej, a przede wszystkim zapewnią gwarancję na kilka lat.

Dowiedz się więcej o wyborze i budowie nawierzchni ogrodowych

Im większy ogród, tym wyższa cena projektu. Ma na nią także wpływ skomplikowanie nasadzeń i oryginalność założenia oraz technika wykonania – rysunek lub projekt komputerowy. Ceny mogą być bardzo różne, zależą bowiem od wielu czynników, np. regionu kraju, doświadczenia i reputacji projektanta. Jeśli oferta cenowa wyda nam się zbyt wygórowana, warto ją negocjować i osiągnąć satysfakcjonujący kompromis.

Za wykonanie pełnej dokumentacji projektowej będziemy musieli zapłacić od 1,5 do 10 tysięcy zł. Choć początkowo wydaje się to spory wydatek, to zwykle nie przekracza 10% ogólnych kosztów realizacji ogrodu. Są oczywiście i tańsze oferty, ale za 500–1000 zł otrzymamy jedynie ogólny plan zagospodarowania (szkic koncepcyjny), czyli pomysł na ogród, a nie wytyczne do jego realizacji.

Profesjonalny projekt ogrodu lub jego fragmentów, poza kolorowym planem układu i doboru roślin, zawiera także szczegółowe informacje dotyczące kompleksowego i funkcjonalnego zagospodarowania przestrzeni - m.in.: lokalizacji budynków i innych obiektów, przebiegu ogrodowych traktów, planów nawierzchni, rozmieszczenia instalacji i budowy architektury ogrodowej. Jeszcze lepiej obrazuje to trójwymiarowa wizualizacja 3D wykonana w komputerowym programie graficznym. Niektórzy architekci proponują także “wirtualną wycieczkę” po naszym ogrodzie za 10 lat. Warto zapytać o taką symulację, bo pozwala najlepiej wyobrazić sobie nasz przyszły zielony zakątek i dopracować z architektem wszystkie szczegóły.

Jeśli kosztorys realizacji ogrodu przedstawiony przez firmę wydaje się nam zbyt wysoki, to warto zdecydować się choćby na sam projekt i wykonać go we własnym zakresie. To zdecydowanie lepsze rozwiązanie, niż zagospodarowywanie działki bez spójnej koncepcji. Korzystając z projektu będziemy mogli rozłożyć prace na lata i wykorzystać tańsze materiały. Pamiętajmy jednak, że często samodzielne wykonanie, choćby najstaranniejsze, zajmie więcej czasu i będzie znacząco różnić się od realizacji przez wyspecjalizowaną firmę. Korzystając z usług doświadczonych profesjonalistów szansa na piękny ogród rośnie, ale rosną z nią także koszty.

ścieżki i murki w ogrodzie fot. agmacolor - Fotolia.com
fot. agmacolor - Fotolia.com
gabiony w ogrodzie fot. ThomBal - Fotolia.com
fot. ThomBal - Fotolia.com

Tarasy i podniesione murki stworzą szkielet całego ogrodu, wokół którego zaaranżowane będzie zieleń, a podjazdy i brukowane ścieżki ułatwią swobodne przejście i pielęgnację roślin. Powinny być możliwie neutralne i zbudowane z jednorodnego materiału, by wyglądały jak najbardziej naturalnie i “wtopiły” się w ogród.

Dowiedz się więcej o nawierzchniach ogrodowych, murkach i gabionach

przydomowy ogród na tarasie fot. Barbara Helgason - Fotolia.com
fot. Barbara Helgason - Fotolia.com
altana w ogrodzie fot. fotoknips - Fotolia.com
fot. fotoknips - Fotolia.com

Mała architektura i meble ogrodowe wprowadzają niezbędne detale, które nadają wyjątkowego indywidualnego charakteru. Bez nich ogród wydaje się pusty! Stylistyka elementów architektury, by dobrze komponowała się z otoczeniem, powinna być dopasowana do budynku i ogrodzenia. Kratki i altany warto obsadzić pnączami, a donice kolorowymi kwiatami, które dodatkowo spotęgują efekt dekoracyjny. Dzięki odpowiednio dobranym meblom relaks pod chmurką może być ulubionym sposobem spędzania czasu! Odpowiedni parasol lub żagiel ochroni je przed niekorzystną pogodą - zarówno przed deszczem, jak i palącym słońcem.

Dowiedz się więcej o architekturze i meblach ogrodowych

Samodzielne projektowanie ogrodu

Projektowanie i wykonanie ogrodu najlepiej zostawić specjalistom, jednak jeśli mamy własną wizję i chcemy samodzielnie ją zrealizować, to nic nie stoi na przeszkodzie! To doskonała zabawa, ale też nie lada wyzwanie dla osób obdarzonych bujną wyobraźnią, dobrze zorganizowanych i umiejących planować przestrzeń. Trzeba jednak pracować według planu – t.j. najpierw przelać myśli na papier i stworzyć projekt, a dopiero później sadzić rośliny!

Na tym etapie musimy zdecydować, jaki będzie nasz przyszły ogród – tzw. jak będzie wyglądać i jakie będzie spełniać funkcje. Chcemy by był dekoracyjny przez większość sezonu, a może zmieniał się z każdą porą roku? A może ma być jedynie ozdobą domu lub miejscem do wypoczynku? By ogród był funkcjonalny i spełniał oczekiwania wszystkich użytkowników powinien być podzielony na różne strefy. Ważna jest także odpowiednia proporcja między wolną przestrzenią a roślinnością.

Zwykle dominuje strefa rekreacyjno-wypoczynkowa, a ozdobna jest nieco mniejsza. Wiele budynków jest tak usytuowanych na działce, że do urządzenia jest nie tylko przestrzeń za domem, ale także tzn. przedogródek od frontu. Wówczas będziemy musieli założyć dwa ogrody, które będą się od siebie różnić. Ogród od frontu powinien być bardziej reprezentacyjny i uporządkowany z wydzieloną strefą na śmietnik i podjazdem. Ogród z tyłu domu może za to być mniej formalny i służący do rekreacji i odpoczynku.



Zacznij od stworzenia na kartce wstępnego szkicu, najlepiej w skali 1:100 (gdzie 1 cm na kartce będzie odpowiadał 1 m terenu). Choć nie jest to łatwe i dość pracochłonne, to dopiero spojrzenia na plan z góry, da nam dokładny obraz terenu i pozwoli ocenić jego mocne i słabe strony. Nie musisz jednak być uzdolnionym rysownikiem, bo możesz wykorzystać jeden z wielu darmowych programów komputerowych do projektowania ogrodów, które łatwo znajdziesz w internecie (np. GardenPuzzle, Garden Composer, MeGreenspace, Sketchup, Virtual Garden, Zaprojektuj Ogród).

Niezbędna będzie jednak wiedza ogrodnicza, by wybrane rośliny posadzić na odpowiednim miejscu – dostosowanym do ich wymagań. Na szczęście wiele programów pomoże dobrać odpowiednie rośliny. Warto wspomagać się przy tym ilustrowanymi katalogami i ofertami szkółek, a także inspirować gotowymi projektami ogrodów, które z łatwością znajdziemy w internecie. Niektóre rozwiązania po niewielkiej modyfikacji będzie można skopiować i zastosować u siebie.

mały nowoczesny ogród fot. Delphotostock - Fotolia.com
fot. Delphotostock - Fotolia.com
mały nowoczesny ogród fot. krappweis - Fotolia.comfot. krappweis - Fotolia.com

Wiele małych ogrodów zakłada się w stylu minimalistycznym, gdzie dominują geometryczne nasadzenia z roślin ozdobnych przez cały rok i utwardzone nawierzchnie. Duże ogrody z uwagi na większą przestrzeń mogą być bardziej naturalne, z dużym trawnikiem i kwiatowymi rabatami.

Przeczytaj nasze artykuły o zakładaniu ogrodów

duży ogród fot. Flora Dania
fot. Flora Dania
duży ogród fot. Flora Dania
fot. Flora Dania


Pierwsze plany najlepiej rysować ołówkiem, by w razie potrzeby móc wielokrotnie je zmieniać. Na wstępny szkic nanieś najpierw granice i wszystkie elementy, które już znajdują się na terenie – np. dom, garaż, podjazdy, ogrodzenie, drzewa i krzewy – nawet te, które zamierzasz usunąć. Jeśli ogród będzie powstawał na pustym placu wokół budowanego domu, szkicowanie ogrodu będzie prostsze. Ważny jest ich ogólny zarys i rozmieszczenie, by łatwo móc modyfikować niektóre pomysły. Pamiętaj, by oprócz roślin zostawić wystarczająco dużo miejsca na strefę relaksu. Naszkicuj także wszystkie ogrodowe trakty, tarasy i podjazdy. Opracuj spójną koncepcję, którą będziesz mógł wykonywać etapami.

Po ustaleniu najważniejszych obiektów przychodzi czas na planowanie nasadzeń. Warto najpierw zaplanować usytuowanie trawnika, który w większości ogrodów jest pierwszoplanowym, centralnym elementem, wokół którego buduje się nasadzenia. W tym właśnie miejscu samodzielnego projektowania najwięcej osób popełnia błąd wybierając do ogrodu, rośliny według swoich upodobań, a nie ich wymagań. By uniknąć problemów warto zaznaczyć na projekcie strony świata i jak najlepiej dopasować rośliny do wymagań świetlnych – t.j. na wystawie północnej i wschodniej uprawia się rośliny cieniolubne, a na zachodniej i południowej – światłolubne. To samo tyczy się gleby – jeśli mamy wilgotną, suchą, kwaśną, zasadową – sadzimy tylko gatunki o takich wymaganiach, lub wymieniamy całą glebę – co jest pracochłonne i kosztowne. Warto jest więc dowiedzieć się jak najwięcej o roślinach, które chcemy posadzić, by poznać ich wymagania i wybrać tylko te, które mają największe szanse rosnąć długo i zdrowo. Jeśli rośliny do ogrodu dobierzemy odpowiednio do warunków ich pielęgnacja nie będzie kłopotliwa.


dekoracyjne kwiaty fot. Romi - Pixabay.com
Kwiaty

dekoracyjne owoce fot. memyselfaneye - Pixabay.com
Owoce

dekoracyjna kora fot. PublicDomainPictures
Pędy

dekoracyjne liście fot. Lars Schönberg - Pixabay.com
Liście

Zobacz także rośliny ogrodowe o oryginalnych i dekoracyjnych kwiatach, owocach, pędach lub liściach. Aby przejść do artykułu, kliknij na wybrane zdjęcie.

W niektórych przypadkach planowanie nie dotyczy zakładania ogrodu od zera, a na wprowadzaniu zmian w już istniejącym, co czasem jest znacznie trudniejsze i kosztowniejsze, bo niekiedy bardzo zaniedbany ogród trzeba założyć go od nowa. Im więcej pustej przestrzeni i mniej elementów do zmiany, tym większe możliwości w kreowaniu własnego stylu.

Charakter ogrodu w dużym stopniu zależy od architektury budynku i zwykle jest przedłożeniem stylu, jaki panuje wewnątrz domu (np. klasycznym lub nowoczesnym). Ogród możesz jednak założyć w dowolnym stylu lub swobodnie go modyfikować, trzymając się jednak ogólnych ram koncepcji i pamiętać, że nawet w największym ogrodzie na da się mieć wszystkiego.

Można wprawdzie wprowadzić wyodrębnione strefy lub elementy w innym stylu (japońskim, śródziemnomorskim, naturalnym, wrzosowisko, skalniak, oczko wodne), ale bardzo łatwo osiągnąć wrażenie przeładowania i chaosu! W projektowaniu ogrodów (zwłaszcza niewielkich) sprawdza się powiedzenie, że „mniej znaczy lepiej”! Zdecyduj się więc i wybierz kilka dominujących gatunków, które będą podstawą, a wokół dosadź inne, jako wypełnienie kompozycji. Unikaj nadmiernej różnorodności kształtów, kolorów i faktur.

rabata kwiatowa fot. chrisberic - Fotolia.com
fot. chrisberic - Fotolia.com
trawnik w ogrodzie fot. Andrea - Fotolia.com
fot. Andrea - Fotolia.com

Nie ma ogrodu bez kwiatowych rabat! To one wprowadzają do niego kolory i radosną energię. Pamiętaj jednak, że im więcej roślin kwitnących, tym ogród będzie wymagał więcej pracy - przycinania, przesadzania, usuwania kwiatów i liści. Twórz wielogatunkowe kompozycje zarówno z bylin, jak i kwiatów jednorocznych. Unikaj jednak zbyt dużej liczby gatunków krótko kwitnących, aby po ich przekwitnięciu ogród nie był pusty. W małych ogrodach lepiej unikać zbyt wielu kolorów, stosując 2-3 barwy przewodnie. Odwrotnie w dużych ogrodach, gdzie rabaty mogą być wielobarwne. Korzystnie wygląda także zestawienie gatunków o odmiennym pokroju, a także kształcie i kolorze liści.

Dowiedz się więcej o zakładaniu rabaty kwiatowej i poznaj najpopularniejsze gatunki roślin

Trawnik zakłada się na samym końcu, by podczas prac nie uszkodzić murawy. Jest zwieńczeniem ogrodu i jego głównym elementem dekoracyjnym, stanowiącym doskonałe miejsce do zabaw i odpoczynku. Bez względu na powierzchnię ogrodu zawsze znajdzie się w nim miejsce na zielony dywan. W zależności od wybranego stylu ma inny kształt, jednak coraz częściej odchodzi się od formalnych kształtów koła lub prostokąta z prostymi krawędziami wytyczonymi pod linijkę na rzecz nieregularnych powierzchni z wybrzuszeniami i zwężeniami otoczonych kwiatowymi rabatami. By koszenie trawnika było wygodniejsze, a rośliny nie wchodziły na murawę, zaleca się na jego brzegach wykonanie obwiedni - t.j. krawężnika.

Dowiedz się więcej o zakładaniu i pielęgnacji trawnika

żywopłot w ogrodzie zielona ściana fot. 7monarda - Fotolia.com
fot. 7monarda - Fotolia.com
skalniak w ogrodzie fot. onepony - Fotolia.com
fot. onepony - Fotolia.com

Zamiast zwykłego ogrodzenia posadź żywopłot, by odgrodzić się od sąsiada lub od ruchliwej ulicy. Mniejszymi żywopłotami możesz też wydzielać w ogrodzie odrębne strefy, w których będziesz mógł ukryć mniej atrakcyjne uprawy lub zaplanować doskonałe zaciszne miejsce do wypoczynku, ogrodzone przed wzrokiem sąsiadów, hałasem i palącym słońcem. Pamiętaj jednak, że zielona ściana wymaga troskliwej pielęgnacji - regularnego przycinania (nawet 2 razy w sezonie) oraz obfitego nawożenia.

Dowiedz się więcej o zakładaniu i pielęgnacji żywopłotu

Skalniak w przydomowym ogrodzie powinien naśladować naturę jednak nie musi być idealnym odwzorowaniem wysokogórskiego krajobrazu (tak jak ogrody górskie - alpinaria w ogrodach botanicznych). I choć wielu architektów krajobrazu z pewnością się z tym nie zgodzi – to ogrodowy skalniak to nic innego jak mały ogród lub jego część w którym dominują niskie rośliny ozdobne w towarzystwie kamieni – bardziej przypomina górską łąkę.

Dowiedz się więcej o zakładaniu skalniaka i wyborze odpowiednich roślin

uprawa warzyw na podwyższonej grządce fot. alisonhancock - Fotolia.com
fot. alisonhancock - Fotolia.com
oczko wodne fot. Gyula Gyukli - Fotolia.com
fot. Gyula Gyukli - Fotolia.com

Grządki warzywne i ogródek ziołowy mogą czasem wyglądać nieestetycznie, ale nie warto zakładać ich zbyt daleko od domu. Powinny zawsze być pod ręką, gdy w kuchni brakuje świeżej zieleniny. Doskonałym rozwiązaniem będą podwyższone grządki, które dzięki uprawie nad ziemią nie wymagają częstego pielenia.

Dowiedz się więcej, jak pielęgnować rośliny jadalne - warzywa, owoce, zioła

Woda wprowadza element życia i choć oczko wodne (nawet niewielkie) wymaga dużo pielęgnacji, to szybko stanie się sercem ogrodu i oczkiem w głowie właściciela. Dobrze zaprojektowany staw, strumyk, czy fontanna to wspaniała dekoracja zielonego zakątka oraz gratka dla wszystkich drobnych stworzeń.

Dowiedz się więcej o zakładaniu i pielęgnacji oczka wodnego



Gleba i warunki atmosferyczne panujące na działce, decydują o jego charakterze. Czasem, mimo ogromnych chęci uprawa wybranych roślin w naszym ogrodzie po prostu się nie uda, a dla niektórych będziemy musieli stworzyć odrębne siedlisko, co zajmie sporo czasu i będzie kosztowne. Niekiedy będziemy musieli zrezygnować z uprawy naszych ulubionych gatunków, na rzecz tych, które będą lepiej dopasowane. Zwróć szczególną uwagę na te, które już rosną w Twoim ogrodzie. Najprawdopodobniej przetrwały, bo dobrze się w nim czują. To dla ciebie doskonała wskazówka. Na tej podstawie wybierz pozostałe rośliny, kierując się przede wszystkim ich wymaganiami, a nie urodą i własnymi upodobaniami.

W dużych ogrodach najlepiej sprawdzają się wielogatunkowe mieszane nasadzenia. Są bardziej naturalne, dzięki malowniczym luźnym rabatom, grupom krzewów i rozłożystych drzew. Łatwo podzielić je na różne strefy o odmiennym sposobie użytkowania. Znajdzie się w nich także miejsce na mały sad, czy łąkę oraz liczne elementy małej architektury – oddzielny grill, palenisko, altana czy domek na narzędzia. Duży ogród powinien wyglądać dekoracyjnie o każdej porze roku, dlatego pożądane są rośliny charakteryzujące się długim okresem kwitnienia oraz te o zimozielonych liściach – tworzące idealne tło dla kwiatów, a co najważniejsze – będące atrakcyjne przez cały rok. Jest to bardzo istotne aby w zimowe miesiące ogród nie wyglądał na opustoszały.

Małe ogrody są znacznie bardziej uporządkowane i z uwagi na ograniczoną przestrzeń bardziej przypominają salon na świeżym powietrzu z dominującym miejscem do odpoczynku, gdzie stoją meble i elementy małej architektury. Układ nasadzeń jest zwykle podporządkowany jednemu stylowi i dopracowany w najmniejszych detalach. Wbrew pozorom, są znacznie trudniejsze do urządzenia od dużych, bo na małej przestrzeni łatwo można przesadzić z nadmiarem. Trzeba także doskonale znać przyszły rozmiar rośliny, by z czasem nie przytłumiła sąsiednich i rzucały zbyt dużo cienia. Dominują w nich rośliny łatwe w pielęgnacji, zimozielone iglaki, rododendrony, a ostatnio także bardzo modne trawy ozdobne.

Wykonanie

Przeniesienie planów w teren to nie lada wyzwanie, często przekraczające nasze możliwości i umiejętności. Niekiedy część prac lepiej zlecić firmie z odpowiednim sprzętem i narzędziami. Choć koszt wykonania ogrodu przez specjalistyczną firmę może być nawet dwukrotnie wyższy niż podczas wykonywania prac samodzielnie, to tempo prac przebiega znacznie szybciej. Jeśli zdecydujesz się na własną pracę, to rozplanuj realizację projektu na etapy. Uzbrój się jednak w cierpliwość, bo żaden ogród nie powstanie w kilka dni. Czasem na finalny efekt będziesz musiał poczekać kilka lat!

sadzenie roślin fot. oocoskun - Fotolia.com
fot. oocoskun - Fotolia.com
pielęgnacja ogrodu fot. FloraDania
fot. FloraDania

Rośliny to najpiękniejszy element dekoracyjny ogrodu, jednak ich pielęgnacja może dla niektórych być ogromnym problemem. Choć na projekcie i przez kilka pierwszych miesięcy po posadzeniu zieleń wygląda imponująco, to w krótkim czasie może zmarnieć, jeśli będzie niewłaściwie pielęgnowana. Rośliny kwitnące i liściaste są najbardziej dekoracyjne, ale wymagają też więcej pracy. Mniej pracochłonne są rośliny iglaste.

Dowiedz się więcej o pielęgnacji i ochronie roślin ogrodowych

rośliny ogrodowe fot. Sonja Birkelbach - Fotolia.com
fot. Sonja Birkelbach - Fotolia.com
rośliny w ogrodzie fot. Africa Studio - Fotolia.com
fot. Africa Studio - Fotolia.com

Rośliny sadzi się prawie na samym końcu, by nie uszkodzić ich podczas prac ziemnych. By tworzyły barwne plamy, a ich pielęgnacja była łatwiejsza sadzi się je w większych grupach, łącząc ze sobą gatunki o odmiany o podobnej sile wzrostu i wymaganiach. Korzystnie wygląda zestawienie roślin o odmiennym kształcie, pokroju i barwie. Z tyłu rabaty sadzi się wysokie kwiaty, z przodu niskie, po to by niepotrzebnie się nie zacieniały, a ich uroda była lepiej wyeksponowana.

Dowiedz się więcej o sadzeniu roślin ogrodowych

Nim w ogrodzie pojawią się rośliny, konieczne jest wykonanie licznych prac przygotowawczych. Większość prac ziemnych (szczególnie gdy teren jest nieuzbrojony w media lub okresowo podmokły) najlepiej wykonać jeszcze na etapie prac budowlanych, kiedy teren wokół jest rozkopany i mamy możliwość wykorzystania ciężkiego sprzętu do głównych prac terenowych, by później niepotrzebnie nie przekopywać działki, co podnosi koszty i wydłuża czas oczekiwania na ogród.

Może zajść konieczność odwodnienia terenu (zainstalowania rur drenarskich) jeśli np. woda opadowa zalega na powierzchni gruntu. Drenaż podziemny składa się z sieci sączków (drenów) rur drenarskich, ułożonych w rowach wypełnionych żwirem i piaskiem. Sączki zbierają nadmiar wody z powierzchni terenu i odprowadzają ją do zbieraczy (rur drenarskich większej średnicy), a stamtąd – do odbiornika.

Kolejnym etapem jest instalacja pod ziemią (w oparciu o plany nasadzeń) automatycznego nawadniania. System praktycznie nie wymaga obsługi i działa w pełni automatycznie (nawet nocą). Zraszacze zakopane są pod ziemią i wysuwają się w zaprogramowanym czasie, podlewając rośliny odpowiednią ilością wody. To samo tyczy się kabli elektrycznych, gdyż prąd potrzebny jest nie tylko w domu, ale i w ogrodzie – do zasilania napędu bramy, pompy w stawie i narzędzi elektrycznych (kosiarki, pilarki), a przede wszystkim do lamp ogrodowych, podkreślających wybrane rośliny po zmroku i oświetlających trakty. Oświetlony ogród jest bardziej bezpieczny i sprzyja wieczornym spotkaniom na świeżym powietrzu.

Nadmiar ziemi (powstały w wyniku prac ziemnych) można doskonale wykorzystać, tworząc dekoracyjnie ukształtowane pagórki. Dzięki urozmaiconej rzeźbie terenu, ogród może zyskać charakterystyczny klimat w postaci wielopoziomowych tarasów, murków i rabat (trzeba jednak pamiętać, że wzniesienia muszą wyglądać naturalnie).

Po wyrównaniu nierówności, wypoziomowaniu i utwardzeniu terenu przychodzi czas na układanie nawierzchni ogrodowych. Każdą nawierzchnię w ogrodzie (czy to podjazd, czy ścieżki, z kostki brukowej, płyt, kruszywa oraz innych materiałów wykończeniowych) układa się na ubitym mechanicznie podłożu, czyli podbudowie (najczęściej z tłucznia, żwiru i piasku). Po zakończeniu ciężkich prac przychodzi czas na sprzątanie działki z resztek po budowie oraz wszystkich pozostałości kłączy, korzeni i rozłogów roślin w glebie.

drzewa i krzewy w ogrodzie fot. iVerde
fot. iVerde
drzewa w ogrodzie fot. iVerde
fot. iVerde

Duże rośliny są szkieletem ogrodu i mają największy wpływ na jego styl i charakter. Dokonując wyboru gatunków i odmian zwróć szczególną uwagę na tempo wzrostu oraz ostateczny kształt, wielkość i kolor (o każdej porze roku). Warto wybierać rośliny dekoracyjnie kwitnące oraz te o przebarwiających się liściach. Krzewy, z uwagi na swój rozmiar i kształt, stanowią doskonałe barwne tło dla innych niższych roślin. Drzewa, zwłaszcza te stare i rozłożyste warto zostawić, bo są one żywa historią i nadadzą ogrodowi charakteru, choć czasem trudno wokół nich zagospodarować przestrzeń.

Zobacz nasz katalog roślin i wybierz gatunki odpowiednie do Twojego ogrodu

ogród w doniczce fot. iVerde
fot. iVerde
rośliny doniczkowe na tarasie fot. Flower Council Holland
fot. Flower Council Holland

Wiele ogrodów powstaje na niewielkich powierzchniach, standardem więc staje się ogród w doniczkach. Taras jest przedłużeniem domu, w widoczny sposób łącząc się z wnętrzem mieszkania – tworząc jedną, uzupełniającą się przestrzeń. Latem otwarcie drzwi tarasowych łączy obydwie te przestrzenie, a my zyskujemy dodatkowy pokój – pod gołym niebem. Ogród na tarasie, choć znacznie mniejszy, daje ogromne możliwości aranżacyjne. Kolorowe doniczki można zmieniać, przesuwać w inne miejsca, a rośliny wymieniać, gdy minie ich dekoracyjność. Dzięki temu ogród na tarasie może być dekoracyjny i kolorowy przez cały sezon. Ogród na tarasie zwykle jest urządzony jako dodatkowy, zewnętrzny pokój, który, szczególnie latem, wykorzystywany jest jako miejsce do spotkań towarzyskich, grillowania i relaksu.

Dowiedz się więcej o zakładaniu i pielęgnacji doniczkowego ogrodu na balkonie lub tarasie

Sadzenie roślin

Po ostatnich pracach ziemnych przychodzi czas na najprzyjemniejsze – t.j. sadzenie roślin! Zanim jednak zakopiemy pierwsze sadzonki, musimy odpowiednio przygotować ziemię, a przede wszystkim zbadać jej strukturę, skład i pH. Powinna być starannie przekopana (by ją spulchnić i napowietrzyć) i odchwaszczona (by pozbyć się konkurencji dla roślin ozdobnych), a w razie potrzeby zasilona nawozami wieloskładnikowymi lub wymieszana z dobranym podłożem lub kompostem.

Tam, gdzie planujemy nasadzenia roślinne, powinniśmy nawieźć ziemię ogrodową, którą wysypiemy w miejscu przyszłych rabat i grządek, tworząc 10 cm warstwę. By uniknąć rozwoju chwastów stosuje się często specjalne maty, które rozkłada się na podłożu, a następnie w wycięte otwory sadzi się rośliny ozdobne. Przed sadzeniem warto rozkładać doniczki z roślinami na rabacie i z perspektywy zobaczyć rozmieszczenie i gęstość nasadzeń. To doskonały czas na wprowadzanie ostatnich poprawek. By zamaskować materiał obsypuje się go korą sosnową lub ozdobnymi kamyczkami.

Szczegółowy plan nasadzeń z projektu ułatwi nam wybór i rozmieszczenie roślin w rozstawie (odległości od siebie) i na odpowiednim stanowisku. Rośliny rosnące w odpowiednim nasłonecznieniu i właściwie dobrane do rodzaju gleby będą zdrowo rosły i wymagały mniej pielęgnacji. Dzięki temu nawet po latach nie będziemy musieli ich przesadzać.




logo BudujemyDom.pl
Źródło: magazyn Budujemy Dom 1-2/2018,
tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl,
zdjęcie tytułowe: Marina Lohrbach - Fotolia.com

Zobacz też:

Zobacz najnowsze artykuły

Rzeźby Wiatrowe
Rzeźby wiatrowe i pomysły na ogrodowe dekoracje Każda przestrzeń wymaga przemyślanej aranżacji. Dlatego, jak już zaprojektujemy... więcej
ogród śródziemnomorski fot. Tib Val - Pixabay.com
Ogród śródziemnomorski. Jak go założyć i co w nim posadzić? Ogród w stylu śródziemnomorskich to marzenie niejednego posiadacza zielonego zakątka.... więcej
Ogród hiszpański
Ogród hiszpański. Jak go założyć i co w nim posadzić? Hiszpania to kwintesencja gorącego południa – błękitne niebo, nagrzane słońcem... więcej
hortensja na balkonie fot. Flower Council Holland
Jak uprawiać hortensję bukietową? Otwórz drzwi do ogrodu i wyjrzyj na zewnątrz! Lato w pełni i nie ma nic lepszego... więcej
TOP 10 najpopularniejszych ozdobnych pnączy do ogrodu
TOP 10 najpopularniejszych ozdobnych pnączy ogrodowych Pnącza to szeroka grupa roślin o uniwersalnym zastosowaniu. Zdobią nie tylko kratownice... więcej
Ogród włoski
Ogród włoski. Jak go założyć i co w nim posadzić? Włochy są ojczyzną renesansu i właśnie w tym okresie powstał styl ogrodu,... więcej
zobacz wszystkie

Pozostałe porady

zobacz wszystkie

GALERIA

Zobacz także
Szare mydło. Ekologiczny sposób na zwalczanie szkodników i chorób roślin Deszczówka - idealna woda do podlewania roślin Owoce z ogrodu najlepsze na przetwory Mączniak prawdziwy, czyli biały nalot na liściach
Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień