Gardeners World / Pytania i odpowiedzi /

Jak zwalczać ślimaki nagie?

Te uciążliwe mięczaki różnią się wielkością i kolorem (od szarego, czarnego i pomarańczowobrązowego do bladożółtego). Żyją pod ziemią lub na jej powierzchni, a mniejsze gatunki z zaznaczonym kilem [pofałdowane wybrzuszenie wzdłuż stopy ślimaka – red.] żerują głównie w strefie korzeniowej.

ślimak bez skorupy fot. girochantal - Pixabay.com

Budowa ślimaków nagich (bezmuszlowych)

1. Noga
Ciało ślimaków nazywamy nogą. Zbudowane jest z miękkich tkanek zawierających głównie wodę, co czyni je wrażliwymi na wysychanie podczas gorącej pogody i zamarzanie w czasie mrozów. W skórze znajdują się plastry mięśniowe zdolne do skurczów, kiedy ślimak zostanie zaatakowany. Czyni je to mniej smacznymi i zwiększa przytwierdzenie stopy do podłoża, po którym ślimak się porusza.

2. Podeszwa
Miarowe skurcze biegnące wzdłuż podeszwy pozwalają ślimakom przemieszczać się do przodu. Pomaga w tym śluz wydzielany przez rozmieszczone pośrodku i na bokach podeszwy gruczoły. Poruszanie się utrudniają ostry żwir, piasek, pokruszone muszle, sosnowe igliwie i wełniany granulat, które albo uszkadzają podeszwę, albo pochłaniają śluz szybciej, niż ślimak go wydziela.

3. Płaszcz
Swoją miękką głowę ślimak potrafi ukryć pod tym twardym, skórzastym płatem skóry, w którym może się także mieścić spłaszczona muszla lub granule zawierające wapń, które zapewniają częściową ochronę przed drapieżnikami. Płaszcz jest także miejscem, do którego przyczepiona jest muszla ślimaków (gatunków, które ją mają). Ślimaki nagie oddychają przez otwór położony z boku płaszcza.

4. Głowa
Do obserwacji i badania otoczenia ślimaki używają dwóch par czułek. Niżej położone są czułki dotykowe, rozmieszczone po obu stronach otworu gębowego. Ślimaki rozpoznają nimi podłoże i pożywienie. Dłuższe czułki optyczne rozpoznają zmianę natężenia światła i zbliżanie się drapieżników. Ślimaki odżywiają się, wykorzystując ok. 27 000 zębopodobnych płytek formujących rodzaj tarki, czyli radulę – strukturę unikalną dla mięczaków. Płytki w raduli regularnie wypadają i są zastępowane przez nowe.

ślimak nagi budowa

Objawy żerowania

Nieregularne ubytki wygryzione w liściach, czasami w kwiatach. Zniszczone mogą zostać także młode, delikatne pędy, a siewki – zjedzone w całości. Często można zauważyć srebrzysty, śluzowy ślad. Gatunki mające kil drążą tunele w podziemnych częściach roślin, zwłaszcza w bulwach ziemniaków, i mogą przenieść się na kiełkujące nasiona, zjadając wyłaniające się siewki i powodując ubytki w uprawach.

Atakowane rośliny

Ślimaki bezmuszlowe atakują praktycznie wszystkie rośliny ogrodowe, jednak do ich przysmaków należą sałata, buraki ćwikłowe, cukinie, owoce truskawek, funkie, ostróżki, groszek cukrowy i pędy narcyzów.

Cykl rozwojowy

Ślimaki nagie są aktywne przez cały rok [w Polsce zapadają w sen zimowy – red.], a najwięcej zniszczeń powodują, mając w zasięgu dużo miękkich tkanek roślin. Główne okresy ich rozmnażania i składania jaj to wiosna i jesień. Pod roślinnymi resztkami, kamieniami i donicami składają wtedy grupki malutkich, okrągłych, żółtawobiałych lub przezroczystych jajeczek.

Zwalczanie mechaniczne

Największą aktywność wykazują po zmierzchu, szczególnie podczas mokrych wieczorów, dlatego warto wtedy na nie zapolować. Wiosną i jesienią zbierz i wyrzuć jaja ślimaków lub co jakiś czas zagrab ziemię, aby dostrzegły je ptaki. Stwórz dogodne warunki dla naturalnych wrogów ślimaków, którymi są ptaki, ropuchy, padalce, chrząszcze biegaczowate i jeże. Zdrowa populacja tych zwierząt może mieć kluczowe znaczenie w walce ze ślimakami. Najczęściej zjadane przez ślimaki są późne odmiany ziemniaków, jak ’Cara’ i ‘Maris Piper’, dlatego po ich zbiorze wybierz wcześniejsze, mniej podatne na uszkodzenia odmiany, np. ‘Charlotte’, ‘Sante’, ‘Wilja’. Wykorzystaj środki zapobiegawcze – miedziane obręcze oraz inne zawierające miedź materiały; wypróbuj także pokruszone muszle ślimaków, igliwie sosnowe i wełniany granulat.

Zwalczanie biologiczne

Nasączenie podłoża preparatem z nicieniami doskonale zwalcza ślimaki, także te żerujące pod ziemią. Nicienie są nie tylko niezwykle efektywne, ale przede wszystkim nie zagrażają innym dzikim czy domowym zwierzętom ani ludziom.

Zwalczanie chemiczne

Użyj granulatu zawierającego siarczan żelaza (III ), który uważa się za stosunkowo nieszkodliwy dla kręgowców, lub granulat z metaldehydem (może być trujący dla zwierząt, dlatego stosuj go z rozsądkiem).

Gardeners' World Edycja Polska Maj-Czerwiec 2016
zdjęcia: Sarah Cuttle, girochantal - Pixabay.com


Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień



ZABEZPIECZANIE roślin ogrodowych przed mrozem

Dowiedz się, jak zabezpieczać rośliny ogrodowe przed mrozem. Podczas zimy narażone są one na przemarznięcie lub przesuszenie, w wyniku ...