Temat na czasie

ZIMOWANIE PELARGONII.­ Jak przechowywać kwiaty balkonowe przez zimę?
zimowanie pelargonii fot. Moja Pelargonia
Koniec sezonu nie musi oznaczać końca dla kwitnących pelargonii. Stosując się do kilku zaleceń można je łatwo przezimować. Potrzebne jest jednak chłodne i jasne pomieszczenie i trochę cierpliwości. Dowiedz się, jak przechowywać pelargonie przez zimę, by w kolejnym sezonie cieszyć się ich urodą.  

tydzień w ogrodzie   20-11 - 26-11

kompostownik, fot. Euro-Matex
Pod koronami drzew i krzewów warto rozprowadzić dojrzały kompost. Jest to uniwersalny nawóz do stosowania jesienią, można nim nawozić do końca listopada ...
Po pierwszych przymrozkach, zanim ziemia w ogrodzie zamarznie, trzeba zabezpieczyć rośliny wrażliwe na mróz. Wokół bylin, które mogą przemarznąć pokryjmy glebę korą, liśćmi lub obornikiem (ściółkowanie zapobiega wahaniom temperatury w glebie i sprzyja utrzymaniu jej wilgotności). Rośliny można także okrywać gałązkami sosnowymi lub świerkowymi ...
Przykryjmy miejsca, gdzie we wrześniu lub październiku zostały posadzone cebulki roślin kwitnących wiosną. Najlepsza do tego celu będzie kora lub torf (warstwa grubości 2–4-cm), gałązki świerkowe, suche liście lub słoma ...
Z trawnika należy systematycznie usuwać opadające liście. W tym celu możemy użyć miotłograbi o miękkich, sprężystych zębach lub odkurzacza ogrodowego (elektrycznego lub spalinowego), który zasysa liście, ściętą trawę, szyszki, gałązki i inne resztki roślinne. Odkurzacza można także używać jako dmuchawy usuwającej śmiecie z miejsc trudno dostępnych ...
Kolumnowe odmiany iglaków trzeba szczelnie obwiązać sznurkiem a bardziej wrażliwe odmiany owinąć agrowłókniną, aby ciężar śniegu nie wyłamał gałązek. ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Zakładanie ogrodu / Artykuły /

Romantyczne lato. Lawenda w ogrodzie i w doniczce

Ta ogrodowa piękność nie wymaga dużej troski i poza regularnym przycinaniem praktycznie nie wymaga dodatkowej opieki. Z powodzeniem możemy ją uprawiać na ogrodowych rabatach, a także w doniczkach ustawionych na balkonie czy tarasie.

romantyczna lawenda fot. tsach Fotolia.com

Kwitnąca lawenda to nieodłączny element rozgrzanych słońcem zakątków śródziemnomorskich i romantycznych ogrodów angielskich. Najpiękniej prezentuje się w pełni lata zachwycając drobnymi kwiatkami o niezwykłym zapachu.

Lawendowe pola przywodzą na myśl wspomnienie słonecznych wakacji. Kojarzone są przede wszystkim z francuską Prowansją, chorwackimi lawendowymi wzgórzami na wyspie Hvar oraz japońską „lawendową wyspą” na farmie Tomita na wyspie Honsiu. Choć ojczyzną lawendy są wybrzeża Morza Śródziemnego, jednak od wielu wieków z powodzeniem uprawiana jest praktycznie na całym świecie.

lawenda w ogrodzie ozdobnym fot. iVerde
fot. iVerde
lawenda w ogródku ziołowym fot. iVerde
fot. iVerde
Aromatyczne, srebrzyste krzewinki to rośliny typowe dla obszaru śródziemnomorskiego. Posadzone na rabatach wniosą nastrój południowego ogrodu zalanego słońcem. Tradycyjne odmiany lawendy kwitną w czasie letniego przesilenia, stąd jej kwiaty nazywane są czasem „kłoskami świętojańskimi”.
lawenda w czasie kwitnienia fot. iVerde
fot. iVerde
lawendowa rabata fot. iVerde
fot. iVerde

Rodzaj lawenda (Lavandula) obejmuje około 40 gatunków oraz wiele podgatunków i odmian. Zdecydowanie najpopularniejsza jest lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) nazywana jest także lawendą lekarską, prawdziwą, angielską lub wonną, a także bławatką lub czyszczeczem. Ta ostatnia ludowa nazwa prawdopodobnie ma związek z łacińską nazwą lawendy – lavandula – która pochodzi od słowa lavandum – co znaczy „odpowiedni do mycia”, lub lavare – „myć się”.

lawenda - roślina miododajna fot. iVerde
fot. iVerde
Lawenda jest rośliną miododajną. Jej niezwykły aromat wabi pszczoły i motyle. Posadź kilka krzewinek na rabacie, a będzie na niej brzęczeć jak w ulu. Zapach lawendowych kwiatów odstraszy komary! Zetnij je, wysusz, a następnie schowaj do szafy. Ten przyjemny zapach odstrasza mole.

Już przed dwoma tysiącami lat ziele lawendy wykorzystywano jako pachnidło do aromatyzowania wody do kąpieli oraz jako kadzidełka w trakcie obrzędów religijnych. W Grecji niezwykle popularny i ceniony był miód lawendowy, a znieczulające i przeciwbakteryjne właściwości lawendy stosowali Rzymianie podczas wypraw wojennych. Sadzili ją przy swoich garnizonach i stosowali do odkażania ran. Podobno właśnie w ten sposób lawenda trafiła do Polski.

Wygląd, smak i zapach

Lawenda kwitnie od połowy czerwca do września. Kwiaty są białe: odmiany 'Nana Alba' i 'Ellagance Ice', różowe: 'Hidcote Pink' i 'Rosea' oraz fioletowe: 'Dwarf Blue' i 'Munstead', zebrane na długich i cienkich szypułkach, które tańczą przy każdym podmuchu wiatru. Ozdobą są również omszone, srebrne, wąskie liście, które utrzymują się na roślinie nawet zimą. Cała roślina charakteryzuje się silnym, przyjemnym aromatem, dlatego jest idealna do sadzenia w przydomowych ogrodach – wzdłuż ścieżek i przy altanach. Wydziela piękny zapach nawet przy delikatnym muśnięciu.

Wiele receptur średniowiecznych zakonników powstało na bazie kwiatów (Flos Lavandulae) oraz olejku eterycznego lawendy (Oleum Lavandulae). Do dziś surowce pozyskiwane z lawendy wchodzą w skład wielu leków. Pomagają na bóle głowy, zwłaszcza wywołane stresem, wzmacniają system nerwowy, pomagają zmniejszyć uczucie niepokoju i ułatwiają zasypianie. Olejek eteryczny często stosowany jest w aromaterapii przynosząc ukojenie i spokój. Kwiaty i liście lawendy, ze względu na właściwości wspomagające trawienie, są doskonałą przyprawą do dań ciężkostrawnych – tłustych mięs i deserów.

nalewka z lawendy fot. shaiith - Fotolia.com
fot. shaiith - Fotolia.com

Przepis na nalewkę z kwiatów lawendy:

  • 7 łyżek kwiatów lawendy suszonej,
  • 3 duże cytryny,
  • 1 pomarańcza,
  • 4 goździki,
  • 3 szczypty imbiru,
  • 1 litr wódki 40%,
  • 400 g miodu naturalnego, np. lipowego.

Wszystkie składniki zmieszać ze sobą i zalać alkoholem.

Sielsko, anielsko

Lawenda jest efektownym elementem różnych roślinnych kompozycji – zwłaszcza ogrodów śródziemnomorskich i angielskich. Najlepiej posadzić ją blisko miejsca, w którym często przebywamy lub przechodzimy, aby jak najczęściej cieszyć się jej zapachem. W dużych skupiskach wygląda najbardziej malowniczo. Doskonale prezentuje się jako pasy i niskie żywopłoty.

Dobrze wygląda na brzegach rabat, pomiędzy kamieniami i w towarzystwie zimozielonych krzewów – bukszpanów, laurowiśni, mahonii oraz w wśród innych aromatycznych ziół śródziemnomorskich – szałwii, rozmarynu i tymianku i oregano. Świetnie wygląda w towarzystwie róż rabatowych i innych roślin kwitnących na różowo lub biało.

Wymagania

Lawenda to roślina słońca – najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych i ciepłych, osłoniętych przez silnym i mroźnym wiatrem. Lubi gleby dobrze przepuszczalne, lekko kamieniste, wapienne. Korzystne dla lawendy jest zmieszanie podłoża z grysem lub drobnym żwirkiem. Gleby piaszczyste warto wymieszać z ziemią ogrodową lub z kompostem, jednak nie można dodawać go zbyt wiele, gdyż lawenda nie lubi gleby zbyt zasobnej w substancję organiczną. Gleba powinna mieć odczyn pH pH 6,5–7,5. Nie powinna być zbyt kwaśna!

Roślina w warunkach naturalnych porasta mało urodzajne tereny skaliste, ma więc niskie wymagania pokarmowe i nie potrzebuje częstego nawożenia. Wiosną warto stosować mineralny nawóz długodziałający, a jesienią kompost. Przyzwyczajona do gleby przepuszczalnej i ubogiej w próchnicę jest odporna na suszę, ale źle znosi zalane korzenie – wtedy szybko gnije. Trzeba unikać zbyt gęstego sadzenia i zraszania liści. W nadmiernej wilgotności lawendy często bywają porażane przez choroby grzybowe. Trzeba im zapewnić warunki jak najbardziej zbliżone do naturalnych – dużo słońca, przepuszczalną glebę i dobry przewiew.

Można sadzić lawendę także do donic i skrzyń tarasowych, bardzo dobrze znosi takie warunki. Choć w gruncie jest odporna na suszę, to w uprawie pojemnikowej trzeba zwracać szczególną uwagę na podlewanie, które powinno być dość częste, ale raczej skąpe (zwłaszcza w czasie upałów).

lawenda francuska fot. Flora Dania
fot. Flora Dania
romantyczna lawenda i róże fot. bildschoenes - Fotolia.com
fot. bildschoenes - Fotolia.com
W Polsce dostępne są także w sprzedaży lawenda francuska (L. stoechas) i hiszpańska (L. dentata). Różnią się wyglądem od lawendy wąskolistnej (na końcach krótkich kwiatostanów mają długie i barwne podsadki), mniej pachną i są bardzo wrażliwe na mróz. Mogą być uprawiane jedynie jako rośliny doniczkowe na balkonie lub tarasie, a na okres zimy muszą być przenoszone do pomieszczenia o temperaturze 5–10 stopni. Lawenda zachwyca intensywnym fioletowym kolorem, który nadaje każdemu otoczeniu nutę romantyczności. Anglicy nawet mówią, że tam gdzie rośnie lawenda, małżonkowie nigdy się nie kłócą – to chyba wystarczający powód, by posadzić ją w ogrodzie, czy w doniczce. Dobrym towarzystwem dla lawendy, które dodaje jej jeszcze więcej romantyczności są różowe róże.

Przycinanie

Lawenda jest wieloletnią krzewinką z drewniejącymi pędami osiągającymi wysokość od 20 do 60 cm (w zależności od odmiany) wymaga więc regularnego cięcia, aby utrzymać jej zwarty pokrój. Wiosną warto skrócić zeszłoroczne pędy, pozostawiając dwie trzecie ich długości. Kolejne cięcie przeprowadzamy systematycznie po kwitnieniu poszczególnych kwiatostanów wycinając je wraz z kilkucentymetrowym fragmentem pędu.

Tylko regularnie przycinana lawenda stworzy gęste, kwitnące poduchy. Zaniechanie cięcia w krótkim czasie doprowadzi do tego, że kępy stracą swój urok, będą nadmiernie rozłożyste, łyse w środku, a podstawy pędu będą szybko drewnieć – wtedy źle znoszą cięcie.

Przeprowadzenie cięcia w zbyt późnym terminie może wpłynąć na gorsze zimowanie roślin więc jeśli nie zrobiliśmy tego po kwitnieniu, to warto poczekać do wiosny.

wiosenne cięcie lawendy fot. The Photos - Fotolia.com
fot. The Photos - Fotolia.com
cięcie kwiatów lawendy fot. lithiumphoto Fotolia.com
fot. lithiumphoto Fotolia.com
Wiosenne cięcie wykonaj na początku kwietnia – przytnij gałązki o około 1/3 długości, ale powyżej nagich części pędów. Nie przycinaj zdrewniałych gałązek, bo mogą zaschnąć. Pod koniec lipca ścinaj lawendę w pełni kwitnienia i zasusz. Letnie cięcie wykonaj w sierpniu po kwitnieniu, wytnij uschłe kwiatostany i końcówki łodyg. Dzięki regularnemu przycinaniu lawenda zachowa zwarty pokrój i co roku będzie obficie kwitnąć.

Zbiór kwiatów

Zbiór lawendy przeprowadza się kilkakrotnie, najczęściej w drugiej połowie lipca lub w sierpniu, w słoneczne, pogodne dni (zawartość olejków eterycznych jest wtedy największa). Suszona lawenda zachowuje swój zapach nawet przez kilka lat. Powieszona w szafie nadaje ubraniom i pościeli ładny zapach oraz odstrasza mole czyhające na wełniane swetry.

Mrozoodporność

Lawenda jest zimotrwała i może znieść mrozy nawet do -25 stopni. Jest jednak rośliną zimozieloną, dlatego też wymaga okrycia. U podstawy pędu warto usypać kopczyk z torfu lub kory sosnowej. Młode rośliny można okryć białą agrowłokniną lub słomianym chochołem. Nawet jeśli część nadziemna przemarznie, to zwykle odbija, gdyż korzeni się głęboko i w części podziemnej rzadko przemarza. Lawendy rosnące w doniczkach trzeba starannie zabezpieczyć osłaniając je z każdej strony styropianem, również od spodu. Dowiedz się więcej o zimowaniu i zabezpieczaniu lawendy

kwiaty lawendy fot. Amandaism Art - Freeimages.com
fot. Amandaism Art - Freeimages.com
Suszona lawenda zachowuje swój zapach nawet przez kilka lat. Łagodzi on napięcia nerwowe, pomaga osiągnąć dystans do problemów życiowych, uspokaja wzburzone emocje dając siłę koncentracji, wewnętrzną równowagę i wprowadzając spokój ducha.



logo BudujemyDom.pl
Źródło: Letnie porady ogrodowe,
magazyn Budujemy Dom 6/2017,
tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl,
zdjęcie tytułowe: tsach - Fotolia.com

Zobacz też:

 

Polecamy produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl


Pozostałe artykuły

jesień to czas traw ozdobnych fot. prigarci - Pixabay.com
Jesień to czas TRAW OZDOBNYCH Gdy ostatnie kwiaty tracą swój blask na pierwszy plan wysuwają się kolorowe trawy... więcej
rośliny na żywopłot fot. MabelAmber - Pixabay.com
TOP 12 najpopularniejszych roślin na ŻYWOPŁOT Ogromne bogactwo przeróżnych gatunków i odmian drzew i krzewów żywopłotowych... więcej
wiosenne kwiaty cebulowe fot. Stefan Schweihofer - Pixabay.com
TOP 30 najpopularniejszych wiosennych KWIATÓW CEBULOWYCH Posadź cebulki kwiatowe, które mają różne okresy kwitnienia, dzięki czemu będziesz... więcej
ogród dekoracyjny jesienią fot. Tesa Robbins - Pixabay.com
Ogród piękny JESIENIĄ. 20 roślin dekoracyjnych po sezonie Kolory jesieni są zapowiedzią końca sezonu ogrodniczego, ale jest to spektakularny... więcej
zielona ściana - żywopłot w ogrodzie fot. Suttipun - Fotolia.com
ZIELONA ŚCIANA. Zakładanie żywopłotu w ogrodzie To jaki żywopłot posadzisz w swoim ogrodzie zależy nie tylko od Twoich upodobań,... więcej
jesień to czas sadzenia wiosennych cebulek kwiatowych fot. iBulb
CebuLOVE szaleństwo. Jesień to czas sadzenia wiosennych cebulek kwiatowych Jesień to najlepszy czas, by pomyśleć o wiośnie. Właśnie teraz trzeba posadzić... więcej
zobacz wszystkie
Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień



ZABEZPIECZANIE roślin ogrodowych przed mrozem

Dowiedz się, jak zabezpieczać rośliny ogrodowe przed mrozem. Podczas zimy narażone są one na przemarznięcie lub przesuszenie, w wyniku ...