Temat na czasie

ZIMOWANIE PELARGONII.­ Jak przechowywać kwiaty balkonowe przez zimę?
zimowanie pelargonii fot. Moja Pelargonia
Koniec sezonu nie musi oznaczać końca dla kwitnących pelargonii. Stosując się do kilku zaleceń można je łatwo przezimować. Potrzebne jest jednak chłodne i jasne pomieszczenie i trochę cierpliwości. Dowiedz się, jak przechowywać pelargonie przez zimę, by w kolejnym sezonie cieszyć się ich urodą.  

tydzień w ogrodzie   20-11 - 26-11

kompostownik, fot. Euro-Matex
Pod koronami drzew i krzewów warto rozprowadzić dojrzały kompost. Jest to uniwersalny nawóz do stosowania jesienią, można nim nawozić do końca listopada ...
Po pierwszych przymrozkach, zanim ziemia w ogrodzie zamarznie, trzeba zabezpieczyć rośliny wrażliwe na mróz. Wokół bylin, które mogą przemarznąć pokryjmy glebę korą, liśćmi lub obornikiem (ściółkowanie zapobiega wahaniom temperatury w glebie i sprzyja utrzymaniu jej wilgotności). Rośliny można także okrywać gałązkami sosnowymi lub świerkowymi ...
Przykryjmy miejsca, gdzie we wrześniu lub październiku zostały posadzone cebulki roślin kwitnących wiosną. Najlepsza do tego celu będzie kora lub torf (warstwa grubości 2–4-cm), gałązki świerkowe, suche liście lub słoma ...
Z trawnika należy systematycznie usuwać opadające liście. W tym celu możemy użyć miotłograbi o miękkich, sprężystych zębach lub odkurzacza ogrodowego (elektrycznego lub spalinowego), który zasysa liście, ściętą trawę, szyszki, gałązki i inne resztki roślinne. Odkurzacza można także używać jako dmuchawy usuwającej śmiecie z miejsc trudno dostępnych ...
Kolumnowe odmiany iglaków trzeba szczelnie obwiązać sznurkiem a bardziej wrażliwe odmiany owinąć agrowłókniną, aby ciężar śniegu nie wyłamał gałązek. ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Warzywnik i sad / Artykuły /

Rzadkie i mało znane rośliny o jadalnych owocach

W Polsce nastała moda na powroty – chętnie uprawia się to, co babcine, tradycyjne, a czasami także przez długi czas zapomniane. Warto zdobywać i wprowadzać do ogrodu nowe gatunki, które dadzą większe możliwości aranżacji i kulinarnych eksperymentów. Rośliny rzadkie - t.j. głożyna, kolcowój czy bez błękitny, mogą być cennym uzupełnieniem zielonego zakątka.

drzewko truskawkowe fot. WikimediaImages

Owoce – moda na nieznane

Rośliny mało popularne wprowadza się do ogrodu zwykle po to, aby nadać mu oryginalności lub z uwagi na ich cenne właściwości - np. smaczne owoce. W naszych ogrodach zwykle sadzone są jabłonie, grusze, śliwy, porzeczki, winorośli, truskawki i maliny, a inne "rzadkie" rośliny owocowe są praktycznie nieznane. Niektóre gatunki dopiero są wprowadzane na polski rynek, inne natomiast zostały zapomniane przez dekady i moda na nie powraca.

Wiele z nich doskonale nadaje się do uprawy w polskim klimacie. Oczywiście niektóre z nich bywają problematyczne. Okazy wrażliwe i te, które wymagają dużych nakładów pracy, traktuje się głównie jako ciekawostki dla hobbystów. Warto jednak "otworzyć" nasz ogród na to co mniej znane i spróbować uprawy rzadkich roślin owocowych.

Rzadkie rośliny owocowe – zastosowanie w ogrodzie

Oprócz jadalnych plonów, rośliny owocowe często bywają bardzo dekoracyjne i można je doskonale wykorzystać w ogrodzie ozdobnym.

Wyższe i średnie krzewy (szczególnie o zwartym pokroju) można wykorzystywać do tworzenia nieformowanych żywopłotów. Krzewy owocowe niskie i średnie w kompozycji z innymi gatunkami mogą posłużyć do oddzielania poszczególnych fragmentów ogrodu. Drzewa natomiast można wykorzystać jako pojedyncze solitery. Nie zaleca się jednak sadzenia ich w wyeksponowanych miejscach w ogrodzie.

Problemem mogą być opadające owoce, które nie tylko brudzą, ale mogą przyciągać groźne owady (np.: osy). Dodatkowo drzewa i krzewy owocowe są domem i „jadłodajnią” dla ptaków. Co się z tym wiąże - miejsca, gdzie rosną, mogą być zanieczyszczone odchodami zwierząt. To jeden z powodów dla których powinno się unikać sadzenia roślin owocowych przy placu zabaw, parkingu (ewentualnie wiacie garażowej) i przy głównej drodze prowadzącej do domu.

Niektóre z gatunków, dla wygody (trzeba przenosić je na zimę do pomieszczenia), mogą być uprawiane w pojemnikach. Dlatego można je wykorzystywać jako dekorację balkonów i tarasów.

Uprawa i pielęgnacja roślin o jadalnych owocach

"Sad" z rzadkich roślin owocowych jest trudny w pielęgnacji. Na początku trzeba sobie zdać sprawę, że każdy gatunek (a czasem nawet odmiana) może mieć specyficzne wymagania i różny sposób pielęgnacji. Znalezienie wspólnego mianownika dla grupy roślin (w tym wypadku owocowych) jest trudne, chociaż możliwe.

  • Stanowisko
    Zwykle rośliny, które wytwarzają owoce uprawia się na stanowiskach słonecznych lub lekko osłoniętych. To konieczne, aby dały zdrowy, dobrze wybarwiony i obfity plon. W przypadku rzadkich roślin warto dodatkowo wybierać stanowiska zaciszne, osłonięte od wiatru.
  • Mrozoodporność
    Wiele z nich jest rzadko uprawiana w Polsce nie bez powodu – są wrażliwe - częściowo mrozoodporne i wymagają osłon. Takie gatunki zaleca się sadzić wiosną.
  • Podlewanie
    Rośliny powinno się regularnie podlewać – w czasie suszy. Pomimo że kilkuletnie okazy są już stosunkowo odporne na susze, niedobór wody znacznie pogarsza jakość owoców.
  • Ochrona
    Do ochrony roślin owocowych warto używać profilaktycznie gnojówek z roślin (pokrzywa, wrotycz, skrzyp, cebula) i uniwersalnych preparatów (np.: Miedzian - na choroby grzybowe).

Gdzie kupować rzadkie gatunki?

Najlepszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zakup rzadkich roślin w renomowanych szkółkach sadowniczych lub centrach ogrodniczych. Wtedy można je obejrzeć, wybrać, zajrzeć do bryły korzeniowej.

Niestety określenie "rzadkie" często jest nie bez pokrycia. Niektóre gatunki są bardzo trudne do zdobycia w tradycyjnych kanałach sprzedaży. Dlatego przed zakupem warto zapoznać się z asortymentem najbliższych centrów ogrodniczych. Jeśli dany gatunek będzie niedostępny w okolicy, trzeba zdecydować się na drogę internetową.

Wiele rzadkich gatunków można nabyć w sklepach online. Aby zwiększyć szanse na zakup dobrej jakościowo sadzonki, warto sprawdzać dokładne parametry oferowanych roślin i reputację sklepu (np.: na forach). Czasami w sprzedaży dostępne są nasiona. To rozwiązanie dla prawdziwych fascynatów – rozmnażanie generatywne jest znacznie mniej efektywne a na rezultaty trzeba długo czekać.

Rzadkie gatunki roślin owocowych, które warto rozpropagować:

bez błękitny fot. Sambucus caerulea 7997 CC BY 2.5 Commons
fot. Sambucus caerulea 7997 /
CC BY 2.5 / Commons

Bez błękitny
(Sambucus caerulea)

Wyróżnia się pięknymi niebieskawymi owocami. Ma podobne wymagania i zastosowanie jak jego kuzyn – bez czarny. Można go uprawiać pojedynczo lub grupami – tworząc żywopłoty i szpalery. Znosi zanieczyszczenie powietrza i zasolenie gleby. Dlatego nadaje się do ogrodów w miastach i do zieleni miejskiej (wtedy lepiej jednak unikać wykorzystywania jego plonów). Nie powinno się uprawiać bzu przy placach zabaw i parkingach.

Chruścina jagodna fot. Lucarelli CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Arbutus unedo / Lucarelli /
CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

Chruścina jagodna
(Arbutus unedo)

Drzewo, w Polsce dorasta do 2m wysokości. Jest znana także jako drzewo poziomkowe (ze względu na wygląd, ale nie smak owoców). Najlepiej uprawiać je w pojemniku i jesienią przenosić do pomieszczenia. Nadaje się do formowania bonsai. To dekoracja wnętrz, balkonów, tarasów i ogrodów zimowych.

cytryniec chiński  fot. Vladimir Kosolapov CC BY 3.0 Wikimedia Commons
fot. Schisandra chinensis / Vladimir Kosolapov / CC BY 3.0 / Commons

Cytryniec chiński
(Schisandra chinensis)

Pnącze, którego pędy mogą osiągać nawet 10m długości. Kiście czerwonych owoców dojrzewające pod koniec lata są ciekawą dekoracją. Pnącze uprawia się podobnie jak...clematisy. Obok siebie należy jednak posadzić egzemplarz żeński i męski. Cytryniec stosuje się jako dekorację altan, pergoli i ścian. To świetna propozycja do ogrodów orientalnych.

głożyna pospolita fot. Julio Reis CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Ziziphus / Júlio Reis /
CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

Głożyna pospolita
(Ziziphus jujuba)

Krzew, rzadziej niskie drzewo. Osiąga zwykle do 3m wysokości. Wymaga miejsc słonecznych. Nadaje się do tworzenia szpalerów i wysokich żywopłotów. Podobnie jak rokitnik, może posłużyć do zazieleniania piaszczystych gleb. W odróżnieniu jednak od wymienionego krzewu, w chłodniejszych rejonach Polski wymaga dobrego okrycia.

idesja wieloowocowa fot. Wikimedia Commons
fot. Idesia / Henryhartley /
CC BY-SA 3.0 / Commons

Idesja wieloowocowa
(Idesia polycarpa)

Krzew lub drzewo dorasta do 5m. Posiada sercowate liście, wiechowate kwiatostany i drobne, czerwone owoce. Należy ją sadzić w miejscach zacisznych. W sąsiedztwie powinny znajdować się męskie i żeńskie egzemplarze. Dobrze wygląda w kompozycjach z innymi krzewami i drzewami, nie tylko owocowymi. Nadaje się go ogrodów orientalnych.

kolcowój chiński fot. Sten Porse CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons
fot. Lycium-barbarum / Sten Porse / CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

Kolcowój chiński
(Lycium chinense)

Krzew znany jest także jako „goji”. Roślina wymaga słonecznych stanowisk i dobrego okrycia przed zimą. Ma małe walory dekoracyjne – uprawia się ją głównie dla słodkawych owoców.

Nieszpułka jadalna fot. Andrew Dunn
fot. Medlar / CC BY-SA 2.0 / Andrew Dunn / Commons

Nieszpułka jadalna
(Mespilus germanica)

Niskie drzewo można spotkać w zieleni miejskiej, ale rzadko uprawia się ją w ogrodach. To gatunek mało wymagający – wymaga jednak ochrony przed zimą. Można go sadzić pojedynczo lub grupowo – na wysokie szpalery.

oliwnik baldaszkowaty fot. VoDeTan2Dericks-Tan CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons
fot. Elaeagnus umbellata / VoDeTan2 /
CC BY-SA 3.0
/ Wikimedia Commons

Oliwnik baldaszkowy
(Eleagnus umbellata)

Krzew uprawia się na stanowiskach słonecznych, zacisznych. Wytwarza charakterystyczne owoce – czerwone z widocznymi licznymi, jasnymi kropkami. Krzew ma wszechstronne wykorzystanie. Posadzony w sadzie może wpływać na zwiększenie plonowania innych roślin. W niektórych krajach wykorzystuje się go do ochrony skarp przed osuwaniem i obsadzania nieużytków. Nadaje się do tworzenia ciernistych, gęstych żywopłotów i szpalerów.



Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: WikimediaImages

Zobacz też:

 

Polecamy produkty ogrodnicze w sklepie internetowym Sadowniczy.pl


Pozostałe artykuły

uprawa drzew owocowych w ogrodzie fot. ajlatan - Fotolia.com
Uprawa drzew owocowych. OWOCE z własnego sadu Samodzielna uprawa roślin sadowniczych to świetny sposób na smaczne i zdrowe owoce... więcej
czarny bez w ogrodzie fot. Anemone123 - Pixabay.com
Dziki BEZ CZARNY w ogrodzie. Uprawa i przepisy na przetwory Bez czarny to dość pospolita roślina i niestety niedoceniana. Rzadko jest sadzony... więcej
uprawa ziemniaków fot. Jai79 - Pixabay.com
Uprawa ziemniaków na działce Samodzielna uprawa ziemniaków nie jest trudna i uda się nawet na działce i w przydomowym... więcej
Zioła ogrodowe o właściwościach prozdrowotnych fot. Monika Baechler - Pixabay.com
Zioła ogrodowe o właściwościach odchudzających, odtruwających i oczyszczających Oprócz kwiatów, warzyw i owoców, w każdym ogrodzie powinny znaleźć się także... więcej
zdrowe warzywa z ogrodu fot. congerdesign - Pixabay.com
Zdrowe warzywa z własnej uprawy Warto przyjrzeć się nieco bliżej plonom z naszego warzywnika i dowiedzieć się,... więcej
zimowe warzywa fot. domeckopol - Pixabay.com
Warzywa na późny zbiór. Co uprawiać, kiedy wysiewać i zbierać? Jak przedłużyć zbiory z warzywnika o kilka miesięcy? Wystarczy tylko posadzić... więcej
zobacz wszystkie
Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień



ZABEZPIECZANIE roślin ogrodowych przed mrozem

Dowiedz się, jak zabezpieczać rośliny ogrodowe przed mrozem. Podczas zimy narażone są one na przemarznięcie lub przesuszenie, w wyniku ...