zobacz inne ciekawe ogrody

Wizyty w ogrodach. Inspirowany różnymi stylami i z basenem Ogród w różnych stylach i z basenem Płaskorzeźba lwa Rzeźba w ogrodzie

W tym ogrodzie unosi się słodki zapach kwiatów, bo jest ich mnóstwo na rabatach zaaranżowanych w stylu angielskim. Kamienne...

Wizyty w ogrodach. Wąski ogródek w kształcie litery L Wizyty w ogrodach: Wąski ogródek w kształcie litery L

Malutki ogród, o powierzchni zaledwie 150 m2, może być w pełni funkcjonalny! W swojej chusteczce Ania i Stefano zmieścili...

Wizyty w ogrodach. Łatwy w pielęgnacji i bezpieczny Wizyty w ogrodach. Łatwy w pielęgnacji i bezpieczny Wizyty w ogrodach. Łatwy w pielęgnacji i bezpieczny Wizyty w ogrodach. Łatwy w pielęgnacji i bezpieczny

Ogród bezobsługowy? To mrzonka! Jednak można postarać się, jak Kasia i Kuba, o ułatwienie jego obsługi. Para zadbała...

Wizyty w ogrodach / Posesjonaci /

Wizyty w ogrodach: Ogród w światłocieniu i na glinie

Tworzenie tego ogrodu nie było bułką z masłem. Lila i Leszek zastali w nim liściasty starodrzew, zasłaniający innym roślinom światło, dający cień, wypijający z ziemi wilgoć i pożywienie. Gliniaste podłoże też nie "współpracuje" z roślinami i właścicielami, bo raz jest podmokłe, raz suche i twarde jak skała.

Ogród w światłocieniu i na glinie


Kiedy Lila mieszkała w rodzinnym Wrocławiu, nie ciągnęło jej do roślin. Mama załamywała nad nią ręce, mówiąc: "nawet kaktusy jesteś w stanie zasuszyć". A jednak zaskoczyła i ją, i samą siebie. Stało się to po zamieszkaniu z mężem na dużej posesji pod Warszawą.

Początkowo zieleń była tu zaniedbana, ponieważ od czasów II wojny światowej nikt nie mieszkał w letnisku na stałe. Rodzina Leszka przyjeżdżała z Warszawy na podmiejską działkę zazwyczaj na krótki weekendowy wypoczynek i uznawała dziki charakter ogrodu bardziej za zaletę, niż wadę. Szczególnie ceniła stare dęby, rosnące na obrzeżach.

Pergola na tarasie
Glicynia, wspinająca się po pergoli na tarasie, wiosną pokrywa się dekoracyjnymi zwisającymi kwiatostanami. Posadzka została wykończona antypoślizgowym betonem, który pomalowano specjalną farbą.
W tym ogrodzie nie ma wyznaczonych ścieżek
Właściciele celowo nie poszatkowali trawnika ścieżkami, dzięki czemu ogród wydaje się większy i naturalniejszy - nikomu nie sugeruje kierunku patrzenia i zwiedzania. Każdy sam wybiera to, co go najbardziej interesuje w zielonym labiryncie rabat, zakątków, przesmyków, przejść.

IGLASTE DO PARY Z LIŚCIASTYM STARODRZEWEM

Dęby, lipy, brzozy, jesiony, owszem, tworzyły nastrojowy światłocień, ale jednocześnie były dla nowych gospodarzy sprawcami wielu kłopotów (m.in. rozsiały wiele dzieci, które zaśmieciły posesję).

- Mnie również oczarował na wpół dziki liściasty busz - opowiada Lila. - Był soczyście zielony wiosną i latem, jesienią przemienił się w kolorowy obraz, jak u impresjonistów. Zawiodłam się na nim w momencie, kiedy jesienna "fototapeta" opadła na ziemię. Posesja nagle zszarzała, dom się odsłonił przed wzrokiem przechodniów, a my musieliśmy w te pędy biec po grabie. Grabieniu nie było końca!

Kolejne rozczarowanie nadeszło następnego lata. Na polankach bez drzew pojawiły się łopiany, bo trawa była koszona ręcznie najwyżej 2 razy w roku, więc po obchodzie ogrodu musiałam usuwać z ubrania, wczepione weń ostrymi pazurkami, rzepy. Czułam potrzebę zmian. Pojechaliśmy z mężem najpierw po kosiarkę spalinową, a potem po krzewy iglaste. Koniecznie chciałam dodać je dla urozmaicenia liściastego krajobrazu. Kupiłam również pierwsze książki o roślinach i ogrodach.

I tak się to zaczęło - świerk do świerka, jodła do jodły i zamiast wydawać pieniądze na babskie fatałaszki, zaczęłam tworzyć ogród. Ku mojemu zaskoczeniu zwykłe porządkowanie posesji i sadzenie nowych roślin przerodziło się w najprzyjemniejsze hobby. Rzuciłam się do pracy, nie wiedząc wtedy jeszcze, z jak trudną materią przyjdzie mi się zmierzyć.

Teraz rośliny już "słuchają" się Lili, ale nie od razu tak było. Na początku popełniała wiele błędów, jednak zawsze kiedy spostrzegała, że coś w ogrodzie nie wyszło - aranżacja przestrzeni czy dobór gatunków i odmian - sięgała po fachową literaturę. Zagadywała również szkółkarzy, z którymi zdążyła się zaprzyjaźnić dzięki częstym zakupom. Wspomina, jak któryś z nich nawet zapytał, czy nie potrzebuje fachowej pomocy architekta, lecz musiała mieć tak zdumiony wyraz twarzy, że aż się roześmiał. Dla niej smaczkiem w zakładaniu ogrodu było czynienie tego własnymi rękami i własną, a nie wynajętą, głową. Dziś dobrze zna się na roślinach oraz na tajnikach ich uprawy.

Świerki serbskie
Nad centralną częścią ogrodu górują trzy strzeliste świerki serbskie ze zwijającymi gałęziami (Picea omorika ‘Pendula’). Najstarsze drzewa liściaste, w tym dęby i brzozy, rosną na obrzeżach działki.
Zakątka z maleńkim oczkiem wodnym i kompozycją formowanych w kule bukszpanów i tawuł strzeże Amor.
Zakątka z maleńkim oczkiem wodnym i kompozycją formowanych w kule bukszpanów i tawuł strzeże Amor. Wczesną wiosną rabatę ozdabia łan ranników i ciekawe kwiaty ciemierników.

KIEDY RZĄDZĄ GLINIASTA ZIEMIA I CIEŃ

Gliniasta ziemia to twardy orzech do zgryzienia! Wie o tym każdy ogrodnik. Jest mokra w mokrych okresach, w suchych zaskorupia się na skałę. Wtedy trudno w nią wbić nawet ostrą łopatę. Jak ją rozpoznać na pierwszy rzut oka? Wystarczy spojrzeć na istniejącą szatę roślinną. W ogrodzie Lili i Leszka nie bez powodu próżno było szukać sosen, za to znakomicie rosły dęby, brzozy, wierzby, derenie oraz mniejsze rośliny wytrzymujące zwięzłą mokrą glebę.

Jeśli chodzi o cień - na szczęście, wiele gatunków dobrze sobie radzi bez słońca, szkopuł jednak w tym, że na gliniastym gruncie, z wysoko zawieszonymi wodami podskórnymi, cień zazwyczaj rzucają dorosłe drzewa z silnie rozwiniętym, płytkim i szerokim systemem korzeniowym. Dla roślin posadzonych w obrębie ich korzeni zabójcza jest susza, a nie brak światła, jak się powszechnie uważa. Koniecznie trzeba je odpowiednio podlewać i dokarmiać. Właściciele uczyli się tego kilka lat.

Lipa, rosnąca w centrum trawnika,
Lipa, rosnąca w centrum trawnika, to kotwica ogrodu. Na lato właściciele ustawiają pod nią ławkę z drewna tekowego.
Lila i Leszek poprowadzili w ogrodzie tylko jedną ścieżkę (
Lila i Leszek poprowadzili w ogrodzie tylko jedną ścieżkę ("stopki" wylali z betonu). Łączy ona furtkę z domem położonym w głębi posesji. W cieniu drzew (po lewej) dobrze rosną kalina (wiosną kwitnie na biało) oraz funkie z ozdobnymi liśćmi.

- Na początku trochę zlekceważyłam warunki świetlne i gruntowe - w cieniu i bez rozluźnienia gleby piaskiem posadziłam na przykład kilka rzadkich gatunków sosen, które, niestety, wkrótce wypadły - mówi właścicielka.

- Poszłam po rozum do głowy i następne sucho- i światłolubne gatunki przeznaczyłam głównie na nasłoneczniony pagórek, powstały na ruinach domu, który kiedyś się spalił. W słońcu i "z suchym korzeniem" dobrze rosną tam od lat m.in. sosna żółta, karłowe odmiany kosodrzewiny, bukszpany, kosaćce. Naszą zwięzłą macierzystą ziemię doceniają natomiast np. derenie i kaliny, a z bylin funkie, liliowce, tawułki. W cieniu, na korzeniach wielkich drzew, wytrzymują tylko prawdziwi twardziele, jak przywrotniki, barwinki, konwalie.

Ozdobne rabaty zakładałam etapami, wydzierając chaszczom kolejne fragmenty działki. Rabaty są rozległe, mają nieregularne kształty i utworzyły labirynt z licznymi zakątkami i przesmykami. Zwróciłam je w stronę domu po to, żebyśmy mogli oglądać je z ganku, tarasu. Prawie żadna z nich nie jest widoczna z ulicy, bo wnętrze ogrodu zasłoniłam szczelnymi żywopłotami. Liściaste z ciernistej ałyczy wymieniłam z mężem na zimozielone.

Przyznaję, lubię od czasu do czasu kupić ciekawą roślinę nie tolerującą zwięzłej gliny, chociaż przysparzam sobie więcej pracy przy jej sadzenia. Takie nierozsądne działanie tłumaczę tym, że zdrowie ogrodu zależy od zróżnicowanej flory. Wtedy wyjmuję z dołka macierzyste podłoże i wsypuję pożądaną mieszankę, np. kompostu, piasku, odpowiedniego torfu. Dla niektórych okazów - np. powojników, pustynników, jukk - na dnie dołka przygotowuję drenaż. Grubego drenażu i wymiany ziemi wymagały również miejsca, na których rosną moje ulubione rododendrony i azalie.

Widoczne na zdjęciu rabaty słońce oświetla zaledwie przez 4 godziny, potem toną w cieniu i półcieniu.
Widoczne na zdjęciu rabaty słońce oświetla zaledwie przez 4 godziny, potem toną w cieniu i półcieniu. Ale nawet wtedy uwagę przykuwają tzw. rośliny architektoniczne. Zanim rozkwitną cienioi wilgociolubne pluskwice, swoje długie żółte kwiatostany prężą języczki.
Ogród na gliniastej glebie
Właścicielka wie, jak przygotować podłoże pod powojniki także na gruncie potencjalnie niesprzyjającym ich uprawie. Niezbędny jest głęboki i szeroki dołek pod roślinę, gruba warstwa drenażu oraz odpowiednia mieszanka nowej żyznej przepuszczalnej ziemi.

DOGADZAJĄC RÓŻANECZNIKOM, MAGNOLIOM, HORTENSJOM

Kiedy pada hasło "rośliny wrzosowate i kwasolubne", Lila natychmiast wspomina wrocławski Park Szczytnicki i prywatne ogrody w willowych dzielnicach -Biskupin, Sępolno, Krzyki - ozdobione wiosną burzą kwiatów azalii, różaneczników, magnolii, a pod koniec lata hortensji. Nie odmówiła sobie posadzenia tych roślin w podwarszawskim ogrodzie, jednak musiała do tego celu użyć sposobu.

Przedstawiciele wrzosowatych najlepiej rosną w dużych skupiskach, nawet po kilkadziesiąt sztuk, dlatego połączyła grupy azalii i różaneczników z pierisami, kalmiami, kiścieniami, golteriami. W wyznaczonych zacisznych miejscach, gdzie zamierzała posadzić kolekcję, najpierw wybrała część gliniastej ziemi, następnie nawiozła grubą warstwę piasku (50 cm), który przekopała z macierzystym podłożem (rośliny te nie tolerują zalewania korzeni wodą podskórną i opadową).

Potem na przepuszczalnej warstwie rozrzuciła grubą (40 cm) warstwę lekkiej żyznej mieszanki ziemi z kwaśnym torfem i igliwiem sosnowym. Sprawdziła, czy odczyn mieszanki mieści się w przedziale 4-5,5 pH. Po posadzeniu krzewów nie przykryła powierzchni rabat zbyt grubą warstwą ściółki, bo ich płytkie korzenie nie lubią być zbyt mokre.

Podobne stanowiska (trochę bardziej żyzne) przygotowała dla kilku magnolii. Miejsca mokre, ale nie zalewane wodą, przeznaczyła natomiast na liczne hortensje.

- Cieszę się, że wreszcie do mojej książkowej wiedzy dołączyły doświadczenie i praktyka - mówi właścicielka. - Dawno poskromiłam pazerność na rośliny i stosuję prostą zasadę - nie wszystko złoto, co się świeci. Nie ukrywam, wielkim sentymentem darzę drzewa iglaste oraz magnolie, różaneczniki, hortensje. Nie zmieniły zastanego charakteru działki, tylko pięknie go urozmaiciły.

Koszty założenia i pielęgnacji ogrodu

Ogród powstawał etapami od 1986 r. i pielęgnują go właściciele. Oceniają, że na jego założenie wydali ok. 30 000 zł.

Obecne roczne koszty pielęgnacji są następujące - nawozy do trawnika i roślin ozdobnych 300 zł, środki ochrony roślin 100-200 zł, podlewanie ogrodu wodą z wodociągu do 200 zł.

Wrażenia z użytkowania ogrodu

Cienisty ogród jest bardziej tajemniczy od przestrzeni bez dużych drzew. Nasz starodrzew pełni ważną rolę! Nastrojowi w ogrodzie sprzyja również wędrujący ze słońcem światłocień. Ogrody najciekawsze dla nas mają atrakcyjne rośliny i szczególną atmosferę. Staraliśmy się dać widzowi pole na domysły, wyobraźnię.

Przy wyborze gatunków kierowaliśmy się tym, co wniosą do ogrodu: kształt, kolor, strukturę. Operowaliśmy nimi w taki sposób, żeby wymuszały patrzenie w różne strony -nie może być tak, że wyjątkowe okazy ściągają wzrok widza tylko w jeden rejon. Aranżację kreowaliśmy bez oglądania się na aktualne trendy i mody. Te zawsze przemijają! Ogród broni się, jeśli pasuje do miejsca, architektury, pejzażu.

- Chwasty są jak głowy hydry, wciąż odrastają! Od początku preferowaliśmy nasadzenia dość gęste, lecz zanim rośliny rozwinęły się i wrosły w siebie nawzajem, stosowaliśmy ściółkę z kory ogrodniczej. Na gliniastym gruncie musieliśmy posługiwać się nią roztropnie. Korzenie nie mogły gnić.

- Do kompozycji w cieniu dodajemy tzw. gatunki architektoniczne, m.in. rodgersje, języczki, pluskwice, sadźce purpurowe, parzydła leśne, ponieważ nadają się na nasz grunt i mają oryginalne kształty i kwiaty.

Ostrzegamy - największym wrogiem roślin cieniolubnych są ślimaki. Szczególnie chętnie czatują na funkie i języczki, dziurawiąc ich ozdobne liście. Podobno w przeciętnym ogrodzie może żyć nawet 20 000 ślimaków, więc... jest to walka z wiatrakami. Co roku podejmujemy jednak z nimi walkę wręcz. Zbieramy je i wywozimy na łąkę.

Grabienie liści jest coraz bardziej uciążliwe. Kupiliśmy spalinową maszynę do zbierania liści, jednak nie zbiera ona żołędzi, ani drobnych gałązek. Nie przydaje się również, kiedy liście są mokre. Nadal wiele prac musimy wykonywać ręcznie.

Na gliniastym gruncie nie założyliśmy automatycznego nawadniania. Silnie zmineralizowana woda zatkałaby otwory w przewodach kroplujących i, na szczęście, taka ziemia wymaga nawadniania rzadziej, niż piaszczysta i nasłoneczniona. Podczas suszy robimy to przenośnymi zraszaczami raz w tygodniu, ale za to długo - przez 3 godziny. Korzystamy z wody ze starej studni kręgowej, a tylko kiedy wyschnie - z wodociągowej.

DODATKOWE ZDJĘCIA OGRODU LILI I LESZKA

Rośliny w ogrodzie
Ogród za domem
Piękne rośliny w ogrodzie
Ścieżka w ogrodzie
Piękny ogród na gliniastym terenie


logo BudujemyDom.pl
Źródło: magazyn Budujemy Dom 4/2018,
tekst i zdjęcia: Lilianna Jampolska
Zobacz także
Szare mydło. Ekologiczny sposób na zwalczanie szkodników i chorób roślin Deszczówka - idealna woda do podlewania roślin Owoce z ogrodu najlepsze na przetwory Mączniak prawdziwy, czyli biały nalot na liściach
Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień