Temat na czasie

Choinka w doniczce. Jak wybrać i pielęgnować?
choinka w doniczce fot. gpointstudio - Fotolia.com
Wiele osób rezygnuje z zakupu ciętej choinki na Święta, gdyż nie chce niszczyć pięknych, naturalnych drzewek. Poza tym, żywe drzewka to coroczny wydatek, w przeciwieństwie do wieloletnich dekoracji z tworzywa sztucznego. Choinka w doniczce to "złoty środek" - będzie żywą bożonarodzeniową dekoracją, a później ozdobą działki lub ogrodu.  

tydzień w ogrodzie   11-12 - 17-12

iglaki zima, fot. Bethany Carlson, SXC
Podlewajmy zimozielone krzewy. Jest to bardzo ważne, ponieważ także zimą przez ich liście odparowuje woda, co naraża rośliny na uschnięcie (pamiętajmy jednak, by nie podlewać roślin ogrodowych podczas mrozów) ...
Krzewy zimozielone warto osłonić na zimę siatkami cieniującymi, które nie przepuszczają promieniowania UV i chronią przed wiatrem. Cieniowanie jest bardzo istotnym zabiegiem, ponieważ z powierzchni liści podczas silnego nasłonecznienia wyparowuje woda, a zamarznięta ziemia uniemożliwia roślinie uzupełnianie jej braku ...
Pamiętajmy, aby przed zimą wyczyścić i zakonserwować narzędzia ogrodnicze. Metalowe części warto zabezpieczyć smarem lub preparatem do konserwacji metalu. Narzędzia wygodnie jest przechowywać na specjalnych wieszakach lub stojakach. Miejsce to powinno być zabezpieczone przed wilgocią ...
Poinsecję można kupić już na początku grudnia - będzie wtedy przez kilka tygodni przypominać nam o zbliżających się Świętach. ...
Gdy zima za oknem na naszych parapetach zaczynają kwitnąć kaktusy - grudniki, raczki, zygokaktusy i kaktusy bożonarodzeniowe. Wszystkie te nazwy odnoszą się do jednej rośliny - schlumbergery. ...
zobacz wszystkie
Twój ogród / Zakładanie ogrodu / Artykuły /

ZIELONA ŚCIANA. Zakładanie żywopłotu w ogrodzie

To jaki żywopłot posadzisz w swoim ogrodzie zależy nie tylko od Twoich upodobań, ale także od funkcji, którą ma pełnić, sposobu jego późniejszej pielęgnacji (przede wszystkim cięcia) oraz stanowiska, w którym zostanie posadzony. Przeczytaj nasz poradnik i załóż żywopłot u siebie.

zielona ściana - żywopłot w ogrodzie fot. Suttipun - Fotolia.com

Zielone ściany są nie tylko ozdobami, pełniącymi funkcję ogrodzenia, ale żywymi organizmami mającymi swoje wymagania i potrzebującymi odpowiedniej pielęgnacji. Pełnią także funkcje architektoniczne i ochronne, a niektóre stanowią także miejsce gniazdowania dla ptaków i schronienie dla owadów. Stanowią barierę nie tylko przed “światem zewnętrznym” spoza ogrodu, ale są też doskonałą osłoną przed słońcem, dając przyjemny cień w czasie upalnego lata.

Rośliny na żywopłot

Nim małe roślinki stworzą imponującą i gęstą zieloną ścianę, minie kilka lat. Muszą więc posiadać szereg cech, dzięki którym będą się intensywnie zagęszczać i znosić częste cięcie lub też doskonale rosnąć bez pomocy sekatora.

Ogromne bogactwo przeróżnych gatunków i odmian drzew i krzewów doskonale nadających się na żywopłoty daje nam prawie nieograniczone możliwości. Mamy do wybory rośliny o różnych kształtach, rozmiarach, strukturach i kolorach, a wśród nich gatunki zimozielone (ozdobne przez cały rok, ale przez to niezmienne) oraz sezonowe - zrzucające liście na zimę (które mogą bajecznie kwitnąć wiosną i przebarwiać się jesienią, ale być bezbarwne zimą).

kolorowy żywopłot  fot. Julia Casado - Pixabay.com
fot. Julia Casado - Pixabay.com
Kolorowa mozaika żywopłotowa z różnych gatunków i odmian jest przepiękna, ale dość trudna w pielęgnacji, bo powinna składać się z roślin o podobnym tempie wzrostu oraz przycinanych w tym samym czasie.
wielogatunkowy żywopłot fot. ThomBal - Fotolia.com
fot. ThomBal - Fotolia.com

Można tworzyć z nich żywopłoty jednogatunkowe lub kolorowe mozaiki, mieszając ze sobą rośliny zimozielone, zrzucające liście i te o ozdobnych kwiatach, ale są one trudne w pielęgnacji, dlatego też najczęściej zakłada się żywopłoty z tych samych roślin lub gatunków/odmian o podobnych wymaganiach i pielęgnacji.

Żywopłoty formowane oraz niskie najlepiej nadają się do małych ogrodów, wysokie oraz nieformowane (zajmują znacznie więcej miejsca) lepiej sprawdzą się w większych założeniach parkowych, jednak nie jest to sztywna reguła! Odpowiednio przemyślany i pielęgnowany żywopłot sprawdzi się dosłownie wszędzie.

Wysokie, przycinane żywopłoty (np. z tui, cisów, buków lub grabów) sadzone są zwykle przy ogrodzeniu, by tworzyć gęstą barierę.
Kwitnące (np. z forsycji, lilaków i krzewuszki) wiosną i latem grają festiwal kolorów.
Zimozielone
(np. z bukszpanów lub iglaków) dają zielone tło przez cały rok.
Kolczaste
(np. z ostrokrzewów i ogników) pełnią funkcję obronną.
Naturalne
, nieprzycinane (z ałyczy, berberysów lub jaśminowców) są doskonałym tłem dla rabat.
Niskie
(np. z bukszpanu lub lawendy) sadzone są zwykle jako obwódki kwietników oraz dzielą ogród na mniejsze części, bez ograniczania widoczności.

Żywopłoty naturalne (nie przycinane lub przycinane bardzo rzadko) zajmują znacznie więcej miejsca, niż te regularnie cięte. Mają jednak swobodny, luźny charakter i lepiej pasują do większych ogrodów. Stanowią często schronienie dla ptaków, a gdy owocują - pełnią rolę zimowej spiżarni dla dzikiej fauny. Pamiętaj jednak, że zgodnie z prawem, nie możesz przycinać żywopłotu (w okresie od 1 marca do 15 września), jeśli gniazdują w nim ptaki! Szczególnym rodzajem są tzw. żywopłoty podokapowe sadzone pod koronami dużych drzew, w miejscach, gdzie pnie drzew nie zapewniają dostatecznej przesłony.

Liściasty czy iglasty? Oto jest pytanie!

Pierwszy jest sezonowy, zielony w sezonie, kolorowy jesienią, ale mało dekoracyjny zimą. Drugi jest zawsze zielony, ale niezmienny i dla niektórych nieco nudny. Na szczęście od tych dwóch zasad jest kilka wyjątków.

roślina liściasta na żywopłot fot. Acabashi - CC BY-SA 4.0 - Wikimedia Commons
fot. Acabashi - CC BY-SA 4.0 - Wikimedia Commons
roślina iglasta na żywopłot fot. Hans Braxmeier - Pixabay.com
fot. Hans Braxmeier - Pixabay.com
Żywopłoty są niezwykle uniwersalne i mogą pełnić wiele różnych funkcji – to żywe bariery, osłaniające nasze ogrody przed wiatrem, kurzem, hałasem i wścibskim okiem sąsiada. Pełnią nie tylko funkcję oznaczania granic, ale przede wszystkim stanowią wyjątkowy element dekoracyjny ogrodu. A typów żywopłotów jest tak wiele, jak roślin z których można je założyć.
Roślina iglasta
Roślina liściasta
Wysokie (pow. 3m)
Średnie (1–2 m)
Niskie (do 1 m)
Formowane (przycinane)
Naturalne (nieprzycinane)
Dekoracyjne kwiaty
Dekoracyjne owoce
Sezonowe liście
Zimozielone
Berberys Thunberga (Berberis thunbergii) + + + + + + +
Buk pospolity (Fagus sylvatica) + + + + +
Bukszpan (Buxus sempervirens) + + + +
Cis pospolity (Taxus baccata) + + + + + +
Forsycja pośrednia (Forsythia intermedia) + + + + + + +
Głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna) + + + + + + +
Grab pospolity (Carpinus betulus) + + + + +
Irga błyszcząca (Cotoneaster lucidus) + + + + + + + +
Irga pozioma (Cotoneaster horizontalis) + + + + + +
Jałowiec pospolity (Juniperus communis) + + + + + +
Jodła kalifornijska (Abies concolor) + + + +
Jodła koreańska (Abies concolor) + + + +
Kosodrzewina (Pinus mugo) + + + +
Lawenda (Lavandula angustifolia) + + + + + +
Leszczyna pospolita (Corylus avellana) + + + +
Ligustr pospolity (Libustrum vulgare) + + + + + + +
Mahonia ostrolistna (Mahonia aquifolium) + + + + +
Modrzew europejski (Larix decidua) + + + +
Ognik szkarłatny (Pyracantha coccinea) + + + + + + +
Ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium) + + + + +
Pięciornik krzewiasty (Potentilla fruticosa) + + + + +
Pigwowiec (Chaenomeles japonica) + + + + + + +
Pęcherznica (Physocarpus opulifolius) + + + + + +
Porzeczka krwista (Ribes sanquineum) + + + + +
Śliwa tarnina (Prunus spinosa) + + + + + +
Świerk Conica (Picea glauca 'Conica') + + + +
Świerk kłujący (Picea pungens) + + + +
Świerk pospolity (Picea abies) + + +
Tawuła van Houtte`a (Spiraea vanhouttei) + + + + +
Tawuła wczesna (Spiraea arguta) + + + + +
Trzmielina Fortune`a (Euonymus fortunei) + + + +
Żywotnik zachodni (Thuja occidentalis) + + + + +
Roślina iglasta
Roślina liściasta
Wysokie (pow. 3m)
Średnie (1–2 m)
Niskie (do 1 m)
Formowane (przycinane)
Naturalne (nieprzycinane)
Dekoracyjne kwiaty
Dekoracyjne owoce
Sezonowe liście
Zimozielone

Żywopłot w ogrodzie. Kiedy i co sadzić?

Żywopłoty najlepiej zakładać jesienią (październik-listopad), bo to najlepszy okres na sadzenie większości roślin i czas, gdy półki w sklepach ogrodniczych uginają się od ciężaru sadzonek, choć można to robić także wiosną (marzec-kwiecień), a w niektórych przypadkach nawet przez cały sezon (marzec-listopad) - wszystko zależy od rodzaju sadzonek!

Jesienią sadzi się sadzonki z odkrytym systemem korzeniowym głównie krzewów i drzew liściastych. To najlepsza pora na sadzenie, gdyż rośliny są już w fazie uśpienia i nie groźne będą im zimowe mrozy. Sadzonki roślin z odkrytym systemem korzeniowym to rośliny uprawiane w szkółkach i wykopywane z gruntu tuż przed terminem sadzenia. Są zwykle kilkukrotnie tańsze od roślin w doniczkach i są dostępne w sprzedaży przez krótki czas - tylko jesienią!

Wiosną lepiej jest sadzić rośliny iglaste, gdyż późną jesienią mogłyby nie zdążyć przygotować się do zimy. Można wtedy też przeprowadzić spóźnione sadzenie roślin liściastych, najlepiej gdy jeszcze są w stanie uśpienia. Przez cały sezon można za to sadzić wszystkie rośliny w doniczkach - zarówno gatunki liściaste oraz iglaste, gdyż mają one już dobrze uformowany system korzeniowy, który nie musi się regenerować. Warto jednak unikać sadzenia latem, z uwagi na ryzyko upałów i nadmiernego przesuszenia podłoża.

sadzonki doniczkowane - rośliny na żywopłot fot. prat - Fotolia.com
fot. prat - Fotolia.com
sadzonki z odkrytym korzeniem - rośliny na żywopłot fot. roibu - Fotolia.com
fot. roibu - Fotolia.com
Do wyboru masz dwa typy sadzonek - doniczkowane i z odkrytym systemem korzeniowym. Pierwsze możesz kupić i sadzić przez cały sezon, drugie tylko jesienią.

Zakładanie żywopłotu. Jak sadzić?

Rośliny żywopłotowe są wieloletnie i silnie rosnące, dlatego też trzeba dobrze przemyśleć lokalizację zielonej ściany i odpowiednio wybrać i przygotować stanowisko, gdyż później nie będzie można tego poprawić.

Gleba
Przed sadzeniem dokładnie przekop ziemię na głębokość około 50 cm, by ją spulchnić i napowietrzyć (wpłynie to pozytywnie na rozwój systemu korzeniowego). Jeśli tego potrzebuje, popraw także jej strukturę - dodatek materii organicznej rozluźni ciężką glebę gliniastą i zwiększy możliwość trzymania wody na glebie piaszczystej. Nie mieszaj ze sobą dolnej (nieurodzajnej) warstwy ziemi z żyzną górną. Tylko górną warstwę wymieszaj z kompostem lub odkwaszonym torfem. Ziemi nie musisz dodatkowo nawozić przed sadzeniem (pierwsze nawożenie przeprowadź dopiero wiosną). Musisz jednak pozbyć się wszystkich zanieczyszczeń - resztek korzeni, patyków, kamieni oraz zniszczyć chwasty - zwłaszcza wieloletnie, gdyż w czasie sezonu będzie to bardzo trudne i pracochłonne.

Stanowisko
Większość roślin żywopłotowych najlepiej będzie rosnąć w miejscach równomiernie nasłonecznionych, znacznie gorzej w cieniu (poza gatunkami cieniolubnych i cienioznośnych - np. cis, bukszpan). Gdy żywopłot ma zbyt mało słońca, będzie brzydko się ogałacać na dole i będzie bardziej wrażliwy na choroby.

zakładanie żywopłotu fot. eag1e - Fotolia.comfot. eag1e - Fotolia.com zakładanie żywopłotu - fot. masterloi - Fotolia.com
fot. masterloi - Fotolia.com
Rozciągnij prosto sznurek, aby służył pomocą przy sadzeniu. Posadź sadzonki w ziemi, tak by szyjka korzeniowa znalazła się odrobinę ponad powierzchnią ziemi. Zasyp korzenie ziemią i utwardź glebę wokół sadzonek, ostrożnie po niej stąpając. Podlej drzewka i rozłóż wokół nich warstwę ściółki, aby utrzymać wilgoć w glebie i zapobiec rozwojowi chwastów.

W szeregu
By rośliny rosły w prostej linii warto szybko i łatwo ją wyznaczyć za pomocą palików oraz naprężonego sznurka. Sadzonki posadź w ziemi do wcześniej wykopanych dołków lub długiego rowu wypełnionego żyznym podłożem.

Odległości
By rośliny stworzyły zieloną ścianę muszą być posadzone w odpowiedniej odległości od siebie. Sadzi się je zwykle jednorzędowo (zimozielone liściaste i iglaki) lub dwurzędowo (żywopłoty z drzew i krzewów liściastych), rzadziej wielorzędowo (gęste żywopłoty z niskich krzewów liściastych). Im więcej rzędów, tym żywopłot będzie bardziej zwarty! Najgęściej sadzi się krzewy liściaste, rzadziej drzewa liściaste i wąskie iglaki. Większych odstępów wymagają gatunki (liściaste zimozielone i iglaki) o szerszej koronie.

Można przyjąć umowne odległości - t.j. na niski żywopłot o wysokości do 30 cm - 5 roślin na 1 m, do 80 cm - 4 rośliny, 100 cm - 3 rośliny, powyżej 2 metrów - 2 rośliny na 1 m. Nowo posadzone rośliny jednak nie powinny się ze sobą stykać. Gdy są sadzone w kilku rzędach, powinny się „mijać" (roślina z drugiego rzędu wypada pomiędzy dwiema z pierwszego rzędu). Odległość między rzędami wynosi ok. 30-50 cm (w zależności od wysokości i gatunku).

Planując lokalizację żywopłotu weź pod uwagę rozmiar roślin, jaki osiągną za kilka lat, zostawiając odstęp pomiędzy ścianą żywopłotu a granicą posesji, który będzie potrzebny do wykonania podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych (koszenia trawy, cięcia) w późniejszym okresie czasu.

sadzenie żywopłotu przy ogrodzeniu fot. LianeM - Fotolia.com
fot. LianeM - Fotolia.com
Tylko regularnie przycinane rośliny, po wielu latach pielęgnacji, mają szansę stać się prawdziwymi zielonymi ścianami. By żywopłoty liściaste były gęste nawet w okresie bezlistnym, muszą być posadzone w dwóch, a nawet trzech rzędach.

Pielęgnacja. Co po posadzeniu?

Po posadzeniu rośliny trzeba obficie podlać, nawet wtedy gdy gleba jest wilgotna. Ważne jest także podlewanie w sezonie, zwłaszcza pierwszą wiosną, by sadzonki mogły szybko odbudować system korzeniowy i głęboko się ukorzenić.

Pierwsze cięcie
po posadzeniu (tylko roślin liściastych, nie iglastych) przeprowadź późną jesienią lub bardzo wczesną wiosną - przycinając ⅔ wysokości (nawet jeśli rośliny miały 1 m), po to by dobrze zaczęły się krzewić. Kolejne cięcia uzależnione są już od wymagań gatunku - np. żywopłoty z roślin iglastych (tuje, cisy, jałowce, itd.) oraz roślin liściastych o zimozielonych liściach (np. bukszpan lub laurowiśnia) przycinaj wczesną wiosną, jeszcze przed ruszeniem wegetacji. Wiosenne krzewy kwitnące - po kwitnieniu, a te kwitnące latem - wczesną wiosną. Kolejne cięcie formujące (u większości gatunków, ale nie wszystkich) przeprowadź latem, ale najpóźniej do pierwszej dekady sierpnia, by nowe przyrosty miały wystarczająco dużo czasu, by zdrewnieć przed nadejściem chłodów. Regularne cięcie jest niezbędne, by rośliny silnie się krzewiły i z roku na rok coraz bardziej się zagęszczały.

pielęgnacja żywopłotu - przycinanie fot. RonPorter - Pixabay.com
fot. RonPorter - Pixabay.com
Karłowy żywopłot, tworzący symetryczny wzór, to żywa rzeźba i prawdziwe dzieło sztuki. Jest jednak bardzo trudny w utrzymaniu i wymaga wiele cierpliwości i czasu, a przede wszystkim kilkukrotnego cięcia w czasie roku. Im dłuższy żywopłot, tym jego cięcie jest bardziej skomplikowane. By zachować odpowiednią wysokość, rozepnij sznurek wzdłuż jego końców i dobrze go wypoziomuj, a następnie przycinaj do odpowiedniej wysokości.

Pamiętaj, że żywopłoty intensywnie rosnące i przycinane wymagają częstego nawożenia, by zapewnić im optymalną zasobność gleby. Tuż po posadzeniu nie wymagają nawozów mineralnych, jeśli gleba została odpowiednio przygotowana, ale już w kolejnym sezonie będą potrzebowały dodatkowego zasilania mieszankami uniwersalnymi (z dużą zawartością azotu) co miesiąc od wczesnej wiosny, do połowy lipca oraz od sierpnia do września - specjalnymi nawozami jesiennymi (z dużą zawartością fosforu i potasu). Żywopłoty naturalne, nieformowane potrzebują znacznie mniej nawożenia i wystarczy im tylko regularne (dwukrotnie w ciągu roku) podsypywanie kompostem.

Najtrudniejszy w pielęgnacji są żywopłoty z krzewów zimozielonych (np. rododendronów i laurowiśni) gdyż są to rośliny najbardziej delikatne i wrażliwe. Najmniej kłopotliwe są żywopłoty z rodzimych drzew (np. buków i grabów), które są sezonowe i doskonale przystosowane nawet do najbardziej srogiej zimy.

Zobacz najpopularniejsze i najpiękniejsze rośliny na żywopłot




logo BudujemyDom.pl
Źródło: Jesienne porady ogrodowe,
magazyn Budujemy Dom 9/2017,
tekst: Paweł Romanowski,
zdjęcie tytułowe: Suttipun - Fotolia.com

Zobacz też:


Pozostałe artykuły

choinki w doniczkach fot. chamillew - Fotolia.com
Choinka w donicy - drzewko na lata Drzewko w donicy to zdecydowanie większy wydatek, niż choinka cięta, ale przy... więcej
pierwsze wiosenne kwiaty fot. emi-le - Pixabay.com
TOP 12 najpopularniejszych wiosennych kwiatów ogrodowych Wiosna to czas kwitnienia, najbardziej oczekiwany okres w sezonie, to nagroda dla... więcej
jesień to czas traw ozdobnych fot. prigarci - Pixabay.com
Jesień to czas TRAW OZDOBNYCH Gdy ostatnie kwiaty tracą swój blask na pierwszy plan wysuwają się kolorowe trawy... więcej
rośliny na żywopłot fot. MabelAmber - Pixabay.com
TOP 12 najpopularniejszych roślin na ŻYWOPŁOT Ogromne bogactwo przeróżnych gatunków i odmian drzew i krzewów żywopłotowych... więcej
wiosenne kwiaty cebulowe fot. Stefan Schweihofer - Pixabay.com
TOP 30 najpopularniejszych wiosennych KWIATÓW CEBULOWYCH Posadź cebulki kwiatowe, które mają różne okresy kwitnienia, dzięki czemu będziesz... więcej
ogród dekoracyjny jesienią fot. Tesa Robbins - Pixabay.com
Ogród piękny JESIENIĄ. 20 roślin dekoracyjnych po sezonie Kolory jesieni są zapowiedzią końca sezonu ogrodniczego, ale jest to spektakularny... więcej
zobacz wszystkie
Gardeners World
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera ZielonyOgrodek.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu Gardeners' World Polska.
W naszym newsletterze znajdziesz:
  • artykuły o roślinach ogrodowych i doniczkowych,
  • reportaże z wizyt w ogrodach całego świata,
  • porady krok po kroku jak pielęgnować swój ogród,
  • gotowe projekty ogrodów,
  • informacje o nowych produktach, ofertach i promocjach.
Cień



Świerk, jodła czy sosna? Jaką CHOINKĘ wybrać na Boże Narodzenie?

Co roku przed świętami Bożego Narodzenia zadajemy sobie pytanie: świerk, jodła czy sosna? Może poniższy tekst pozwoli Ci znaleźć odpowiedź. ...